I SA/Wa 1511/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun - Kulik po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] w przedmiocie nabycia przez gminę z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości postanawia: 1. przyznać J. P. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...]. 2. W pozostałym zakresie odmówić J. P. przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia [...] lipca 2013 r. J. P. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] maja 2012 r., nr [...] w przedmiocie nabycia przez gminę z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości. Powyższy wniosek o przyznanie prawa pomocy rozpoznany został – wydanym przez referendarza sądowego – postanowieniem z dnia 19 lipca 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 1511/13. W dniu [...] lipca 2013 r. (data stempla pocztowego) wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprzeciw J. P. na przedmiotowe postanowienie wobec czego straciło ono moc, a sprawa z wniosku o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu na nowo. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jego dochód stanowi wynagrodzenie uzyskiwane z [...] w wysokości [...] zł. Ponadto ujawnił, że nie posiada majątku. W załączonych do wniosku pismach z k- 26 i k – 23 oraz w piśmie z dnia [...] lipca 2013 r. (k-36) wyjaśnił, że w dzieciństwie uległ poważnemu wypadkowi (amputacja [...]), co miało wpływ na jego dalsze życie osobiste i zawodowe. Z zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] kwietnia 2013 r., wynika, że obecnie stan zdrowia [...] letniego chorego uległ pogorszeniu, wymaga on całodobowej opieki drugiej osoby. Wnioskodawca wyjaśnił, że mieszkanie w którym zamieszkuje jest w bardzo złym stanie (przecieka dach, w mieszkaniu na ścianach powstały zacieki). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej na jej wniosek. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub w zakresie częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 ustawy). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 powołanej ustawy). Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. Udzielenie prawa pomocy powinno sprowadzać się do przypadków, gdy sytuacja majątkowa strony jest ciężka, gdy strona pozbawiona jest środków do życia lub posiadane środki są tak niewielkie, że zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Instytucja powyższa ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom najuboższym, dla których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Każdy wnoszący sprawę do Sądu powinien zaś liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z przepisami obowiązującego prawa. Występując natomiast z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku ponoszenia tych kosztów musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku. Uwzględniając sytuację majątkową wnioskodawcy należało stwierdzić, że wykazał on, iż spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy jedynie w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Nie można uznać, że skarżący pozostaje w bardzo trudnej sytuacji majątkowej, bowiem ma zapewnione potrzeby bytowe (choć nie wykazał, iż posiada majątek), jak również dysponuje stałym dochodem. Nie można zatem przyjąć, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania tym bardziej, że koszty te na obecnym etapie ograniczają się do uiszczenia przez stronę wpisu od skargi, którego wysokość wynosi 200 zł (jest to najwyższa spośród wszystkich opłat sądowych). Natomiast wysokość innych kosztów sądowych, np. opłat kancelaryjnych (m. in. opłat za wydanie kopii, czy odpisu dokumentu z akt sprawy – odpowiednio 2 lub 10 zł za każdą stronę dokumentu, opłaty za sporządzenie uzasadnienia wyroku -100 zł), czy wydatków (np. kosztów dojazdu do Sądu) nie jest obecnie znana, ponieważ zależna będzie od przebiegu sprawy. Tym samym brak jest podstaw do uznania, że przy wykazanym dochodzie J. P. nie jest w stanie opłacić kosztów sądowych. Powyższe uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w tym zakresie. Natomiast uzasadnione jest przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. W ocenie Sądu mimo wykazanego dochodu, skarżący pozostaje w takiej sytuacji osobistej, iż przy wydatkach związanych z codziennym utrzymaniem, w tym wydatkach na leczenie, jednorazowy wydatek w postaci opłacenia kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika mógłby spowodować uszczerbek w jego utrzymaniu. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.