I SA/Wa 1505/08

WyrokWSA w Warszawie2008-12-19

Skład orzekający: Joanna Skiba, Iwona Kosińska, Emilia Lewandowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa skierowania osoby do domu pomocy społecznej na podstawie art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej jest zgodna z prawem, gdy organ stwierdza, że osoba nie spełnia przesłanek wymagających całodobowej opieki?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa skierowania do domu pomocy społecznej jest prawidłowa, gdy osoba nie spełnia łącznie przesłanek określonych w art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, tj. wymaga całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, nie może samodzielnie funkcjonować w życiu codziennym oraz nie można zapewnić jej niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych. Organ prawidłowo przeprowadził wywiad środowiskowy i ocenił materiał dowodowy, a skarżący nie wykazał spełnienia tych przesłanek.
Stan faktyczny
K. Z. złożył wniosek o skierowanie do domu pomocy społecznej, wskazując na potrzebę całodobowej opieki. Organ I instancji odmówił, uznając, że nie spełnia ustawowych przesłanek. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżący zarzucił błędną ocenę materiału dowodowego i dyskryminację, wskazując na trudne warunki mieszkaniowe i brak środków na samodzielne funkcjonowanie.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie Sędzia WSA Iwona Kosińska (spr.) Sędzia WSA Emilia Lewandowska Protokolant Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy skierowania do domu pomocy społecznej oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania K. Z., utrzymało w mocy, wydaną z upoważnienia Wójta Gminy B., decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] odmawiającą skierowania K. Z. do Domu Pomocy Społecznej w B. w okresie od [...] września 2008 r. na stałe. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że dnia [...] maja 2008 r. K. Z. złożył do Ośrodka Pomocy Społecznej w B. wniosek o skierowaniu go z dniem [...] września 2008 r. do Domu Pomocy Społecznej w B. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że ze względu na [...] wymaga [...] opieki, którą może zapewnić mu jedynie dom pomocy społecznej. Po rozpatrzeniu złożonego wniosku Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. odmówił K. Z. skierowania do Domu Pomocy Społecznej uznając, że wnioskodawca nie spełnia przesłanek ustawowych, przemawiających za koniecznością umieszczenia go w domu pomocy społecznej na stałe. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem K. Z. złożył odwołanie. W uzasadnieniu podniósł, że nie zgadza się z ustaleniami organu pomocy społecznej. Wskazał, że [...] przemawiają za koniecznością udzielenia mu całodobowej opieki w domu pomocy społecznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując odwołanie stwierdziło, że nie może ono zostać uwzględnione. W uzasadnieniu zajętego stanowiska organ odwoławczy wyjaśnił, że przyznanie świadczenia z pomocy społecznej w formie pobytu i opieki w domu pomocy społecznej uzależnione jest od zaistnienia przesłanek określonych w art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, tj. od zaistnienia sytuacji, gdy osoba wymaga całodobowej opieki z powodu choroby lub niepełnosprawności, nie możne samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, a niezbędnej pomocy w formie usługi opiekuńczych nie można jej zapewnić. Organ II instancji wskazał, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że K. Z. (lat [...]) prowadzi [...] gospodarstwo domowe. Zamieszkuje w [...]. Warunki lokalowe są trudne, jednak z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika, że [...]. Wnioskodawca [...]. Na własną prośbę [...]. K. Z. nie posiada [...] i korzysta doraźnie z zasiłków celowych z pomocy społecznej. Choć jest sprawy ruchowo i nie posiada przeciwwskazań zdrowotnych do podjęcia pracy ([...]), nie przyjmuje wskazanych mu ofert pracy. W ocenie organu, odwołujący nie wymaga całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności i może samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu. Wymaga on natomiast wsparcia i pomocy ze strony służb pomocy społecznej, ale głównie w formie pracy socjalnej. Mając powyższe na uwadze, organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył K. Z. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając organom administracyjnym błędną analizę zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz dyskryminację. W uzasadnieniu skargi wskazał, że w lokalu, w którym zamieszkuje brak jest [...]. Właściciel lokalu, czyli [...], zdaniem skarżącego, nic nie robi aby doprowadzić lokal do stanu umożliwiającego normalne użytkowanie. Skarżący zakwestionował także fakt [...]. Wskazał, że nie posiada dochodów, a zatem nie ma środków na zakup [...]. Wyjaśnił, że [...],. Podkreślił, że jest sprawny ruchowo, lecz nie może podjąć pracy ze względu na problemy [...]. Zdaniem skarżącego wymaga on całodobowej opieki w Domu Pomocy Społecznej w B., gdyż z powodu [...] oraz [...] nie może samodzielnie funkcjonować. Ponadto w domu pomocy uzyska całodobową opiekę medyczną, której w chwili obecnej jest pozbawiony. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przede wszystkim wyjaśnić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skargi. Podstawę materialnoprawną orzekania w niniejszej sprawie stanowi przepis art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity z 2008 r. Dz. U. Nr 115, poz. 728, ze zm.), który stanowi, że prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej przysługuje osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych. Szczegółowy tryb kierowania i przyjmowania osób ubiegających się o przyjęcie do domu określa wydane na podstawie art. 57 ust. 8 przywołanej ustawy rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 19 października 2005 r. w sprawie domów pomocy społecznej (Dz. U. Nr 217, poz. 1837). Zgodnie z § 8 ust. 1 powołanego rozporządzenia do domu kieruje się na podstawie: 1) pisemnego wniosku osoby ubiegającej się o skierowanie do domu złożonego do ośrodka pomocy społecznej właściwego ze względu na jej miejsce zamieszkania lub pobytu w dniu jej kierowania, 2) rodzinnego wywiadu środowiskowego przeprowadzonego przez pracownika socjalnego ośrodka pomocy społecznej właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub pobytu osoby ubiegającej się w dniu jej kierowania, zawierającego w szczególności pisemne stwierdzenie braku możliwości zapewnienia usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania przez rodzinę i gminę. Mając na względzie przedstawione uregulowania prawne, organ orzekający w niniejszej sprawie był obowiązany przeprowadzić wywiad środowiskowy w celu ustalenia sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej wnioskodawcy oraz kierując się ogólnymi regułami postępowania administracyjnego, uzupełnić materiał dowodowy w zakresie niezbędnym dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Organ zobowiązany był następnie, w oparciu o dokonane ustalenie, ocenić czy osoba ubiegająca się o umieszczenie w domu opieki społecznej spełnia łącznie trzy przesłanki: 1) wymaga całodobowej opieki z powodów z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, 2) nie może bez pomocy innych osób samodzielnie funkcjonować w życiu codziennym, 3) nie jest możliwe zapewnienie jej pomocy w formie usług opiekuńczych. Ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym przeprowadzonego w dniu [...] maja 2008 r. przez pracownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. wywiadu środowiskowego, pozwala na stwierdzenie, że skarżący nie wymaga całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności. K. Z. ma [...] lat, jest zatem w [...], gdyż nie ukończył [...] roku życia, nie pobiera [...]. Brak jest dokumentacji świadczącej o [...]. Ze znajdującego w aktach sprawy skierowania na badania [...] z dnia [...] października 2007 r. wynika, że skarżący [...] wskazano jedynie na [...]. Z kolei w wywiadzie środowiskowym podkreślono, że skarżący [...]. Brak jest zatem dowodów na potwierdzenie zarzutów skarżącego o jego chorobie [...]. Samo twierdzenie przez stronę o istnieniu choroby lub niepełnosprawności nie może świadczyć o ich istnieniu bez potwierdzenia tego faktu właściwym zaświadczeniem lekarskim lub orzeczeniem o niepełnosprawności. Materiał dowodowy potwierdza także, że skarżący samodzielnie funkcjonuje w życiu codziennym i nie wymaga stałej opieki i pielęgnacji w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych. Podkreślić należy, że stosownie do treści art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. pomoc społeczna jest instytucją pomocy państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Zadaniem pomocy społecznej jest wspieranie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokajania niezbędnych potrzeb i umożliwienie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka (art. 3 ust. 1). Nie oznacza to jednak, że pomoc społeczna ma utrzymywać osoby, które znalazły się w trudnej sytuacji życiowej oraz zaspokajać ich wszystkie potrzeby i oczekiwania, tym bardziej w sytuacji, gdy zainteresowany wykazuje brak współdziałania z ośrodkiem pomocy społecznej w rozwiązywaniu swoich problemów życiowych ([...]). Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Skoro skarżący nie spełnia ustawowych warunków do umieszczenia go w domu pomocy społecznej, pomoc w tej formie nie może być mu przyznana. Reasumując, należy stwierdzić, że organy orzekające w niniejszej sprawie w sposób wyczerpujący zebrały materiał dowodowy, właściwie go oceniły i wydały prawidłowe decyzje. Na zakończenie wyjaśnić należy, że jeżeli po wydaniu zaskarżonej decyzji sytuacji zdrowotna skarżącego uległa zmianie ([...].), to skarżący może przedstawiając nowe dokumenty i zaświadczenia ponownie wystąpić do organu I instancji z właściwym wnioskiem. Wówczas organ I instancji na podstawie nowych w sprawie okoliczności, dokona ponownej analizy sytuacji skarżącego, a dokonane ustalenia mogą stać się podstawą do wydania nowej decyzji administracyjnej. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło