I SA/Wa 1510/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Miernik Sędziowie: WSA Mirosław Gdesz WSA Gabriela Nowak (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2014 r. sprawy ze skargi T. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata [...], tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] stwierdziło niedopuszczalność zażalenia T. G. na postanowienie tego organu z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...]. Postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym: T. G. pismem z dnia 27 grudnia 2013 r. wniosła zażalenie na niezałatwienie w terminie przez Centrum Pomocy Społecznej [...] w W. jej wniosku z dnia 23 września 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r., na podstawie art. 37 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267), powoływanej dalej jako "k.p.a.", uznało powyższe zażalenie za nieuzasadnione. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r., działając na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a., stwierdziło niedopuszczalność zażalenia T. G. na powyższe postanowienie. Organ wskazał, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym, organ właściwy do rozpoznania zażalenia wniesionego na podstawie art. 37 § 1 k.p.a., wydaje w celu jego załatwienia postanowienie, o jakim mowa w art. 123 k.p.a. Postanowienie to wydawane jest w toku postępowania, dotyczy poszczególnych jego kwestii, jednak nie rozstrzyga sprawy co do istoty. Postanowienie to nie kończy zatem postępowanie i nie przysługuje na nie zażalenie, o czym skarżąca została prawidłowo pouczona. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła T. G., wskazując że organy ponownie niezasadnie uznały jej zażalenie na bezczynność Ośrodka Pomocy Społecznej za nieuzasadnione. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Zgodnie zaś z art. 144 k.p.a. w sprawach nieuregulowanych w Rozdziale 11 do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a., stwierdziło niedopuszczalności zażalenia T. G. na postanowienie tego organu z dnia [...] stycznia 2014 r. wydane w trybie art. 37 § 2 k.p.a. Wskazać należy, że zgodnie z art. 37 k.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 k.p.a. lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia (...). Organ ten uznając zażalenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Organ stwierdza jednocześnie, czy niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Omawiane zażalenie przysługuje zatem wówczas, gdy organ prowadzący postępowanie: nie załatwił sprawy bez zbędnej zwłoki, nie załatwił sprawy przed upływem miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, nie załatwił sprawy w terminie określonym w przepisach szczególnych, nie zawiadomił strony o przyczynie niezałatwienia sprawy w terminie, bądź też zawiadomił ją o zwłoce w załatwieniu sprawy i wyznaczył nowy termin, lecz strona termin ten kwestionuje. Zażalenie to jest zatem odrębne od zażaleń przewidzianych w art. 141-144 k.p.a., nie jest bowiem środkiem zaskarżenia, ale służy kwestionowaniu przekroczenia przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy administracyjnej. Jak przyjmuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, wniesienie zażalenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. jest wyłącznie warunkiem formalnym wystąpienia przez osobę zainteresowaną ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność organu i nie może być traktowane jako odrębne i samodzielne postępowanie administracyjne. Stanowisko organu wyższego stopnia wyrażone w trybie art. 37 § 1 k.p.a. ma charakter wpadkowy (incydentalny) i powinno mieć formę postanowienia, na które stronie nie przysługuje prawo wniesienia zażalenia. Niezależnie od pozytywnego lub negatywnego stanowiska zajętego przez organ wyższego stopnia, strona może wnieść skargę na bezczynność organu i w sądowym postępowaniu ze skargi na bezczynność może ewentualnie podważać stanowisko organu wyrażone w trybie art. 37 § 1 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2001 r. sygn. akt. IV SA 572/99, ONSA 2002/2/16). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2014 r., w którym uznano, że zażalenie skarżącej na niezałatwienie sprawy w terminie jest nieuzasadnione, nie mogło być kwestionowane poprzez wniesienie zażalenia, o czym skarżąca została przez organ pouczona ("postanowienie niniejsze jest niezaskarżalne"). W tej sytuacji prawidłowo Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r. uznało, na podstawie art. 134 k.p.a., niedopuszczalność zażalenia T. G. na ww. postanowienie. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 tej ustawy oraz § 2 ust. 3 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461).