I SA/Wa 1510/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Dorota Apostolidis, Sędziowie: sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.), sędzia WSA Elżbieta Lenart, , po rozpoznaniu 18 grudnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A.M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] maja 2019 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia oddala skargę Postanowieniem z [...] maja 2019 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] (dalej też jako organ/kolegium) utrzymało w mocy własne postanowienie z [...] kwietnia 2019 r. znak: [...] o odmowie wszczęcia postępowania z wniosku A. M. (dalej jako skarżąca) z [...] marca 2019 r. w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z [...] listopada 2018 r. znak: [...] o oddaleniu wniosku o uznanie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu [...] jest uzasadniona w niższej wysokości. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ wskazał, że wypowiedzenie opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego oraz orzeczenie o rozpoznaniu wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona nie jest decyzją administracyjną i pomimo, że w sprawie takiej w ograniczonym zakresie mogą być stosowane przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej jako kpa), to jednak nie jest to sprawa administracyjna. Ponieważ na podstawie art. 156 § 1 kpa możliwe jest stwierdzenie nieważności wyłącznie decyzji administracyjnych, a na podstawie odesłania z art. 126 kpa także postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, nie ma w ocenie organu możliwości zastosowania przepisu art. 156 § 1 kpa w stosunku do orzeczenia, które nie jest ani decyzją administracyjną ani postanowieniem wydanym w postępowaniu administracyjnym. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z [...] czerwca 2019 r. skarżąca zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie prawa procesowego które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 79 ust. 7 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2020 r., poz. 65, dalej jako ugn) w zw. z art 156 § 1 pkt 2 i 4 kpa oraz art 45 ust. 1 i art 77 ust. 2 Konstytucji RP poprzez błędne uznanie, że w sprawach dotyczących aktualizacji opłat za użytkowanie wieczyste nie jest możliwa weryfikacja rażąco wadliwego rozstrzygnięcia kolegium. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia wydanego w I instancji i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od organu kosztów sądowych. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że wniosek skarżącej z [...] marca 2019 r. dotyczył stwierdzenia nieważności orzeczenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] listopada 2018 r. znak: [...] o oddaleniu wniosku o uznanie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu [...] jest uzasadniona w niższej wysokości. Orzeczenie to zapadło w ramach procedury aktualizacyjnej, którą normują art. 78 i art. 79 ugn. Orzeczenie to zawiera pouczenie, że przysługuje od niego środek zaskarżenia w postaci sprzeciwu – przewidziany w art. 80 ugn. Jak podkreślono w uzasadnieniu uchwały składu siedmiu sędziów NSA z 25 listopada 2013 r. sygn. akt I OPS 12/13 orzeczenia samorządowych kolegiów odwoławczych wydane w procedurze aktualizacyjnej z art. 78 i art. 79 ugn zapadają w postępowaniu o charakterze administracyjnym, ale stanowiącym tylko jedną z faz tej procedury, która zmierza do rozstrzygnięcia sporu odnoszącego się do cywilnego stosunku prawnego opartego na cywilnoprawnej umowie. Obowiązek uiszczania należnych opłat wynika z umowy, a ta prowadzi do nawiązania stosunku cywilnoprawnego. Niezależnie od tego, w jakim stadium spór powstały na tym tle zostanie rozstrzygnięty, cały czas mamy do czynienia z jedną sprawą dotyczącą prawa do świadczenia opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste. Sprawa ta w istotnym zakresie nie zmienia swego charakteru przez przeniesienie jej do załatwienia przez organ administracji publicznej. Postępowanie przed kolegium nie jest uruchamiane nowym wnioskiem w nowej sprawie. Inicjuje je wniosek, który jest specyficznym środkiem prawnym przysługującym wieczystemu użytkownikowi w przypadku wypowiedzenia mu niektórych warunków umowy, dokonanego w drodze cywilnoprawnej czynności właściwego organu działającego w imieniu właściciela gruntu. Sprawa aktualizacyjna zawisła w ten sposób przed kolegium nadal pozostaje w swej istocie materialnoprawną sprawą o świadczenie pieniężne o charakterze cywilnoprawnym, która jest objęta właściwością sądu powszechnego. Tym samym nie ma podstaw aby uznać, że orzeczenie zapadłe w takim postępowaniu jest decyzją administracyjną. Skoro zatem postępowanie w którym zapadło orzeczenie którego wzruszenia w trybie nadzwyczajnym domaga się skarżąca nie jest postępowaniem administracyjnym a orzeczenia zapadłe w takim postępowaniu nie mają charakteru decyzji administracyjnych, to nie jest możliwe zastosowanie wobec niego trybu nadzwyczajnego, przewidzianego w art. 156 § 1 kpa, gdyż przepis ten przewiduje możliwość stwierdzenia nieważności wyłącznie decyzji administracyjnej (poprzez odesłanie z 126 kpa także postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym, co również nie ma zastosowania w niniejszej sprawie - gdyż nie jest to sprawa administracyjna). Taka sytuacja w sposób oczywisty oznacza, że w sprawie wystąpiły "inne przyczyny dla których postępowanie nie może być wszczęte", co wyczerpuje hipotezę normy prawnej zawartej w art. 61 § 1a kpa. Z tych względów Sąd uznał, że stanowisko organu jest prawidłowe i oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.).