I SA/Wa 1525/08

PostanowienieWSA w Warszawie2009-04-30

Skład orzekający: Agnieszka Miernik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która utrzymuje się z renty i ponosi znaczne wydatki związane z utrzymaniem mieszkania, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, jeśli wykaże, że poniesienie tych kosztów spowoduje uszczerbek w jej niezbędnych kosztach utrzymania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoba fizyczna utrzymująca się z renty, która ponosi znaczne wydatki na utrzymanie mieszkania i wykaże, że poniesienie kosztów sądowych spowoduje uszczerbek w jej niezbędnych kosztach utrzymania, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W sytuacji, gdy pozostała kwota po odliczeniu niezbędnych wydatków jest niewielka, a skarżący zamierza skorzystać z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, nawet niewielkie koszty procesu mogą stanowić nadmierne obciążenie.
Stan faktyczny
T. W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej skargi na decyzję Rektora Uniwersytetu odmawiającą przyjęcia na studia. Skarżący utrzymuje się z renty rodzinnej, ponosi znaczne wydatki związane z utrzymaniem mieszkania i prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, jednak skarżący wniósł sprzeciw, argumentując, że opłacenie pomocy prawnej uniemożliwia mu uiszczenie opłat sądowych. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym po wniesieniu sprzeciwu.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Miernik po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. W. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na studia postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. T. W. wnioskiem z dnia 24 listopada 2008 r. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze swojej skargi na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na studia. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że utrzymuje się z renty rodzinnej w kwocie [...] złote netto a stałe wydatki ją konsumują. Jednocześnie podniósł, że pomoc prawną opłaci sam. Skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Posiada mieszkanie o pow. [...] m2, nie posiada natomiast żadnych oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. Do wniosku skarżący dołączył zaświadczenie o wysokości otrzymywanej renty, kopie rachunków za gaz i energię , wyciąg z rachunku karty kredytowej [...] oraz kopie szeregu pism spółdzielni mieszkaniowej dotyczących: realizacji inwestycji polegającej na remoncie balkonów i związanych z tym kosztów, wysokości podatku gruntowego i od nieruchomości, rozliczenia opłat eksploatacyjnych mieszkania za rok 2007, wysokości należnego od dnia 1 lipca 2008 r. czynszu za mieszkanie. Postanowieniem z dnia 27 listopada 2008 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił przyznania T.W. prawa pomocy w zakresie całkowitym oceniając, że w przedstawionym stanie faktycznym dotyczącym sytuacji materialnej skarżącego nie można stwierdzić, by poniesienie kosztów sądowych leżało poza zakresem jego możliwości finansowym, tym bardziej, że jest on w stanie zabezpieczyć środki finansowe niezbędne dla ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Od postanowienia referendarza sądowego z dnia 27 listopada 2008 r., w terminie przewidzianym w art. 259 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a), T. W. wniósł sprzeciw. W uzasadnieniu sprzeciwu skarżący podniósł, iż właśnie z powodu konieczności opłacenia kosztów pomocy prawnej nie stać go na uiszczenie opłat sądowych. Skarżący wyjaśnił ponadto, iż za wszelka cenę unika zadłużenia się, dlatego zaopatruje się wyłącznie w sklepach dyskontowych. Przy piśmie z dnia 17 marca 2009 r. skarżący przedłożył zaświadczenie, z którego wynika, iż zamieszkuje samotnie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W niniejszej sprawie taka sytuacja ma miejsce. Prawo pomocy zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. T. W. wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, a więc w zakresie częściowym, o którym mowa w art. 245 § 2 p.p.s.a. Stosownie zaś do art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z taką sytuacją, w ocenie Sądu, mamy do czynienia w niniejszej sprawie. W świetle bowiem wykazanych przez skarżącego okoliczności dotyczących jego sytuacji materialnej i rodzinnej, uzasadniona jest ocena, że znajduje się on w sytuacji kwalifikującej do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Jak wynika z akt sprawy prowadzi on jednoosobowe gospodarstwo domowe i utrzymuje się z renty w kwocie [...] złotych netto miesięcznie. Zważyć zaś należy, że same niezbędne wydatki (obejmujące opłaty mieszkaniowe, opłaty za energię) jakie musi on samodzielnie ponosić wynoszą ok. [...] zł. W tej sytuacji na pozostałe wydatki związane z swoim bieżącym utrzymaniem pozostaje mu na cały miesiąc kwota ok. [...] złotych. Wprawdzie skarżący ma możliwość okresowego zadłużania się do kwoty [...] złotych (limit zadłużenia na posiadanej karcie kredytowej) niemniej zauważyć należy, iż skarżący w celu dochodzenia swoich praw zamierza skorzystać z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, co wiąże się również z koniecznością poniesienia dodatkowych wydatków. W tej sytuacji poniesienie nawet niewielkich kosztów procesu (obejmujących obecnie wpis od skargi w kwocie 200 złotych) może, w ocenie Sądu, spowodować uszczerbek w jego niezbędnych kosztach utrzymania. Oznacza to, że spełniona została przesłanka przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, określona w art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 260 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło