I SA/Wa 1514/08

WyrokWSA w Warszawie2009-02-19

Skład orzekający: Maria Tarnowska, Daniela Kozłowska, Elżbieta Lenart

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie w sprawie stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Skarb Państwa własności nieruchomości w drodze zasiedzenia, jeśli nie ma dowodu na wszczęcie postępowania cywilnego w tej sprawie?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może zawiesić postępowania w sprawie stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Skarb Państwa własności nieruchomości w drodze zasiedzenia, jeśli nie ma dowodu na wszczęcie postępowania cywilnego w tej sprawie. Zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa jest dopuszczalne tylko w przypadku, gdy zagadnienie wstępne zostało już prawomocnie rozstrzygnięte przez właściwy sąd lub gdy postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte. W przeciwnym razie, organ powinien rozstrzygnąć sprawę na podstawie dostępnych dowodów i obowiązujących przepisów.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P. S.A. na postanowienie Ministra Infrastruktury utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Skarb Państwa własności nieruchomości w drodze zasiedzenia. Skarżąca spółka zarzuciła naruszenie art. 37a ustawy o komercjalizacji oraz błędne zastosowanie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, twierdząc, że uwłaszczenie może nastąpić bez uprzedniego postępowania cywilnego o zasiedzenie.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Infrastruktury oraz postanowienie Wojewody, stwierdzając jednocześnie, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maria Tarnowska Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Protokolant Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2009 r. sprawy ze skargi P. S.A. w W. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Minister Infrastruktury postanowieniem z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia P., utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] zawieszające z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. przez Skarb Państwa prawa własności nieruchomości położonej w L., oznaczonej jako działki nr [...],[...] i[...] oraz nabycia przez P. SA prawa użytkowania wieczystego w/w gruntu wraz z nabyciem prawa własności budynków, innych urządzeń i lokali – do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia przez właściwy sąd stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Skarb Państwa własności przedmiotowej nieruchomości w drodze zasiedzenia (art. 172 kc). W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał na przepis art. 37a ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego - z którego jednoznacznie wynika, że dotyczy on nieruchomości nie będących własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego bądź PKP SA. Wobec tego, że zachodzi prawdopodobieństwo nabycia tej nieruchomości przez Skarb Państwa w drodze zasiedzenia organ uznał, że rozstrzygnięcie sprawy własności nieruchomości stanowi zagadnienie wstępne z art. 97 § 1 pkt 4 kpa, a tym samym konieczne jest zawieszenie postępowania. Skargę na powyższą decyzję złożyło P. SA zarzucając naruszenie jej praw wynikających z art. 37a ustawy z dnia 8 września 2000 r. poprzez przyjęcie, że uwłaszczenie na podstawie tego przepisu może nastąpić jedynie po uprzednim postępowaniu cywilnym o zasiedzenie oraz błędne zastosowanie w tej sprawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne w zakresie swej właściwości sprawują kontrolę działalności organów administracji publicznej, która sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organy administracji orzekając w sprawie, nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Skarga zasługuje na uwzględnienie. W przedmiotowej sprawie skarżący wystąpił do Wojewody z wnioskiem o uwłaszczenie - w trybie ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego PKP (Dz. U. Nr 84, poz. 948 ze zm.) - nieruchomości, która stanowi w 100 % infrastrukturę [...]oraz [...] i znajdowała się w nieprzerwanym samoistnym posiadaniu P. SA od ponad 30 lat oraz pozostawała w władaniu P. SA w dniu 28 lutego 2003 r. Stosownie do treści art. 37a ust. 1 powołanej ustawy wydanie decyzji w tym trybie uzależnione jest od spełnienia dwóch przesłanek, tj. grunty wchodzące w skład linii kolejowych muszą w dniu 28 lutego 2003 r. pozostawać we władaniu PKP, a jednocześnie grunty te nie mogą stanowić własności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub samej PKP SA. Organ administracji publicznej orzekając w sprawie bada zaistnienie powyższych przesłanek na datę wskazaną w zapisie ustawowym - a więc w art. 37a ust. 1 wyżej wymienionej ustawy. W przedmiotowej sprawie, co wynika z akt sprawy, na określoną datę brak było dokumentu wskazującego, że grunty stanowiły własność Skarbu Państwa. Nadto w aktach administracyjnych nie ma nawet dowodu, że postępowanie przed sądem powszechnym o stwierdzenie zasiedzenia zostało wszczęte (jedynie Wojewoda [...] pismem z dnia 25 kwietnia 2008 r. wezwał Prezydenta Miast L. do wystąpienia do sądu ze stosownym wnioskiem - do dnia 31 grudnia 2008 r.). Nie można zatem przyjąć, że ewentualne wszczęcie takiego postępowania może stanowić o wystąpieniu zagadnienia wstępnego dla rozstrzygnięcia na podstawie art. 37a ust. 1 ustawy. Decyzja wydana przez Wojewodę w kwestii nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa i nabycia przez P. prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz nieodpłatnego nabycia znajdujących się na tym gruncie budynków i budowli z dniem 1 czerwca 2003 r. jest decyzją deklaratoryjną, bowiem nabycie to następuje w określonej dacie z mocy prawa. Jak trafnie podniosła strona skarżąca, w przedmiotowej sprawie wydanie decyzji możliwe jest bez konieczności orzekania przez sąd powszechny w kwestii zasiedzenia, a zatem zawieszenie postępowania nie miało podstaw. Organ administracji orzekając w dniu [...] kwietnia 2008 r. i w dniu [...] lipca 2008 r. winien kierować się obowiązującymi w tym czasie przepisami oraz stanem faktycznym i prawnym nieruchomości na datę wskazaną w tych przepisach, nie zaś prawdopodobieństwem zaistniałych w przeszłości zdarzeń, które nie zostały potwierdzone stosownymi dokumentami i co do których brak dowodu, że zostało dla ich potwierdzenia wszczęte postępowanie sądowe. Reasumując, Sąd uznał, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, iż zaistniało zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa, a więc zawieszając postępowanie administracyjne organy naruszyły powyższy przepis, co stanowi o konieczności uchylenia postanowień obu instancji na podstawie art. 145 § 1 ust. 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Przy orzekaniu uwzględniono art. 152 Ponadto Sąd pragnie zwrócić uwagę na fakt, że w analogicznej sprawie sygn. akt I SA/WA 766/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł tak samo – wyrok jest prawomocny.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło