I SA/Wa 1511/13

PostanowienieWSA w Warszawie2013-07-19

Skład orzekający: Referendarz Sądowy Lucyna Picho

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która wykaże posiadanie stałego dochodu i nie posiada majątku, ale jednocześnie ponosi znaczne wydatki związane z leczeniem i utrzymaniem, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika) czy częściowym?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Osoba posiadająca stały dochód i nie wykazująca braku środków na pokrycie nawet wpisu od skargi (200 zł) nie spełnia przesłanek do zwolnienia od wszystkich kosztów sądowych. Jednakże, jeśli osoba ta ponosi znaczne wydatki związane z leczeniem i utrzymaniem, które mogą spowodować uszczerbek w jej bieżącym utrzymaniu, uzasadnione jest przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika.
Stan faktyczny
J. P. złożył skargę na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej dotyczącą nabycia przez gminę prawa własności nieruchomości. W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu od skargi, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wnioskodawca ujawnił posiadanie stałego dochodu, ale także poważne problemy zdrowotne wymagające całodobowej opieki i zły stan zamieszkiwanego lokalu.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano J. P. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. 2. W pozostałym zakresie odmówiono J. P. przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] maja 2012 r., nr [...] w przedmiocie nabycia przez gminę z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości postanawia: 1. przyznać J. P. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...]. 2. w pozostałym zakresie odmówić J. P. przyznania prawa pomocy. J. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] maja 2012 r., nr [...] w przedmiocie nabycia przez gminę z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości. W toku postępowania w następstwie wezwania do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 200 zł skarżący nadesłał do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu domagając się przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawca ujawnił, że prowadzi [...] gospodarstwo domowe. Jego dochód stanowi wynagrodzenie uzyskiwane z [...] w wysokości [...] zł. Ponadto ujawnił, że nie posiada majątku. W załączonych do wniosku pismach z k- 26 i k – 23 wyjaśnił, że w dzieciństwie uległ poważnemu wypadkowi ([...]), co miało wpływ na jego dalsze życie [...] i [...]. Z zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] kwietnia 2013 r., wynika, że obecnie stan zdrowia [...] letniego chorego uległ pogorszeniu, wymaga on całodobowej opieki drugiej osoby. Wnioskodawca wyjaśnił, że mieszkanie w którym zamieszkuje jest w bardzo złym stanie ([...] dach, w mieszkaniu na ścianach powstały [...]). Rozpoznając wniosek na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) może być przyznane osobie fizycznej na jej wniosek. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub w zakresie częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 ustawy). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 powołanej ustawy). Uwzględniając sytuację majątkową wnioskodawcy należało stwierdzić, że wykazał on, iż spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy jedynie w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. W pierwszej kolejności podkreślania wymaga, że prawo pomocy jest skierowane do tych osób, które z uwagi na bardzo trudną sytuację materialną nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Nie można uznać, że skarżący pozostaje w bardzo trudnej sytuacji majątkowej, bowiem ma zapewnione potrzeby bytowe (choć nie wykazał, iż posiada majątek), jak również dysponuje stałym dochodem. Nie można zatem przyjąć, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania tym bardziej, że koszty te na obecnym etapie ograniczają się do uiszczenia przez stronę wpisu od skargi, którego wysokość wynosi 200 zł (jest to najwyższa spośród wszystkich opłat sądowych). Natomiast wysokość innych kosztów sądowych, np. opłat kancelaryjnych (m. in. opłat za wydanie kopii, czy odpisu dokumentu z akt sprawy – odpowiednio 2 lub 10 zł za każdą stronę dokumentu, opłaty za sporządzenie uzasadnienia wyroku -100 zł), czy wydatków (np. kosztów dojazdu do Sądu) nie jest obecnie znana, ponieważ zależna będzie od przebiegu sprawy. Tym samym brak jest podstaw do uznania, że przy wykazanym dochodzie J. P. nie jest w stanie opłacić kosztów sądowych. Powyższe uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w tym zakresie. Natomiast uzasadnione jest przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. W ocenie referendarza sądowego mimo wykazanego dochodu, skarżący pozostaje w takiej sytuacji osobistej, iż przy wydatkach związanych z codziennym utrzymaniem, w tym wydatkach na leczenie, jednorazowy wydatek w postaci opłacenia kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika mógłby spowodować uszczerbek w jego utrzymaniu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło