I SA/Wa 1519/10

Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 11 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku T. P. i Z. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi T. P. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia prawa własności nieruchomości i ustalenia odszkodowania postanawia 1. przyznać T. P. i Z. P. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych 2. odmówić przyznania T. P. i Z. P. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. W związku ze złożoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargą na decyzję Ministra Infrastruktury z [...] maja 2010 r., nr [...] wydaną w przedmiocie wywłaszczenia prawa własności nieruchomości i ustalenia odszkodowania skarżący Z. i T. P. wystąpili z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawcy podali, że pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym. Źródłem utrzymania wnioskodawców jest emerytura Z. P. w wysokości [...] zł netto oraz emerytura jego żony T. P. w wysokości [...] zł netto co łącznie stanowi kwotę [...] zł. Skarżący ujawnili, że posiadają majątek w postaci domu o powierzchni [...] m2, nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha z której wywłaszczono [...] m2. Zaznaczyli, że nieruchomości, które zostały częściowo wywłaszczone nie przedstawiają wartości rynkowej i z uwagi na lokalizację, wywłaszczanie oraz kształt nie jest realnie możliwe ich zbycie. Oświadczyli, że żyją ze skromnych emerytur, a dom w którym mieszkają nie jest duży, i jego wartość jest niska. Wnioskodawcy wykazali, iż ponoszą następujące wydatki: na zakup leków w wysokości [...] zł miesięcznie, na opłacenie światła [...] zł miesięcznie, gazu –[...] zł miesięcznie, węgla [...] zł w sezonie, wody [...] zł kwartalnie, śmieci [...] zł kwartalnie, podatku za dom w wysokości [...] zł rocznie, podatku od działki w wysokości [...] zł rocznie, telefonu w wysokości [...] zł miesięcznie. Zaznaczyli, że z uwagi na stan zdrowia korzystanie z telefonu jest dla nich koniecznością. Rozpoznając wniosek na wstępie należy zaznaczyć, że stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej na jej wniosek. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 powołanej ustawy). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 ustawy). W niniejszej sprawie skarżący domagają się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Dokonując oceny sytuacji majątkowej wnioskodawców referendarz sądowy uznał, że zaistniały podstawy do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy jedynie w częściowym zakresie. Na wstępie wspomnieć należy, że celem prawa pomocy jest pomoc podmiotom, które znajdują się w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej. Analiza treści oświadczenia małżonków P. skłania do stwierdzenia, że nie pozostają oni w trudnej sytuacji majątkowej. Wnioskodawcy mają zabezpieczone potrzeby bytowe, uzyskują regularnie co miesiąc świadczenia emerytalne o łącznej kwocie ponad [...] zł, a zatem nie mogą być obiektywnie uznani za osoby którym należy przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym. Z uwagi jednak na relację dochodu do wykazanych wydatków referendarz sądowy uznał, że uzasadnione jest przyznanie im prawa pomocy w zakresie częściowym. Uzasadnieniem dla przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych jest to, iż jego uwzględnienie eliminuje podstawową barierę jaką jest opłacenie wpisu od skargi. Natomiast przyznanie profesjonalnego pełnomocnika na tym etapie postępowania nie jest niezbędne, gdyż w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji skarżący nie mają obowiązku zachowania przymusu adwokackiego. Na marginesie wspomnieć jedynie należy, że przy wydaniu niniejszego postanowienia uwzględniono fakt, iż sprawa dotyczy oceny legalności decyzji administracyjnej, którą m. in. ustalono odszkodowanie za opisaną w niej nieruchomość w wysokości [...] zł, z uwagi jednak na fakt, iż do dnia wydania niniejszego postanowienia kwota ta nie została wypłacona wnioskodawcom bowiem decyzja na podstawie której została wydana nie posiada waloru ostateczności, odmowa zwolnienia od kosztów sądowych skutkowałaby ograniczeniem stronie prawa do sądu. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.