I SA/Wa 1511/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogdan Wolski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 września 2010 r. sprawy ze skargi M. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] maja 2010 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania M. L. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...], odmawiającej prawa do zasiłku pielęgnacyjnego – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. przedstawiło następujące okoliczności sprawy. Prezydent W. decyzją z dnia z dnia [...] sierpnia 2009 r. odmówił przyznania M. L. zasiłku pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że M. L. przebywa w domu pomocy społecznej. Zakład Ubezpieczeń Społecznych w piśmie z [...] lipca 2009 r. stwierdził, że w dniu [...] lipca 1992 r. wydał decyzję, którą ustalono prawo do dodatku pielęgnacyjnego. Decyzja ta jest prawomocna i pozostaje w obrocie prawnym. M. L. wniosła odwołanie od decyzji Prezydenta W. z dnia z dnia [...] sierpnia 2009 r. kwestionując prawidłowość zastosowania art. 16 ust. 6 ustawy oświadczeniach rodzinnych i art. 75 ust. 4 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Skarżąca podniosła, że w sprawie ma zastosowanie art. 158 ustawy o pomocy społecznej. Wskazała także, że jej pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż organ pierwszej instancji zobligowany był ustalić czy nie zachodzi sytuacja określona przepisem art. 16 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przepis ten wprowadza regułę kolizyjną, wyłączającą przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego. Z załączonego do akt sprawy pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] lipca 2009 r. wynika, iż M. L. posiada ustalone decyzją z dnia [...] lipca 1992 r. prawo do dodatku pielęgnacyjnego od 1 stycznia 1992 r. Decyzją z dnia [...] września 2006 r., na postawie art. 75 ust. 4 ustawy o emeryturach i rentach z funduszu Ubezpieczeń Społecznych, wstrzymano wypłatę ww. dodatku. W związku z tym, iż decyzja przyznająca dodatek pielęgnacyjny pozostaje w obrocie prawnym, organ orzekający o przyznaniu zasiłku pielęgnacyjnego zobligowany jest odmówić prawa do wnioskowanego świadczenia. W obrocie prawnym nie mogą bowiem istnieć dwie decyzje przyznające świadczenia, które z mocy art. 16 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych, nie mogą być przyznane jednocześnie. Usunięcie jednakże takiej decyzji (przyznającej dodatek pielęgnacyjny) z obrotu prawnego wykracza poza zakres działania organu właściwego do przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. Organ ten nie jest także władny do oceny decyzji wstrzymującej wypłatę świadczenia. M. L. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2010 r. Skarżąca wskazała, że prawo do dodatku pielęgnacyjnego zostało odebrane zapisem art. 158 ustawy o pomocy społecznej. Problemem w tej sytuacji jest brak decyzji wydanej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych stwierdzającej wprost odebranie tego prawa. Do domu pomocy społecznej została skierowana decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. i ponosi częściową odpłatność za pobyt na zasadach określonych w ustawie o pomocy społecznej. Skarżąca wystąpiła o uchylenie zaskarżonej decyzji i ustalenie rzeczywistego prawa do zasiłku. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Ocena zaskarżonej decyzji przeprowadzona w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", potwierdza, iż w toku postępowania administracyjnego uchybiono przepisom postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z akt sprawy administracyjnej wynika, iż do wniosku M. L. z dnia [...] marca 2009 r. dołączono kopię decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2008 r. W pkt II. 1. tiret pierwsze tej decyzji nie wskazano, aby M. L. przysługiwał dodatek pielęgnacyjny. Do akt sprawy administracyjnej nie włączono decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczącej świadczenia wypłacanego na rzecz skarżącej opatrzonego późniejszą datą, z której wynikałoby, iż M. L. przysługuje uprawnienie do dodatku pielęgnacyjnego. W tej sytuacji, przy przyjęciu prawidłowego założenia, iż wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego nie będzie zasadny w przypadku potwierdzenia faktu przysługiwania dodatku pielęgnacyjnego, co wynika z reguły kolizyjnej zawartej w art. 16 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych, organy obu instancji z nietrafnie rozstrzygnęły sprawę w oparciu o pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2009 r. Tymczasem pismo to nie było w jakikolwiek sposób wiążące dla organów prowadzących postępowanie w sprawie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego, w odróżnieniu od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2008 r., która miał podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Tylko ewentualne wątpliwości organów co do aktualności decyzji dołączonej do wniosku o ustalenie prawa do zasiłku opiekuńczego, mogły uzasadnić wystąpienie do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o przekazanie kolejnej decyzji dotyczącej świadczenia wypłacanego na rzecz M. L. na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a następnie ustalenie, w oparciu o przekazaną decyzję, czy wnioskodawczyni przysługuje dodatek pielęgnacyjny. Organy obu instancji nie podjęły czynności w celu ewentualnego uzyskania aktualnej decyzji i ustaliły okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy na podstawie dokumentu, który zawiera informacje pozostające częściowo w sprzeczności z kopią dokumentu dołączonego do wniosku. Wyjaśnić w tym miejscu także należy, iż ustalenie prawa do emerytury lub renty, ponowne ustalenie wysokości tych świadczeń oraz zawieszenie ich wypłaty, następuje w decyzji właściwego organu rentowego (art. 115 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych). Wobec tego potwierdzenie czy danej osobie przysługuje świadczenie wynikające z przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r., a także ustalenie jakie są składniki tego świadczenia, a w szczególności czy świadczenie to obejmuje także dodatek pielęgnacyjny, powinno opierać się przede wszystkim na decyzji wydanej na podstawie tej ustawy. Stanowisko organów obu instancji jest zatem błędne, gdyż ustalenie czy uprawnionej przysługuje dodatek pielęgnacyjny powinno nastąpić, w tej sprawie, przede wszystkim przy wykorzystaniu decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dołączonej do wniosku z dnia [...] marca 2009 r. lub innej decyzji wydanej po dniu [...] marca 2008 r. Podsumowując Sąd stwierdza, iż w postępowaniu dotyczącym wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego na rzecz M. L. należało jedynie ustalić, skoro osoba ta ukończyła 75 lat i ponosi częściową odpłatność za pobyt, czy wnioskodawczyni jest uprawniona do dodatku pielęgnacyjnego. Organy obu instancji ustaliły tę okoliczność na podstawie pozbawionego wiążącej mocy dokumentu z dnia [...] lipca 2009 r., który ponadto zawiera informację niejasną i sprzeczną z treścią z decyzji dotyczącej skarżącej. Tymczasem ustalenie czy skarżącej przysługuje dodatek pielęgnacyjny powinno nastąpić, w pierwszej kolejności, w oparciu o decyzję wydaną przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Oznacza to, iż w toku postępowania administracyjnego prowadzonego przez organy obu instancji naruszono art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Właściwe odczytanie reguły kolizyjnej zawartej w art. 16 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych prowadzi do wniosku, iż nie jest możliwe jednoczesne otrzymywanie dwóch świadczeń, to jest dodatku pielęgnacyjnego i zasiłku pielęgnacyjnego. W toku postępowania administracyjnego nie ustalono, aby wnioskodawczyni wypłacano dodatek pielęgnacyjny. Przedstawione wyjaśnienia właściwy organ uwzględni w toku dalszego postępowania dotyczącego wniosku złożonego przez M. L. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. i art. 152 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji wyroku.