I SA/Wa 152/04

WyrokWSA w Warszawie2004-10-14

Skład orzekający: Joanna Banasiewicz, Elżbieta Lenart, Anna Łukaszewska-Macioch

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieznajomość prawa lub oczekiwanie na decyzję innego organu (np. ZUS) może stanowić podstawę do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności?
Ratio decidendi
Nieznajomość prawa ani oczekiwanie na decyzję innego organu (np. ZUS) nie stanowią usprawiedliwionej przyczyny uchybienia terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Organ orzekający o niepełnosprawności nie ma obowiązku pouczania o skutkach orzeczenia w zakresie świadczeń z ubezpieczenia społecznego. W związku z tym, jeśli strona nie uprawdopodobni braku winy w uchybieniu terminu, organ odwoławczy prawidłowo odmawia przywrócenia terminu.
Stan faktyczny
M. B., działając jako przedstawiciel ustawowy małoletniego syna, wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności, które zaliczyło jej syna do lekkiego stopnia niepełnosprawności. Powodem uchybienia terminu była nieświadomość, że taki stopień niepełnosprawności nie uprawnia do zasiłku pielęgnacyjnego, o który się starała. Wojewódzki Zespół odmówił przywrócenia terminu, uznając brak winy za nieuprawdopodobniony. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz, Sędziowie WSA NSA Elżbieta Lenart, Anna Łukaszewska-Macioch (spr.), , Protokolant Katarzyna Babik, po rozpoznaniu w dniu 14 października 2004 r. sprawy ze skargi M. B. działającej jako przedstawiciel ustawowy małoletniego M. B. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę I SA/Wa 152/04 UZASADNIENIE Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2004 r. Nr [...], na podstawie § 19 ust. 3 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. Nr 139, poz. 1328) oraz na podstawie art. 59 kpa, odmówił przywrócenia M. B. terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia nr [...] Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r. w przedmiocie zaliczenia małoletniego M. B. do lekkiego stopnia niepełnosprawności. W uzasadnieniu postanowienia podano, że orzeczenie nr [...] Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r. doręczono M. B. jako przedstawicielowi ustawowemu małoletniego M. B. w dniu 13 września 2003 r., co wynika z potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy. M. B. złożyła odwołanie od powyższego orzeczenia w dniu 16 października 2003 r., a więc po upływie 14 dniowego terminu przewidzianego na jego wniesienie. Składając odwołanie odwołująca się złożyła wniosek o przywrócenie uchybionego terminu, podając w uzasadnieniu tego wniosku, że nie wnosiła odwołania w terminie, ponieważ nie wiedziała, że orzeczony stopień niepełnosprawności nie daje uprawnień do przyznania zasiłku. Po otrzymaniu odmownej decyzji w sprawie zasiłku złożyła odwołanie i na tej podstawie wnosi o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Rozpoznając wniosek organ zważył, że zgodnie z art. 58 § 1 kpa, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W ocenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w [...] strona nie wykazała, że uchybienie terminu było niezawinione. We wniosku nie wskazano ani okoliczności ani dowodów uzasadniających przywrócenie terminu. Oczekiwanie na orzeczenie organu w sprawie zasiłku nie wstrzymuje biegu terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Także nieznajomość prawa nie stanowi okoliczności usprawiedliwiającej przekroczenie terminu do wniesienia I SA/Wa 152/04 odwołania. Z powyższych przyczyn organ uznał wniosek za nieuzasadniony i postanowieniem z dnia [...] stycznia 2004 r. Nr [...] orzekł o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Na powyższe postanowienie M. B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której podniosła, iż nie było jej winy ani złej woli w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności. Faktem jest, iż nie wiedziała, że zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje tzw. [...] grupie. Niezwłocznie zatem po otrzymaniu z ZUS informacji, że lekki stopień niepełnosprawności nie upoważnia do zasiłku, złożyła odwołanie do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w [...], wnosząc równocześnie o przywrócenie terminu. Skarżąca była przekonana, że wystąpienie do ZUS w sprawie zasiłku i oczekiwanie na zasiłek jest istotną przesłanką do przywrócenia terminu. Nie widziała potrzeby udowadniania braku winy ani też szukania dowodów usprawiedliwiających uchybienie terminu. Na orzeczenie Zespołu oczekiwała 8 miesięcy; w tym czasie przebyła operację w [...], po której przeszła [...] i [...] i nadal się leczy. Usprawiedliwia to brak możliwości szukania przepisów dotyczących zasad wypłaty zasiłku na chore dziecko. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty uzasadnienia zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz przepisami postępowania administracyjnego, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy orzekając w danej sprawie organ administracji nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Skarga nie mogła być uwzględniona, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. I SA/Wa 152/04 Z uchybieniem terminu do wniesienia odwołania kodeks postępowania administracyjnego wiąże ujemne skutki procesowe. Odwołanie wniesione po upływie wymaganego 14 dniowego terminu jest bezskuteczne. Zgodnie z art. 134 kpa organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Stosownie jednak do art. 58 § 1 kpa termin do złożenia odwołania może być przywrócony na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Skarżąca we wniosku z dnia 16 października 2003 r. o przywrócenie terminu podała, że złożyła odwołanie po terminie, ponieważ w otrzymanym orzeczeniu nie została poinformowana, iż synowi nie będzie przysługiwał dodatek pielęgnacyjny, o który się starała. Informacji takiej spodziewała się z tej przyczyny, iż ten cel badania zaznaczony był we wniosku o zbadanie syna. Dopiero po złożeniu dokumentów w ZUS dowiedziała się że przy lekkim stopniu niepełnosprawności dodatek nie przysługuje. W ocenie Sądu okoliczności te nie uzasadniają braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Prawidłowo zatem organ uznał, iż strona nie uprawdopodobniła, że zachodzi przesłanka przewidziana w powołanym wyżej art. 58 § 1 kpa, tzn. że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. W orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, że nieznajomość prawa nie może usprawiedliwiać niedotrzymania terminu przewidzianego do wniesienia odwołania. Okolicznością taką nie może być także oczekiwanie na decyzję ZUS w przedmiocie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Podkreślić nadto należy, że uprawdopodobnienie braku winy powinno odnosić się do przyczyn niedotrzymania terminu, a nie być skierowane przeciwko organowi orzekającemu, któremu skarżąca zarzuciła brak pouczenia o skutkach, jakie wydane orzeczenie może wywołać w zakresie świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Obowiązek takiego pouczenia nie ciążył zresztą na organie powołanym w myśl art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 z późn. zm.) jedynie do orzekania o niepełnosprawności, a nie również do określania skutków wydanego orzeczenia w zakresie przysługujących świadczeń. W skardze do sądu administracyjnego M. B. dodatkowo podniosła, iż zajęcie się sprawą odwołania uniemożliwiła przebyta przez nią operacja I SA/Wa 152/04 i następujące po niej leczenie [...]. Okoliczności tej Sąd nie może wziąć pod uwagę przy rozpoznawaniu skargi, gdyż nie była ona podniesiona przed organem rozpoznającym wniosek o przywrócenie terminu. Kontrolując wydane postanowienie nie można zarzucić organowi, że przy rozpoznaniu wniosku nie wziął pod uwagę okoliczności, którą strona podniosła dopiero w skardze do sądu administracyjnego. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło