I SA/Wa 151/08
WyrokWSA w Warszawie2008-05-20
Skład orzekający: Monika Nowicka, Anna Łukaszewska-Macioch, Iwona Kosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca nabycie z mocy prawa własności nieruchomości przez Skarb Państwa oraz prawa użytkowania wieczystego przez PKP S.A. na podstawie art. 37a ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji, prywatyzacji Przedsiębiorstwa Państwowego Polskie Koleje Państwowe jest zgodna z prawem, gdy nieruchomość była w dniu 28 lutego 2003 r. we władaniu PKP S.A., ale formalnie należała do osoby fizycznej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że na podstawie art. 37a ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji, prywatyzacji Przedsiębiorstwa Państwowego Polskie Koleje Państwowe, grunty wchodzące w skład linii kolejowych, które w dniu 28 lutego 2003 r. pozostawały we władaniu PKP S.A., a nie stanowiły własności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub PKP S.A., nabywają z mocy prawa własność Skarbu Państwa z dniem 1 czerwca 2003 r. oraz prawo użytkowania wieczystego przez PKP S.A. Sąd potwierdził, że przesłanki faktyczne do nabycia własności zostały spełnione, a decyzja organów administracji jest zgodna z prawem.Stan faktyczny
Polskie Koleje Państwowe S.A. wystąpiły do Wojewody o stwierdzenie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości oraz prawa użytkowania wieczystego gruntu pod linią kolejową, która formalnie należała do osoby fizycznej M. L. Wojewoda stwierdził nabycie własności przez Skarb Państwa i prawa użytkowania przez PKP S.A. Minister Infrastruktury utrzymał tę decyzję w mocy. M. L. zaskarżyła decyzję, kwestionując własność gruntu i wskazując na większy obszar zajęty przez tory kolejowe.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę M. L. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2007 r. w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości oraz prawa użytkowania wieczystego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka Sędziowie NSA Anna Łukaszewska-Macioch (spr.) Asesor WSA Iwona Kosińska Protokolant Joanna Grzyb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2008 r. sprawy ze skargi M. L. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości oraz prawa użytkowania wieczystego oddala skargę.
Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania M. L. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...] stwierdzającą nabycie, z mocy prawa, z dniem 1 czerwca 2003 r., przez Skarb Państwa własności gruntu wchodzącego w skład linii kolejowej położonego w M., obręb [...], oznaczonego jako działka nr [...] o pow. [...] ha i równocześnie stwierdził nabycie w tej samej dacie przez Polskie Koleje Państwowe S.A. w W. (oznaczanej dalej jako "PKP S.A."), prawa użytkowania wieczystego gruntu tej nieruchomości oraz prawa własności urządzeń znajdujących się na tym gruncie.
Powyższe rozstrzygnięcie oparto na następujących ustaleniach faktycznych i ocenie prawnej sprawy.
Wnioskiem z dnia 5 stycznia 2007 r. Polskie Koleje Państwowe S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w K. wystąpiły do Wojewody [...] o stwierdzenie w trybie art. 37a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji, prywatyzacji Przedsiębiorstwa Państwowego Polskie Koleje Państwowe (Dz. U. Nr 84, poz. 948 ze zm.) nabycia z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. przez Skarb Państwa opisanej na wstępie nieruchomości oraz nabycia w tej samej dacie z mocy prawa przez PKP S.A. prawa użytkowania wieczystego gruntu powyższej nieruchomości i prawa własności fragmentu linii kolejowej oraz znajdujących się na gruncie urządzeń. Wnioskodawca podał, że przedmiotowa nieruchomość zajęta jest pod podtorze torów głównych zasadniczych, stanowiących fragment linii kolejowej nr [...] relacji G. – Z., wybudowanej w 1974 roku. Znajdujące się na nieruchomości obiekty technologiczne związane z układem czynnej linii kolejowej i przeznaczone do prowadzenia ruchu kolejowego pozostawały w dniu 28 lutego 2003 r. we władaniu PKP S.A. Jako właściciel nieruchomości w ewidencji gruntów figuruje M. L. c. S. i Z.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...], stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. własności przedmiotowego gruntu przez Skarb Państwa oraz stwierdził nabycie z mocy prawa użytkowania wieczystego tego gruntu przez PKP S.A. i nabycie przez PKP S.A. własności urządzeń znajdujących się na tym gruncie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki z art. 37a ustawy z dnia 8 września 2000 r., tj. grunt nie stanowił własności Skarbu Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub PKP S.A., a wchodząc w skład linii kolejowej pozostawał w dniu 28 lutego 2003 r. we władaniu PKP S.A. co potwierdzają: wypis z ewidencji środków trwałych obejmujący drogę kolejową główną zasadniczą linii nr [...] oraz oświadczenie z dnia 16 stycznia 2007 r. złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej przez H. C. - Zastępcę Dyrektora ds. [...] oraz J. P. - Zastępcę Dyrektora ds. [...], w którym potwierdzają zajęcie działki pod linię kolejową.
W odwołaniu od powyższej decyzji M. L. zakwestionowała rozstrzygnięcie Wojewody podkreślając, że grunty, przez które przebiega linia kolejowa, były i są jej własnością. Podniosła ponadto, że tory wraz z nasypami przebiegające przez jej własność zajmują dużo większy obszar niż [...] m2.
Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną odwołaniem decyzję organu pierwszej instancji podtrzymując w całości ustalenia w zakresie stanu faktycznego i podzielając ocenę prawną sprawy. Jednocześnie Minister wyjaśnił, iż kwestia odszkodowania należnego dotychczasowemu właścicielowi gruntu stanowi zagadnienie odrębne, nie rozstrzygane w trybie art. 37a ustawy z dnia 8 września 2000 r. Zgodnie bowiem z ust. 7 tego artykułu odszkodowanie za zajęte grunty będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonego w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek dotychczasowego właściciela, złożony w okresie od 1 czerwca 2003 r. do 31 grudnia 2007 r. Organem właściwym do ustalenia odszkodowania jest zaś, stosownie do art. 129 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. – o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. nr 261, poz. 2603 ze zm.), starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. L. podniosła, iż przez wiele lat bezskutecznie pisała i prosiła, by PKP w K. uregulowało sprawę wykupu gruntów, przez które przechodzą tory kolejowe. Skarżąca uznała decyzję Ministra Infrastruktury, za "kolejne przedłużanie i szukanie kolejnych paragrafów" aby odebrać jej własność. Zwróciła ponadto uwagę, iż powierzchnia gruntu, który PKP w K. zajęło pod tory kolejowe jest dużo większa niż [...] ha, o czym informowała tę instytucję już wiele lat temu.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W ramach sprawowanej kontroli sądowej sąd administracyjny bada, czy zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego oraz przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Ministra Infrastruktury nie narusza prawa.
Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie był art. 37a ust. 1 i 2 powołanej na wstępie ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji, prywatyzacji Przedsiębiorstwa Państwowego Polskie Koleje Państwowe. Zgodnie z tym przepisem grunty wchodzące w skład linii kolejowych pozostające w dniu 28 lutego 2003 r. we władaniu PKP S.A., nie stanowiące własności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub PKP S.A., stają się z dniem 1 czerwca 2003 r. z mocy prawa własnością Skarbu Państwa za odszkodowaniem. Do powyższych gruntów PKP S.A. przysługuje z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. prawo użytkowania wieczystego i prawo własności budynków, lokali i innych urządzeń znajdujących się na tych gruntach.
Przytoczony przepis ma charakter wywłaszczeniowy i dotyczy sytuacji, gdy w dniu 28 lutego 2003 r. prawo własności było uregulowane na rzecz innych podmiotów prawnych niż Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub PKP S.A., przy jednoczesnym istnieniu władania PKP S.A. nieruchomością. Ma on na celu uporządkowanie stosunków własnościowych gruntów będących częścią składową linii kolejowych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 28 marca 2003 r. - o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2007 r. nr 16, poz. 94). Linią kolejową zaś w myśl art. 4 pkt 2 - ustawy o transporcie kolejowym są tory kolejowe wraz z zajętymi pod nie gruntami oraz przyległy pas gruntu, a także budynki, budowle i urządzenia przeznaczone do prowadzenia ruchu kolejowego, wraz z zajętymi pod nie gruntami. Artykuł 37a ustawy z dnia 8 września 2000 r. określa przesłanki, których łączne wystąpienie powoduje skutek w postaci przejścia prawa własności gruntu stanowiącego element linii kolejowej. Wskazać przy tym należy, że konstruując przesłanki nabycia prawa własności przez Skarb Państwa, ustawodawca odwołał się do stanów faktycznych, a nie prawnych. Dla ich spełnienia wystarczy stwierdzenie, iż na gruncie w dniu 28 lutego 2003 r. usytuowana była linia kolejowa, a PKP SA miała przedmiotową nieruchomość w tym dniu we władaniu.
Stan taki, w ocenie Sądu, niewątpliwie miał miejsce w niniejszej sprawie. Na działce nr [...] usytuowany jest fragment linii kolejowej nr [...] relacji G. – Z.. Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy protokołu przeprowadzone w dniu 10 sierpnia 2007 r. z udziałem właścicielki gruntu oględziny nieruchomości potwierdziły, iż na przedmiotowej działce znajduje się nasyp kolejowy. W aktach sprawy znajduje się również oświadczenie H. C.-zastępcy Dyrektora ds. [...] oraz J. P. - zastępcy Dyrektora ds. [...], w którym potwierdzają oni, iż przedmiotowa działka zajęta jest pod linię kolejową i w dniu 28 lutego 2003 r. pozostawała ona we władaniu PKP S.A. Również skarżąca nie kwestionuje faktu, że na stanowiącej jej własność (na podstawie aktu notarialnego – umowy darowizny Rep. [...]) działce nr [...] usytuowana jest linia kolejowa.
W tym stanie rzeczy trafne jest stanowisko organów, iż w sprawie zaistniały przesłanki wskazane w art. 37a ustawy z dnia 8 września 2000 r., a w związku z tym z dniem 1 czerwca 2003 r. nastąpiło nabycie z mocy prawa własności przedmiotowej nieruchomości przez Skarb Państwa oraz nabycie z tą datą prawa użytkowania wieczystego gruntu przez PKP S.A. Należy się również zgodzić z Ministrem Infrastruktury, iż w niniejszym postępowaniu nie mogła być rozstrzygana sprawa odszkodowania należnego właścicielce nieruchomości, gdyż kwestia ta stanowi przedmiot odrębnego postępowania, prowadzonego według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości.
Skoro przy rozstrzyganiu sprawy organy nie uchybiły zasadom prowadzenia postępowania administracyjnego, gdyż zgromadziły i rozpatrzyły materiał dowodowy w sposób wyczerpujący, a także dokonały prawidłowej oceny prawnej sprawy, to zaskarżonemu rozstrzygnięciu nie można zarzucić naruszenia prawa. Tym samym nie ma podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło