I SA/Wa 1509/04
WyrokWSA w Warszawie2006-04-20
Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Ewa Dzbeńska, Anna Łukaszewska - Macioch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja zezwalająca na niezwłoczne zajęcie nieruchomości przeznaczonej na pas drogowy autostrady, wydana na podstawie art. 17 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych, została wydana prawidłowo, jeśli postępowanie wywłaszczeniowe zostało wszczęte, a potrzeba zajęcia nieruchomości wynika z pilnej potrzeby rozpoczęcia robót budowlanych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy obu instancji prawidłowo zastosowały przepisy art. 17 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych. Spełnienie przesłanek wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego oraz istnienia uzasadnionych przypadków, w tym pilnej potrzeby rozpoczęcia robót budowlanych, obliguje wojewodę do wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości i nadania jej rygoru natychmiastowej wykonalności. Zarzuty skarżącego dotyczące braku woli nabycia nieruchomości w drodze cywilnoprawnej zostały uznane za nieuzasadnione ze względu na toczące się postępowanie sądowe dotyczące tytułu własności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi S. T. na decyzję Ministra Infrastruktury utrzymującą w mocy decyzję Wojewody zezwalającą na niezwłoczne zajęcie nieruchomości przeznaczonej na pas drogowy autostrady. Wniosek o zajęcie nieruchomości wynikał z pilnej potrzeby rozpoczęcia budowy autostrady, wobec której ogłoszono przetarg. Postępowanie wywłaszczeniowe zostało wszczęte, jednak zawieszone z uwagi na toczące się postępowanie sądowe dotyczące tytułu własności. Skarżący zarzucił organom próbę podstępnego zajęcia gruntu bez uregulowania należności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie NSA Ewa Dzbeńska NSA Anna Łukaszewska - Macioch Protokolant Anna Milicka - Stojek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi S. T. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] w przedmiocie zajęcia nieruchomości przeznaczonej na pas drogowy autostrady oddala skargę.
I SA/Wa 1509/04
UZASADNIENIE
Minister infrastruktury decyzją z dnia [...] lipca 2004 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2004 r., nr [...], którą organ ten zezwolił Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad na niezwłoczne zajęcie przeznaczonej na psa drogowy autostrady [...] części nieruchomości położonej na terenie Gminy [...], obręb [...], oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...] i [...] stanowiącej własność S. i A. małżonków T. oraz decyzji tej nadał rygor natychmiastowej wykonalności.
Z ustaleń organu wynika, że pismem z dnia [...] stycznia 2004 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad złożył wniosek o wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie opisanej w decyzji nieruchomości. W uzasadnieniu wniosku powołał się na to, że przedmiotowe działki przeznaczone są na pas autostrady [...], odcinek [...]. Z uwagi na znaczne zaangażowanie krajowych i zagranicznych środków finansowych w budowę autostrady, przesunięcie terminu rozpoczęcia budowy w związku z trudnościami w nabyciu gruntu, może narazić Skarb Państwa na poważne szkody. Przygotowanie etapu projektowego inwestycji zostało zakończone i ogłoszono przetarg na roboty budowlane związane z realizacją inwestycji. Organ ustalił również, że w związku z tym, że starania zmierzające do nabycia nieruchomości w drodze cywilnoprawnej umowy nie dały pozytywnego rezultatu zostało wszczęte postępowanie wywłaszczeniowe, które następnie postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2003 r. zostało zawieszone do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Sąd, dotyczącego tytułu własności do przedmiotowych działek.
Z treści przepisu art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych wynika, że wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości przeznaczonej na pasy drogowe autostrady uzależnione jest od spełnienia dwóch przesłanek: wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego i istnienia uzasadnionych przypadków. Przesłanki te organ odwoławczy uznał za spełnione w odniesieniu do przedmiotowych działek.
W skardze na decyzję Ministra Infrastruktury S. T. podniósł, że "Agencja Budowy Autostrad" nie chce z nim uregulować sprawy nabycia przedmiotowych dziełek w drodze cywilnoprawnej, tylko podstępnie chce zając grunty nie płacąc za nie.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna, gdyż organy obu instancji prawidłowo zastosowały art. 17 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.) stanowiący podstawę prawną rozstrzygnięcia zawartego w tych decyzjach. Przepis art. 17 ust. 1 i 2 powołanej ustawy przewiduje, że po wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego wojewoda, na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad udziela, w uzasadnionych przypadkach, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości przeznaczonych na pasy drogowe. Decyzji tej nadaje rygor natychmiastowej wykonalności, jeżeli jest to niezbędne do wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z brzmienia tego przepisu wprost wynika, że wykazanie istnienia wymienionych w nim przesłanek obliguje wojewodę do wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości przeznaczonej na pas drogowy autostrady oraz nadania tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Świadczy to także o intencji ustawodawcy, która nie może pozostać bez wpływu na interpretację przepisów powołanej ustawy, której celem jest doprowadzenie do szybkiej rozbudowy i modernizacji sieci dróg w kraju.
W rozpatrywanej sprawie zostało wszczęte postępowanie wywłaszczeniowe. Potrzebę zastosowania rozwiązania przewidzianego w art. 17 ust. 1 i 2 Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad uzasadnił tym, że znaczne zaangażowanie krajowych i zagranicznych środków finansowych na budowę autostrady może narazić Skarb Państwa na poważne szkody, gdyby doszło do przesunięcia terminu rozpoczęcia budowy w związku z trudnościami w nabyciu gruntu. Za nadaniem decyzji o zajęciu gruntu rygoru natychmiastowej wykonalności przemawia pilna potrzeba rozpoczęcia robót budowlanych w związku z zakończeniem etapu projektowego inwestycji i ogłoszeniem przetargu na roboty budowlane związane z realizacją inwestycji.
W oparciu o powyższą argumentację Wojewoda [...] dokonał oceny przesłanek ustawowych uzasadniających zastosowania art. 17 ust. 1 i 2 ustawy o szczególnych zasadach (...), która to ocena, zdaniem Sądu, nie budzi zastrzeżeń i uzasadnia rozstrzygnięcie zawarte w decyzjach organów obu instancji.
Odnosząc się do zarzutów skargi, że organy uchylają się od nabycia przedmiotowych działek w drodze cywilnoprawnej żeby podstępnie zająć grunt bez uregulowania należności na rzecz właścicieli, to zarzut ten jest nieuzasadniony.
Jak wynika z materiału dokumentacyjnego przed sądami powszechnymi toczy się postępowanie w przedmiocie tytułu własności do działek objętych zaskarżoną decyzją, co uniemożliwia ich szybkie nabycie za odpłatnością i co stało się podstawą zawieszenia postępowania wywłaszczeniowego.
Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło