I SA/Wa 1505/08
WyrokWSA w Warszawie2008-12-19
Skład orzekający: Joanna Skiba, Iwona Kosińska, Emilia Lewandowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa skierowania osoby do domu pomocy społecznej na podstawie art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej jest zgodna z prawem, gdy organ stwierdza, że osoba nie spełnia przesłanek wymagających całodobowej opieki?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa skierowania do domu pomocy społecznej jest prawidłowa, gdy osoba nie spełnia łącznie przesłanek określonych w art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, tj. wymaga całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, nie może samodzielnie funkcjonować w życiu codziennym oraz nie można zapewnić jej niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych. Organ prawidłowo przeprowadził wywiad środowiskowy i ocenił materiał dowodowy, a skarżący nie wykazał spełnienia tych przesłanek.Stan faktyczny
K. Z. złożył wniosek o skierowanie do domu pomocy społecznej, wskazując na potrzebę całodobowej opieki. Organ I instancji odmówił, uznając, że nie spełnia ustawowych przesłanek. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżący zarzucił błędną ocenę materiału dowodowego i dyskryminację, wskazując na trudne warunki mieszkaniowe i brak środków na samodzielne funkcjonowanie.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie Sędzia WSA Iwona Kosińska (spr.) Sędzia WSA Emilia Lewandowska Protokolant Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy skierowania do domu pomocy społecznej oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania K. Z., utrzymało w mocy, wydaną z upoważnienia Wójta Gminy B., decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] odmawiającą skierowania K. Z. do Domu Pomocy Społecznej w B. w okresie od [...] września 2008 r. na stałe.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że dnia [...] maja 2008 r. K. Z. złożył do Ośrodka Pomocy Społecznej w B. wniosek o skierowaniu go z dniem [...] września 2008 r. do Domu Pomocy Społecznej w B. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że ze względu na [...] wymaga [...] opieki, którą może zapewnić mu jedynie dom pomocy społecznej. Po rozpatrzeniu złożonego wniosku Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. odmówił K. Z. skierowania do Domu Pomocy Społecznej uznając, że wnioskodawca nie spełnia przesłanek ustawowych, przemawiających za koniecznością umieszczenia go w domu pomocy społecznej na stałe.
Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem K. Z. złożył odwołanie. W uzasadnieniu podniósł, że nie zgadza się z ustaleniami organu pomocy społecznej. Wskazał, że [...] przemawiają za koniecznością udzielenia mu całodobowej opieki w domu pomocy społecznej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując odwołanie stwierdziło, że nie może ono zostać uwzględnione. W uzasadnieniu zajętego stanowiska organ odwoławczy wyjaśnił, że przyznanie świadczenia z pomocy społecznej w formie pobytu i opieki w domu pomocy społecznej uzależnione jest od zaistnienia przesłanek określonych w art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, tj. od zaistnienia sytuacji, gdy osoba wymaga całodobowej opieki z powodu choroby lub niepełnosprawności, nie możne samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, a niezbędnej pomocy w formie usługi opiekuńczych nie można jej zapewnić. Organ II instancji wskazał, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że K. Z. (lat [...]) prowadzi [...] gospodarstwo domowe. Zamieszkuje w [...]. Warunki lokalowe są trudne, jednak z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika, że [...]. Wnioskodawca [...]. Na własną prośbę [...]. K. Z. nie posiada [...] i korzysta doraźnie z zasiłków celowych z pomocy społecznej. Choć jest sprawy ruchowo i nie posiada przeciwwskazań zdrowotnych do podjęcia pracy ([...]), nie przyjmuje wskazanych mu ofert pracy. W ocenie organu, odwołujący nie wymaga całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności i może samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu. Wymaga on natomiast wsparcia i pomocy ze strony służb pomocy społecznej, ale głównie w formie pracy socjalnej.
Mając powyższe na uwadze, organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył K. Z. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając organom administracyjnym błędną analizę zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz dyskryminację. W uzasadnieniu skargi wskazał, że w lokalu, w którym zamieszkuje brak jest [...]. Właściciel lokalu, czyli [...], zdaniem skarżącego, nic nie robi aby doprowadzić lokal do stanu umożliwiającego normalne użytkowanie. Skarżący zakwestionował także fakt [...]. Wskazał, że nie posiada dochodów, a zatem nie ma środków na zakup [...]. Wyjaśnił, że [...],. Podkreślił, że jest sprawny ruchowo, lecz nie może podjąć pracy ze względu na problemy [...]. Zdaniem skarżącego wymaga on całodobowej opieki w Domu Pomocy Społecznej w B., gdyż z powodu [...] oraz [...] nie może samodzielnie funkcjonować. Ponadto w domu pomocy uzyska całodobową opiekę medyczną, której w chwili obecnej jest pozbawiony.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przede wszystkim wyjaśnić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skargi.
Podstawę materialnoprawną orzekania w niniejszej sprawie stanowi przepis art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity z 2008 r. Dz. U. Nr 115, poz. 728, ze zm.), który stanowi, że prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej przysługuje osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych. Szczegółowy tryb kierowania i przyjmowania osób ubiegających się o przyjęcie do domu określa wydane na podstawie art. 57 ust. 8 przywołanej ustawy rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 19 października 2005 r. w sprawie domów pomocy społecznej (Dz. U. Nr 217, poz. 1837). Zgodnie z § 8 ust. 1 powołanego rozporządzenia do domu kieruje się na podstawie: 1) pisemnego wniosku osoby ubiegającej się o skierowanie do domu złożonego do ośrodka pomocy społecznej właściwego ze względu na jej miejsce zamieszkania lub pobytu w dniu jej kierowania, 2) rodzinnego wywiadu środowiskowego przeprowadzonego przez pracownika socjalnego ośrodka pomocy społecznej właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub pobytu osoby ubiegającej się w dniu jej kierowania, zawierającego w szczególności pisemne stwierdzenie braku możliwości zapewnienia usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania przez rodzinę i gminę. Mając na względzie przedstawione uregulowania prawne, organ orzekający w niniejszej sprawie był obowiązany przeprowadzić wywiad środowiskowy w celu ustalenia sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej wnioskodawcy oraz kierując się ogólnymi regułami postępowania administracyjnego, uzupełnić materiał dowodowy w zakresie niezbędnym dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Organ zobowiązany był następnie, w oparciu o dokonane ustalenie, ocenić czy osoba ubiegająca się o umieszczenie w domu opieki społecznej spełnia łącznie trzy przesłanki: 1) wymaga całodobowej opieki z powodów z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, 2) nie może bez pomocy innych osób samodzielnie funkcjonować w życiu codziennym, 3) nie jest możliwe zapewnienie jej pomocy w formie usług opiekuńczych. Ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym przeprowadzonego w dniu [...] maja 2008 r. przez pracownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. wywiadu środowiskowego, pozwala na stwierdzenie, że skarżący nie wymaga całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności. K. Z. ma [...] lat, jest zatem w [...], gdyż nie ukończył [...] roku życia, nie pobiera [...]. Brak jest dokumentacji świadczącej o [...]. Ze znajdującego w aktach sprawy skierowania na badania [...] z dnia [...] października 2007 r. wynika, że skarżący [...] wskazano jedynie na [...]. Z kolei w wywiadzie środowiskowym podkreślono, że skarżący [...]. Brak jest zatem dowodów na potwierdzenie zarzutów skarżącego o jego chorobie [...]. Samo twierdzenie przez stronę o istnieniu choroby lub niepełnosprawności nie może świadczyć o ich istnieniu bez potwierdzenia tego faktu właściwym zaświadczeniem lekarskim lub orzeczeniem o niepełnosprawności. Materiał dowodowy potwierdza także, że skarżący samodzielnie funkcjonuje w życiu codziennym i nie wymaga stałej opieki i pielęgnacji w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych.
Podkreślić należy, że stosownie do treści art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. pomoc społeczna jest instytucją pomocy państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Zadaniem pomocy społecznej jest wspieranie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokajania niezbędnych potrzeb i umożliwienie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka (art. 3 ust. 1). Nie oznacza to jednak, że pomoc społeczna ma utrzymywać osoby, które znalazły się w trudnej sytuacji życiowej oraz zaspokajać ich wszystkie potrzeby i oczekiwania, tym bardziej w sytuacji, gdy zainteresowany wykazuje brak współdziałania z ośrodkiem pomocy społecznej w rozwiązywaniu swoich problemów życiowych ([...]).
Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Skoro skarżący nie spełnia ustawowych warunków do umieszczenia go w domu pomocy społecznej, pomoc w tej formie nie może być mu przyznana. Reasumując, należy stwierdzić, że organy orzekające w niniejszej sprawie w sposób wyczerpujący zebrały materiał dowodowy, właściwie go oceniły i wydały prawidłowe decyzje.
Na zakończenie wyjaśnić należy, że jeżeli po wydaniu zaskarżonej decyzji sytuacji zdrowotna skarżącego uległa zmianie ([...].), to skarżący może przedstawiając nowe dokumenty i zaświadczenia ponownie wystąpić do organu I instancji z właściwym wnioskiem. Wówczas organ I instancji na podstawie nowych w sprawie okoliczności, dokona ponownej analizy sytuacji skarżącego, a dokonane ustalenia mogą stać się podstawą do wydania nowej decyzji administracyjnej.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło