I SA/Wa 1522/16
PostanowienieWSA w Warszawie2016-12-09
Skład orzekający: Aneta Żak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która jest zwolniona ustawowo od kosztów sądowych w danej kategorii spraw, należy umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od tych kosztów?Ratio decidendi
Postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych należy umorzyć, jeśli strona jest już ustawowo zwolniona od tych kosztów w danej kategorii spraw. W takim przypadku prowadzenie postępowania w przedmiocie zwolnienia jest zbędne. Prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata może zostać przyznane, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania, a ustanowienie adwokata jest niezbędne do skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej.Stan faktyczny
Skarżąca B.J. wniosła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił tę skargę. Następnie skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych, uzasadniając go swoją niepełnosprawnością, chorobą psychiczną, samotnością i niskimi dochodami. Sąd postanowił przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, a umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
1) przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, 2) umorzono postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym - ustanowienia adwokata i zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B.J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: 1) przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w [...], 2) umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.
Wyrokiem z dnia 22 listopada 2016 r., sygn. I SA/Wa 1522/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę B.J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] sierpnia 2016 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
W terminie otwartym do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa w zakresie całkowitym – zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Skarżąca wskazała, że jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, według orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z [...] grudnia 2013 r. (k.23) niezdolną do samodzielnej egzystencji, cierpiącą na zaburzenia psychiczne: schizofrenię z rozkojarzonym myśleniem, zaburzoną komunikację z otoczeniem, depresję. Wnioskodawczyni jest samotną emerytką, nieposiadającą majątku innego niż mieszkanie o pow. [...], utrzymującą się z emerytury oraz dodatku pielęgnacyjnego w wysokości [...], co udokumentowała kopią decyzji o waloryzacji emerytury z dnia [...] marca 2016 r., k. 24).. Do stałych wydatków strona zaliczyła: opłatę eksploatacyjną za mieszkanie [...], do dopłatę za wodę [...], fundusz remontowy – [...] (płatny przez stronę w ratach), elektryczność – [...] (płatne co drugi miesiąc), gaz [...] (płatne co drugi miesiąc), telefon ok. [...], PZU [...], wydatki na leki – [...].
Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej: p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2).
Skarżąca wykazała, iż wniosek o ustanowienie adwokata zasługuje na uwzględnienie, gdyż ze świadczeń emerytalnych wnioskodawczyni czerpie środki w wysokości niewystarczającej do pokrycia we własnym zakresie kosztów ustanowienia adwokata. Wysokość środków pozyskiwanych do budżetu domowego strony - [...] miesięcznie - jest zbyt niska, by uzasadnione było stwierdzenie, że źródło pokrycia kosztów działania profesjonalnego pełnomocnika procesowego, którego ustanowienie jest niezbędne w celu skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z 22 listopada 2016 r. strona mogła odnaleźć w majątku własnym.
Umorzenie postępowania w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jest konsekwencją stwierdzonego braku podstaw prawnych do rozpoznania wniosku o prawo pomocy w powyżej wskazanym zakresie. Wskazać należy skarżącej, że żąda ona zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej postępowania z zakresu pomocy i opieki społecznej, a więc w sprawie, w której skarżąca na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. objęta jest ustawowym zwolnieniem od kosztów sądowych. Postępowanie w sprawie zwolnienia strony od kosztów sądowych należało więc umorzyć, gdyż jego prowadzenie w tym zakresie było zbędne (art. 249 a p.p.s.a.).
Uznając zatem, że skarżąca wykazała, iż nie posiada możliwości pokrycia we własnym zakresie kosztów działania pełnomocnika procesowego ustanowionego z wyboru, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania w zakresie, w jakim dotyczyło ono zwolnienia od kosztów postępowania, podjęto na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 249a p.p.s.a. i art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło