I SA/Wa 1510/21
WyrokWSA w Warszawie2021-10-25
Skład orzekający: WSA Przemysław Żmich, WSA Iwona Kosińska, WSA Monika Sawa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie pobierającej zasiłek dla opiekuna przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, jeśli wyraziła wolę wyboru tego drugiego świadczenia?Ratio decidendi
Osobie pobierającej zasiłek dla opiekuna może przysługiwać świadczenie pielęgnacyjne, jeśli wyraziła wolę wyboru tego świadczenia. Fakt pobierania zasiłku dla opiekuna nie może stanowić przeszkody do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, jeśli skarżący spełnia pozostałe warunki. Organy administracji publicznej mają obowiązek umożliwić stronie dokonanie wyboru świadczenia i podjąć działania zmierzające do urzeczywistnienia tego wyboru, w tym poinformować o konieczności rezygnacji z zasiłku dla opiekuna.Stan faktyczny
Skarżący A. S. złożył wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym ojcem. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, powołując się na niespełnienie przez ojca skarżącego kryterium wieku powstania niepełnosprawności oraz na fakt, że skarżący pobiera już zasiłek dla opiekuna. Skarżący domagał się przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w zamian za zasiłek dla opiekuna, wskazując na prawo wyboru świadczenia. Po odmowie organu pierwszej instancji i utrzymaniu w mocy decyzji przez organ odwoławczy, skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz decyzję Prezydenta.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie: WSA Iwona Kosińska WSA Monika Sawa (spr.) Protokolant referent stażysta Magdalena Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2021 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) z dnia (...) maja 2021 r. nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta (...) z dnia (...) marca 2021r. nr (...).
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej jako "organ" lub "Kolegium") decyzją z [...] maja 2021 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A. S. (dalej jako "skarżący"), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] (dalej jako "Prezydent") z [...] marca 2021 r. nr [...] w sprawie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Skarżący wnioskiem z [...] grudnia 2020 r. wystąpił o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym ojcem R. S.
Prezydent decyzją z [...] stycznia 2021 r. nr [...] odmówił skarżącemu przyznania wnioskowanego świadczenia. Powodem odmowy było niespełnienie warunku, o którym mowa art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2020 r. poz. 111), powoływanej dalej jako "u.ś.r.", a dotyczącego daty powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, jak również okoliczność, że skarżący ma już przyznany zasiłek dla opiekuna decyzją z [...] czerwca 2014 r. nr [...].
Kolegium decyzją z [...] lutego 2021 r. nr [...] uchyliło decyzję z [...] stycznia 2021 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazało, że Prezydent winien podjąć rozstrzygnięcie z pominięciem tej części art. 17 ust. 1b u.ś.r., która utraciła moc obowiązującą na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13. Niezgodne z prawem jest również stanowisko Prezydenta, który odmówił świadczenia z powodu otrzymywania przez skarżącego zasiłku dla opiekuna. Przed przyznaniem wnioskowanego świadczenia niezbędne jest bowiem uchylenie na wniosek strony decyzji przyznającej świadczenie opiekuńcze. Oświadczenie strony powinno skutkować zatem wszczęciem postępowania w sprawie uchylenia decyzji o przyznaniu zasiłku dla opiekuna, a następnie, w razie spełnienia przesłanek, wydaniem decyzji o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego.
Prezydent decyzją z [...] marca 2021 r. ponownie odmówił skarżącemu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia i innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że art. 17 ust. 1b u.ś.r., niezależnie od rozstrzygnięć organów odwoławczych, czy sądów administracyjnych (które są wiążące w danej indywidualnej sprawie, w której zostały wydane), pozostaje obowiązującym przepisem prawa. Ponieważ obowiązujący stan prawny wyklucza przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w przypadku, gdy niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała po 25 roku życia, Prezydent zobowiązany jest odmówić przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia. Dalej wskazano, że skarżący z tytułu opieki nad ojcem pobiera zasiłek dla opiekuna w wysokości 620,00 zł, przyznany bezterminowo decyzją z [...] czerwca 2014 r., na podstawie art. 2 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz.U. z 2014 r. poz. poz. 567). Wniosek o to świadczenie można było składać wyłącznie w okresie od [...] maja 2014 r. do [...] września 2014 r. Świadczenie w formie zasiłku dla opiekuna nie jest uzależnione od dochodu rodziny i przyznane zostało wyłącznie osobom, którym decyzja o przyznaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wygasła z dniem 1 lipca 2013 r. z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2013 r. poz. 1557). Zgodnie z kolei z art. 17 ust. 5 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje m.in. w przypadku, gdy osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. Stosownie z kolei do art. 27 ust. 5 u.ś.r. w przypadku zbiegu uprawnień do następujących świadczeń: 1) świadczenia rodzicielskiego lub 2) świadczenia pielęgnacyjnego, lub 3) specjalnego zasiłku opiekuńczego, lub 4) dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, lub 5) zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów - przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną - także w przypadku, gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami. Prezydent zauważył, że choć skarżący w odwołaniu od uprzednio wydanej decyzji wniósł o "przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego określonego w art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (...) w kwocie 1971 zł z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawnym ojcem w zamian za świadczenie pielęgnacyjne dla opiekunów osób niepełnosprawnych (zasiłek dla opiekuna) w kwocie 620 zł", to jednak nie może to doprowadzić do "wygaszenia" decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna, gdyż tym samym pozbawiłoby to skarżącego możliwości powrotu do tego świadczenia w przypadku wydania decyzji odmownej dotyczącej świadczenia pielęgnacyjnego. Zaś specjalny zasiłek opiekuńczy, o którym mowa w art. 16a u.ś.r. wymaga spełnienia przez wnoszącego dodatkowego kryterium – kryterium dochodowego. Aby stronie zagwarantować wybór, o którym mowa w art. 27 ust. 5 u.ś.r., w ocenie organu nie zachodzi konieczność rezygnacji z przyznanego już świadczenia przed zapewnieniem organu, że drugie z tych świadczeń faktycznie zostanie przyznane. W świetle prezentowanego stanowiska Prezydent nie może zapewnić przyznania korzystniejszego świadczenia, tj. świadczenia pielęgnacyjnego.
Kolegium decyzją z [...] maja 2021 r., po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, utrzymało w mocy decyzję z [...] marca 2021 r., podtrzymując swoje stanowisko zaprezentowane w decyzji z [...] lutego 2021 r. Wskazało dalej, że nie ma możliwości przyznania żądanego świadczenia z uwagi na uprawnienia wnioskodawcy do zasiłku dla opiekuna, przyznane od [...] maja 2014 r. bezterminowo na mocy decyzji Prezydenta z [...] czerwca 2014 r. W aktach sprawy brak jest natomiast dowodu wskazującego na to, że Prezydent pouczył skarżącego o możliwości wyboru świadczenia. Tymczasem, mając na względzie ugruntowaną linię orzeczniczą sądów administracyjnych, wskazującą, że w celu zagwarantowania stronie wyboru świadczenia, o którym mowa w art. 27 ust. 5 u.ś.r., nie można od strony wymagać rezygnacji z przyznanego wcześniej świadczenia przed otrzymaniem zapewnienia organu, że drugie świadczenie rzeczywiście zostanie przyznane. Wymaganie, by strona w pierwszej kolejności zrezygnowała z przyznanego jej świadczenia przed zbadaniem, czy spełnia pozostałe warunki do otrzymania świadczenia wybranego i korzystniejszego dla niej, stawia ją w trudnej sytuacji, wprowadza w stan niepewności i zrozumiałą obawę co do tego, czy uzyska wybrane ze świadczeń w miejsce otrzymywanego. Skoro przepisy prawa umożliwiają stronie wybór świadczenia, to organ nie powinien czynić przeszkód w uzyskaniu przez nią świadczenia korzystniejszego, a przeciwnie powinien przedsięwziąć takie czynności, by strona mogła z prawa wyboru skorzystać. Kolegium zauważyło, że stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji czyni bezcelowym uchylenie tej decyzji przez organ odwoławczy i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, gdyż decyzja taka oraz zawarte w niej poglądy nie są wiążące dla organu pierwszej instancji. Zagadnienie to może rozstrzygnąć jedynie orzeczenie sądu administracyjnego wydane w niniejszej sprawie, które będzie wiążące dla organów. W aktualnym stanie sprawy, skoro decyzja przyznająca prawo do zasiłku dla opiekuna na podstawie ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów nie została uchylona, to w świetle art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r., istnieje przeszkoda do przyznania żądanego świadczenia pielęgnacyjnego.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na powyższą decyzję skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji, zarzucając im naruszenie:
1. prawa materialnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy poprzez:
a) zastosowanie art. 17 ust. 1b u.ś.r. bez uwzględnienia okoliczności, że na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a przez to naruszenie art. 190 ust. 1 Konstytucji RP,
b) błędną wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r., polegającą na pominięciu celów ustawy i przyjęcie, że okoliczność pobierania przez skarżącego zasiłku dla opiekuna przyznanego w oparciu o przepisy ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a w konsekwencji błędne uznanie, że fakt pobierania zasiłku dla opiekuna ma przesądzające znaczenie dla oceny wniosku o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego,
c) niezastosowanie art. 27 ust. 5 u.ś.r. w zw. z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. i przez to nieuwzględnienie, że w razie zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i zasiłku dla opiekuna osoba uprawniona ma prawo wyboru jednego ze świadczeń,
2. przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 7 w zw. z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy przyjmując, że sam fakt pobierania zasiłku dla opiekuna przez skarżącego skutkuje brakiem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i zwalnia organy z podejmowania działań zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, pozwalającego na wydanie rozstrzygnięcia z uwzględnieniem słusznego interesu strony. Prezydent powinien wszcząć postępowanie w sprawie uchylenia decyzji o przyznaniu zasiłku dla opiekuna, a następnie - w razie spełnienia przesłanek – wydać decyzję o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 17 ust. 1b u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.
Stosownie natomiast do treści art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów.
Z powyższych przepisów wynika, że do rozważenia w niniejszej sprawie są dwie zasadnicze kwestie. Pierwsza dotyczy spełnienia przez ojca skarżącego wymogów, o których mowa w art. 17 ust. 1b u.ś.r., druga zaś spełnienia przez skarżącego przesłanek z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r., bowiem Prezydent uznał, że strona pobierająca zasiłek dla opiekuna nie może uzyskać prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.
Odnosząc się do pierwszej z ww. kwestii, podzielić należy stanowisko Kolegium, że Prezydent wydając decyzję w pierwszej instancji i twierdząc, że ojciec skarżącego nie spełnia przesłanek z art. 17 ust. 1b u.ś.r., nie uwzględnił, że wyrokiem z 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. W okolicznościach tej sprawy jest to zaś o tyle istotne, że niepełnosprawność osoby wymagającej opieki (ojca skarżącego) powstała – co jest niesporne – po ukończeniu 71 roku życia.
Powyższy wyrok, choć ma charakter zakresowy - a tym samym nie deroguje z systemu prawnego zakwestionowanego z punktu widzenia aksjologii konstytucyjnej przepisu prawa – nie pozostaje bez wpływu, na treść normatywną poddanego kontroli konstytucyjnej przepisu. Zwłaszcza w sytuacji, gdy jak ma to miejsce w tym przypadku, Trybunał nie skorzystał z przewidzianej w art. 190 ust. 3 Konstytucji możliwości odroczenia utraty mocy obowiązującej art. 17 ust. 1b u.ś.r, co oznacza, że bezpośrednim skutkiem orzeczenia jest utrata przez ten przepis (we wskazanym w wyroku zakresie) domniemania konstytucyjności. Konsekwencją zaś tego stanu rzeczy jest obowiązek takiej jego wykładni, aby jej wynik nie był sprzeczny ze stanowiskiem wyrażonym w wyroku Trybunału. Ten natomiast ocenił, że "przesłanka wieku powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, stanowiąca warunek przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, powoduje zróżnicowanie sytuacji prawnej w gronie opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych. Takie zróżnicowanie w wersji przyjętej przez ustawodawcę nie ma konstytucyjnego uzasadnienia. Ustawodawca powinien w jednakowy sposób uregulować prawo do świadczenia pielęgnacyjnego opiekunów osób niepełnosprawnych, które nie są dziećmi. Konstytucja nie stwarza bowiem podstaw różnicowania sytuacji prawnej podmiotów należących do tej grupy".
Uwzględniając zatem prokonstytucyjny sposób wykładni art. 17 ust. 1b u.ś.r., stwierdzić należy, że w stosunku do opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała nie później, niż do ukończenia 18 roku życia, lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia, przepis ów jest zgodny z Konstytucją i nie ma przeszkód prawnych do jego stosowania. W konsekwencji przepis ten nie mógł stanowić podstawy do odmowy przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym ojcem.
Przechodząc do drugiej kwestii wymagającej rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, wskazać należy, że istota sporu sprowadza się do wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. Innymi słowy rozważyć należy, czy w świetle tego przepisu, skarżący ma prawo do wnioskowania o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na rezygnację z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wywołaną koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem, w sytuacji, gdy pobiera zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, przyznany mu decyzją Prezydenta z [...] czerwca 2014 r. bezterminowo.
Z unormowania zawartego w art. 17 u.ś.r. jednoznacznie wynika, że dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego przewidzianego w tym przepisie, poza wypełnieniem przesłanek podmiotowych, muszą zaistnieć łącznie dwie przesłanki natury przedmiotowej. Pierwsza z nich ma charakter pozytywny i polega, co do zasady, albo na niepodejmowaniu, albo na rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą uprawnioną, stosownie do art. 17 ust. 1 u.ś.r. Druga zaś ma charakter negatywny, a mianowicie świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do świadczeń wymienionych w jej art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a lub b u.ś.r.
Skarżący pobiera zasiłek dla opiekuna, czego nie kwestionuje, jednak Prezydent rozpoznając ponownie sprawę pominął treść wniosku skarżącego zawartego w piśmie z [...] listopada 2020 r. oraz w odwołaniu z [...] lutego 2021 r. od uprzednio wydanej decyzji z [...] stycznia 2021 r. (mimo że treść tego wniosku zacytował). W ww. pismach skarżący wskazał bowiem, że wnosi "o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego określonego w art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (...) w kwocie 1971 zł z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawnym ojcem w zamian za świadczenie pielęgnacyjne dla opiekunów osób niepełnosprawnych (zasiłek dla opiekuna) w kwocie 620 zł". Co więcej, skarżący wskazuje wprost, że chce dokonać wyboru świadczenia na podstawie art. 27 ust. 5 u.ś.r. w celu spełnienia przesłanek do przyznania mu świadczenia pielęgnacyjnego i rezygnuje z ustalonego prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Zauważyć w tym miejscu należy, że z treści art. 27 ust. 5 u.ś.r. wynika, że skarżący mógł dokonać wyboru przysługującego mu świadczenia. Sąd w tym miejscu podkreśla, że przepis ten nie stawia żadnej granicy czasowej do dokonania takiego wyboru. Regulacja ta dotyczy każdej sytuacji, w której istnieje zbieg uprawnień do świadczeń wymienionych w art. 27 ust. 5 u.ś.r.
Zdaniem Sądu, wola skarżącego co do tego, jakie świadczenie chce pobierać, a więc które jest de facto dla niego bardziej korzystne, została przez skarżącego jasno wyrażona. Nie do zaakceptowania jest więc stanowisko, że świadczenie pielęgnacyjne skarżącemu nie przysługuje, ponieważ pobiera on zasiłek dla opiekuna. To właśnie rolą organów było umożliwienie skarżącemu ostatecznego "zrezygnowania" z pobierania tego zasiłku, tym bardziej, że skarżący miał świadomość, że aby otrzymać prawo do świadczenia pielęgnacyjnego musi najpierw zrezygnować z ww. zasiłku, o co też wnosił w swoim wniosku z [...] listopada 2020 r. i odwołaniu z [...] lutego 2021 r.
Organy wydały jednak niekorzystne dla skarżącego decyzję, podczas gdy fakt uzyskiwania przez skarżącego zasiłku dla opiekuna nie może być w okolicznościach tej sprawy przeszkodą do przyznania stronie świadczenia pielęgnacyjnego. Jednakże wymaga to wyeliminowania z obrotu prawnego w pierwszej kolejności decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna, a następnie rozpoznania wniosku skarżącego o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.
Należy podkreślić, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego statuujące ogólne zasady prowadzenia postępowania administracyjnego zamieszczone w Rozdziale 2 K.p.a. nie mogą być w żadnym wypadku pominięte przez organy. Zgodnie z tymi zasadami organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym – co wynika z art. 8 K.p.a. Nadto zgodnie z art. 9 K.p.a., organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, organy czuwają nad tym, aby strony uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Wreszcie zgodnie z art. 12 § 1 K.p.a. organy powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Z akt administracyjnych przedstawionych Sądowi wynika, że organy prowadząc postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego zasady te naruszyły.
Sąd w konsekwencji uznał za zasadne zarzuty skargi oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem art. 17 ust. 1b i ust. 5 pkt 1 lit. b w zw. z art. 27 ust. 5 u.ś.r. oraz z naruszeniem art. 8, art. 9, art. 12 § 1 K.p.a. mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Ponownie rozpoznając sprawę organy uwzględnią przedstawioną wyżej wykładnię art. 17 ust. 1b, art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b oraz art. 27 ust. 5 u.ś.r. Prezydent winien podjąć również działania zmierzające do tego, aby dokonany przez skarżącego wybór świadczenia został urzeczywistniony i sam w sobie nie stanowił przesłanki uniemożliwiającej skorzystanie właśnie z tego świadczenia, które wybrał. Przede wszystkim weźmie pod uwagę fakt, że skarżący od 2014 r. otrzymuje świadczenia związane z opieką nad niepełnosprawnym ojcem i ustali, czy skarżący spełnia warunki do przyznania mu świadczenia pielęgnacyjnego, a następnie, jeśli okaże się, że jedyną przeszkodą w uzyskaniu tego świadczenia jest pobieranie zasiłku dla opiekuna, poinformuje o tym skarżącego, aby umożliwić mu rezygnację z tego zasiłku.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło