I SA/Wa 1525/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie WSA Dorota Apostolidis WSA Anna Wesołowska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2017 r. sprawy ze skargi A.P., A. P. i J. P. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 sierpnia 2012 r., sygn. akt I SAB/Wa 255/12 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości [...] ([...]) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta [...] na rzecz każdego ze skarżących - A. P., A. P. i J. P. sumę pieniężną w kwocie po [...] ([...]) złotych; 4. oddala skargę w pozostałym zakresie; 5. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz A. P., A. P. i J. P. solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2012 r. sygn. akt I SAB/Wa 255/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku A. P., A. P. i J. P. (Skarżący) z dnia 29 marca 2011 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] i [...], hip. "[...]" - w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem Sąd stwierdził również, że Prezydent W. dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Akta administracyjne wraz z odpisem prawomocnego wyroku zostały zwrócone w dniu 20 października 2012 r. (data prezentaty wpływu do Prezydenta W.). Z uwagi na niewykonywanie powyższego wyroku Skarżący wezwali organ do jego wykonania a następnie wnieśli skargę do tutejszego sądu wnosząc o wymierzenie grzywny organowi. Wyrokiem z 6 marca 2014 r. I SA/WA 2403/13 tutejszy sąd wymierzył Prezydentowi W. grzywnę w wysokości 1000 (tysiąc) złotych za niewykonanie wyroku z dnia 29 sierpnia 2012 r. Z uwagi na dalszą bezczynność organu w wykonaniu wyroku, Skarżący pismem z 27 września 2016 r. wezwali organ do jego wykonania a następnie wnieśli do tutejszego sądu skargę wnosząc o : 1. wymierzenie grzywny w związku z niewykonaniem wyroku, 2. wydanie orzeczenia stwierdzającego obowiązek wydania przez Prezydenta W. decyzji przyznającej na rzecz A. P. i J. P. kwoty po [...] złotych, zaś na rzecz A. P. kwotę [...] złotych, tytułem odszkodowania w trybie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami z nieruchomość położoną w W. przy ulicach [...] i [...] ozn, hip. "[...]" – działki nr [...],[...],[...],[...] oraz [...]. 3. stwierdzenie, że bezczynność Prezydenta W. w rozpoznaniu wniosku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 4. na podstawie art. 154 § 7 p.p.s.a. przyznanie od organu na rzecz każdego ze Skarżących sumy pieniężnej w wysokości 2000 złotych, 5. zasądzenie od organu na rzecz Skarżących zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Uzasadniając zawarty w skardze wniosek o wydanie orzeczenia stwierdzającego obowiązek wydania decyzji (art. 154 § 2 p.p.s.a.) przyznającej na ich rzecz odszkodowanie Skarżący wskazali, że w świetle wieloletniej i motywowanej politycznie bezczynności Prezydenta W. w rozpoznaniu wniosku Skarżących zastosowanie powołanego przepisu wydaje się być jedynym środkiem zakończenia postępowania. Wyjaśnili, że spełnione są przesłanki niezbędne do przyznania odszkodowania bowiem nieruchomość objęta została działaniem przepisów dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta stołecznego Warszawy. Przeznaczenie nieruchomość w dacie wejścia w życie dekretu warszawskiego pod budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne potwierdzone zostało przez rzeczoznawcę w ramach operatu szacunkowego z 5 września 2016 r. Faktyczne pozbawienie możliwości władania nieruchomością po dniu 5 kwietnia 1958 r. wynika wprost z wydanych wcześniej decyzji Prezydenta W. nr [...] z [...] września 2014 r., [...] z dnia [...] marca 2015 r., [...] z dnia [...] marca 2015 r. o ustaleniu odszkodowania za dawne działki [...],[...] i [...], które położone są obecnie na tych samych działkach ewidencyjnych co dawne działki [...], [...], [...], [...] i [...], za które odszkodowanie nie zostało do tej pory przyznane, W ocenie Skarżących, skoro organ ustalił spełnienie przesłanek pozbawienia możliwości władania w stosunku do działek [...],[...] i [...] to przesłanka ta została również spełniona w stosunku do pozostałych działek. Skarżący wskazali, że wysokość odszkodowania za działki [...],[...],[...],[...] i [...] wyliczona została przez rzeczoznawcę majątkowego [...] na łączną kwotę [...] złotych na podstawie ustaleń geodety uprawnionego [...]. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. poinformował, że wobec wprowadzenia nowej procedury rozpoznawania wniosków o przyznanie odszkodowań, zachodzi konieczność ponownego przeanalizowania wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga jest zasadna. Stosownie do art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej p.p.s.a.) w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z art. 154 § 1 p.p.s.a. wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności lub przewlekle prowadzić postępowanie po wyroku uwzględniającym skargę na bezczynność. Po drugie zaś, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. Procesowa przesłanka wymierzenia grzywny organowi za niewykonanie wyroku sądu administracyjnego może być spełniona, jeżeli skarżący wezwał właściwy organ po doręczeniu mu prawomocnego orzeczenia sądowego wraz z aktami sprawy. W niniejszej sprawie prawomocny wyrok z dnia 29 sierpnia 2012 r. sygn. akt I SAB/Wa 255/12 wraz z aktami został doręczony Prezydentowi W. w dniu 20 października 2012 r. Termin do wykonania wyroku minął zatem w dniu 20 grudnia 2012 r. Skarżący przed złożeniem skargi na niewykonanie powyższego wyroku zwrócili się pismem dnia 27 września 2016 r. do Prezydenta W. o jego wykonanie. Tym samym zostały spełnione procesowe przesłanki do rozpoznania skargi. Rozpatrywana pod tym względem skarga zasługuje na uwzględnienie. Wyjaśnić należy, że istotą skargi wszczynającej postępowanie w przedmiocie wymierzenia organowi grzywny za bezczynność po wyroku sądu jest żądanie zastosowania przez sąd określonych środków, mających na celu ukaranie organu oraz jego dyscyplinowanie. Zastosowanie grzywny może mieć zatem miejsce, gdy po wyroku uchylającym akt, organ administracji pozostaje w bezczynności lub przewlekle prowadzi postępowanie z przyczyn zależnych od tego organu. Niewykonanie wyroku, o jakim mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a., ma miejsce zarówno wtedy, gdy organ nie wykonał orzeczenia w ogóle, jak i wtedy, gdy wprawdzie wykonał orzeczenie, ale z przekroczeniem wyznaczonego terminu (wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2012 r., VII SA/Wa 140/12, Lex nr 1146236). Analizując treść uregulowania zawartego w omawianym przepisie należy zauważyć, że przewidziana w nim możliwość wymierzenia przez sąd grzywny organowi pozostającemu w zwłoce w wykonaniu orzeczenia sądu, nie zakłada w żadnym razie automatyzmu w zastosowaniu przez sąd tej sankcji, jeśli tylko strona - po uprzednim wezwaniu organu do wykonania wyroku - wniesie skargę z żądaniem wymierzenia organowi grzywny, a sąd stwierdzi, że upłynęły ustawowe terminy załatwienia sprawy. Rozpoznając skargę strony opartą na przesłankach określonych w ww. przepisie, sąd administracyjny jest obowiązany wziąć pod uwagę nie tylko fakt niewydania przez organ odpowiedniego aktu bądź dokonania czynności, ale także rozważyć wszelkie okoliczności związane z pozostawaniem przez organ w zwłoce z załatwieniem sprawy. W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do Urzędu W. w dniu 20 października 2012 r. Niekwestionowaną okolicznością jest również to, że przed dnem wniesienia skargi wydane zostały decyzje rozpoznające częściowo wniosek o odszkodowanie. Skoro zatem Prezydent W. w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu z dnia 12 maja 2016 r., sprawy nie załatwił, a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do rozstrzygnięcia sprawy, ale i do dokonania tego w określonym w nim terminie, to w tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi W. grzywny, jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać, sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja wszak prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. W realiach niniejszej sprawy skład orzekający ocenił, iż represyjną jak też dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości 3000 (trzy tysiące) złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. i jest adekwatna z punktu widzenia wielkości przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego przez Sąd. Sąd miał również na względzie fakt, że przedmiotowa sprawa jest już kolejną sprawę ze skargi na niewykonanie wyroku. Jak wskazano wyżej, wyrokiem z dnia 6 marca 2014 r. I SA/WA 2403/13, tutejszy sąd wymierzył organowi grzywnę w wysokości 1000 złotych. Jednocześnie, mając na uwadze treść art. 154 § 2 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że bezczynność organu miała charakter rażącego naruszenia prawa. Sąd wyjaśnia, że jak wynika z akt sprawy przedstawionych sądowi, ostatnie czynności podjęte zostały w niniejszej sprawie w 2015 r. W dniu 27 września 2016 r. do akt sprawy wpłynęło pismo Skarżących wraz z opracowaniem geodety uprawnionego stanowiącego rozliczenie powierzchni. Skarżący wskazali, że do pisma tego dołączają również operat szacunkowy [...], jednak dokument ten nie znajduje się w aktach sprawy przekazanych sądowi. W aktach znajdują się natomiast dwa operaty sporządzone przez [...] w marcu i w czerwcu 2017 r. , a więc sporządzone już po wniesieniu skargi i dotyczące działki nr [...] i działki nr [...], z których wynikają wartości nieruchomości odpowiednio [...] złotych i [...] złotych. Wobec powyższego, na obecnym etapie postępowania brak było możliwości uwzględnienia żądania zawartego w punkcie 2 petitum skargi to jest zobowiązania organu do wydanie decyzji o określonej treści. Sąd nie dysponuje bowiem materiałem dowodowym pozwalającym na wydanie wyroku obligującego organ do przyznania skarżącym odszkodowania w łącznej kwocie [...] złotych, wynikającej jak twierdzą skarżący z wyliczona sporządzonego przez rzeczoznawcę [...]. Zatem brak było podstaw do zastosowania art. 154 § 2 p.p.s.a. Sąd uznał również, że w realiach niniejszej sprawy uzasadnione jest zasądzenie na rzecz skarżących od organu sumy pieniężnej w wysokości po 500 złotych dla każdego z nich. Sąd wyjaśnia, że przyznając skarżącym sumę pieniężną w powyższej kwocie miał na względnie fakt, że część roszczeń skarżących została już zaspokojona na skutek wypłacenia im odszkodowania w łącznej kwocie [...] złotych. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i 2 w zw. z art. 154 § 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w punkcie 1, 2 i 3 wyroku. Podstawą rozstrzygnięcia zawartej w punkcie 4 wyroku był art. 151 p.p.s.a. W przedmiocie kosztów sądowych orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 powołanej ustawy, zasądzając solidarnie na rzecz Skarżących kwotę 200 złotych tytułem uiszczonego wpisu i 480 złotych tytułem wynagrodzenia pełnomocnika.