I SA/Wa 1526/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.), asesor WSA Anna Milicka-Stojek, Protokolant referent Agata Szczepanik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi M. O. i M. A. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 4 lutego 2019 r. nr DO.2.6610.232.2017.MP w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. prawa użytkowania wieczystego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 2 listopada 2017 r. nr 4825/2017; 2. zasądza od Ministra Rozwoju i Technologii na rzecz M. O. i M. A. solidarnie kwotę 714 (siedemset czternaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z 4 lutego 2019 r., nr DO.2.6610.232.2017.MP, Minister Inwestycji i Rozwoju, po rozpoznaniu odwołania M. O. i M. A., utrzymał w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego nr 4825/2017 z 2 listopada 2017 r. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym; Wnioskiem z 23 sierpnia 2010 r. [...] S.A. wystąpiły o potwierdzenie nabycia przez Skarb Państwa z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. prawa własności gruntu stanowiącego część linii kolejowej, położonego w [...], Dzielnica [...], oznaczonego m. in. jako działka nr [...] o powierzchni 0,1261 ha z obrębu [...] wraz ze stwierdzeniem nabycia przez wnioskodawcę prawa użytkowania wieczystego ww. gruntu wraz z prawem własności znajdujących się na nim budowli i urządzeń. Decyzją nr 4250/2015 z 12 listopada 2015 r. Wojewoda Mazowiecki potwierdził nabycie przez Skarb Państwa z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. prawa własności powyższego gruntu wraz ze stwierdzeniem nabycia przez [...] prawa użytkowania wieczystego tego gruntu wraz z prawem własności znajdujących się na nim budowli i urządzeń. Wnioskiem z 20 maja 2016 r. M. O. i M. A. wystąpili o wznowienie postępowania zakończonego powyższą decyzją na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Postanowieniem nr 1310/2017 z 31 października 2017 r. Wojewoda Mazowiecki wznowił powyższe postępowanie. Decyzją nr 4825/2017 z 2 listopada 2017 r. Wojewoda Mazowiecki w pkt I uchylił ostateczną decyzję Wojewody Mazowieckiego Nr 4250/2015 z 12 listopada 2015 r., w pkt II stwierdził nabycie przez Skarb Państwa z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. prawa własności zabudowanego gruntu zajętego pod część linii kolejowej [...], położonego w [...], Dzielnica [...], oznaczonego jako działka nr [...] o powierzchni 0,1261 ha z obrębu [...], w pkt III stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. przez [...] S.A. prawa użytkowania wieczystego ww. gruntu wraz z prawem własności znajdujących się na nim budowli i urządzeń, w pkt IV stwierdził, że powyższe nabycie następuje nieodpłatnie, zaś w pkt V wskazał, że ostateczna decyzja stanowi podstawę do ujawnienia w księdze wieczystej prawa własności Skarb Państwa i użytkowania wieczystego na rzecz [...]. Odwołanie od powyższej decyzji w części dotyczącej stwierdzenia nabycia przez Skarb Państwa prawa własności gruntu, a przez [...] prawa użytkowania wieczystego, to jest w zakresie pkt II, III, IV i V tej decyzji, wnieśli M. O. i M. A.. Decyzją z 4 lutego 2019 r. Minister Inwestycji i Rozwoju utrzymał w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego z 2 listopada 2017 r. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że własność przedmiotowej nieruchomości, odpowiadającej dawnej nieruchomości [...], przysługiwała w dniu 28 lutego 2003 r. osobom fizycznym. Osoby te nie brały udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Wojewody Mazowieckiego z 12 listopada 2015 r. W tej sytuacji prawidłowo organ pierwszej instancji zastosował art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylając powyższą decyzję i wydając nowe orzeczenie orzekające o istocie sprawy. Organ przywołał następnie treść art. 37a ustawy z 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" i wskazał, że dla spełnienia przesłanek wynikających z powołanego przepisu wystarczy stwierdzenie, że na gruncie w dniu 28 lutego 2003 r. usytuowana była linia kolejowa w rozumieniu przepisów ustawy z 27 czerwca 1997 r. o transporcie kolejowym, a [...] S.A. miały przedmiotową nieruchomość w tym dniu we władaniu oraz że nieruchomość nie stanowiła własności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub [...] S.A. Minister podniósł, że pozostaje bezsporne, że we wskazanej dacie działka nr [...] nie stanowiła własności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub [...] oraz znajdowała się we władaniu [...]. Kwestią sporną pozostaje natomiast to czy na przedmiotowym gruncie w dniu 28 lutego 2003 r. znajdowały się elementy linii kolejowej w rozumieniu art. 37a ustawy z 8 września 2000 r. czy też, jak utrzymują skarżący, elementy bocznicy kolejowej. Organ odwołał się następnie do definicji legalnych linii kolejowej i bocznicy kolejowej zawartych w ustawie z 27 czerwca 1997 r. o transporcie kolejowym w wersji obowiązującej w dniu 28 lutego 2003 r. Wskazał, że pomiędzy tymi pojęciami zachodzi stosunek przeciwieństwa, gdyż nie ma takich bocznic, które byłyby liniami kolejowymi i nie ma takich linii, które byłyby bocznicami (wyrok Sądu Najwyższego z 23 października 2008 r., sygn. akt V CSK 121/08, publ. LEX nr 479335). Minister przywołał również przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 8 lutego 2000 r. w sprawie wykazu linii kolejowych, które ze względów gospodarczych, społecznych, obronnych lub ekologicznych mają znaczenie państwowe, według których oznaczenie linii kolejowej następuje poprzez wskazanie stacji początkowej i końcowej (w niektórych przypadkach także stacji pośrednich), pomiędzy którymi przebiega dana linia kolejowa. Zwrócił jednocześnie uwagę, że ustawodawca w definicjach linii kolejowej i bocznicy dokonał rozróżnienia "ruchu kolejowego" od "ruchu". Ruch kolejowy był bowiem rozumiany jako ogół czynności umożliwiających przemieszczanie się pojazdu kolejowego i zapewniających wykonanie przewozu kolejowego po ogólnodostępnej infrastrukturze kolejowej, tj. na terenie kolei w rozumieniu definicji zawartej w art. 4 pkt 10 ustawy o transporcie kolejowym. Z kolei na bocznicy kolejowej ruch kolejowy nie jest prowadzony z uwagi na to, że nie jest ona udostępniana publicznie i przeważnie jest eksploatowana do wyłącznych potrzeb ładunkowych przedsiębiorcy (zakłady przemysłowe, elektrownie), który nią włada. Minister wyjaśnił również, że desygnaty pojęć budynki, budowle i urządzenia przeznaczone do prowadzenia ruchu kolejowego znajdują się w wydanym na podstawie art. 5 ust. 4 ustawy o transporcie kolejowym rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 22 maja 2001 r. w sprawie określenia rodzajów budynków, budowli i urządzeń przeznaczonych do prowadzenia ruchu kolejowego. Zgodnie z § 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia desygnatami określenia budowle przeznaczone do prowadzenia ruchu kolejowego są drogi szynowe wraz z podtorzem na liniach i stacjach kolejowych, w tym również na stacjach rozrządowych i postojowych, z wyłączeniem bocznic kolejowych. W literaturze przedmiotu przyjmuje się powszechnie, że tory kolejowe znajdujące się w obrębie stacji kolejowej (tory stacyjne) dzieli się na: główne i boczne. Większość autorów wyodrębnia dodatkowo w ramach stacji tory specjalnego przeznaczenia. Do torów bocznych zalicza się, między innymi, tory rozrządowe, ładunkowe, postojowe oraz warsztatowe zaś torami (stacyjnymi) specjalnego przeznaczenia są między innymi tory dojazdowe do bocznic kolejowych. W ocenie Ministra, wskazuje to jednoznacznie na wyraźny podział pomiędzy torami stacyjnymi prowadzącymi do bocznicy, a bocznicami kolejowymi i brak możliwości ich utożsamiania. Zdaniem organu, potwierdzeniem powyższego jest § 32 ust 2 pkt. 6 i 7 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 10 września 1998 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie oraz § 4 ust. 7 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 11 lutego 2000 r. w sprawie szczegółowych zasad i warunków prowadzenia ruchu na liniach kolejowych. W powyższych regulacjach dokonano wyraźnego rozróżnienia pomiędzy stacyjnymi torami bocznymi, a torami bocznicy kolejowej w zakresie standardów technicznych jakim powinny one odpowiadać. Tym samym, na gruncie ustawy o transporcie kolejowym, według stanu na 28 lutego 2003 r., pojęcia tor stacyjny boczny nie można utożsamić z pojęciem bocznicy kolejowej. Nie uzasadnia tego ani definicja linii kolejowej, która w żaden sposób nie różnicuje statusu torów kolejowych znajdujących się na stacji kolejowej, ani też konkretyzujące zapisy ustawy postanowienia rozporządzeń wykonawczych, w których zastosowano podział przyjęty w nauce z zakresu technologii transportu kolejowego zaliczając tor stacyjny do infrastruktury wchodzącej w skład stacji kolejowej będącej częścią linii kolejowej (a nie bocznicy kolejowej). Zdaniem organu odwoławczego, fakt zajęcia nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] pod linię kolejową w rozumieniu art. 37a ustawy z 8 września 2000 r. potwierdza wykaz inwentarzowy budowli i urządzeń znajdujących się na przedmiotowej nieruchomości, który stanowi załącznik do decyzji organu pierwszej instancji. Z wykazu tego niewątpliwie wynika, że na przedmiotowym gruncie znajdują się tory stacyjne, droga kolejowa naziemna Nr [...] wybudowane w 1945 r. Ponadto, na ww. działce znajdują się urządzenia srk i asr oraz sieć kanalizacyjna (rok budowy odpowiednio: 1990 i 1939). Zdaniem organu odwoławczego, wskazany w wykazie rok budowy wymienionych w nim urządzeń pozwala na stwierdzenie, że wymienione wyżej elementy linii kolejowej znajdowały się na przedmiotowym gruncie w dacie 28 lutego 2003 r. Organ zaznaczył również, że zgodnie z załączonym do akt sprawy rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 20 marca 2007 r. w sprawie wykazu linii kolejowych o znaczeniu państwowym (Dz. U. Nr 61, poz. 412) linia kolejowa [...], w której skład wchodzi przedmiotowa działka została zaliczona do linii kolejowych, które ze względów gospodarczych, społecznych, obronnych lub ekologicznych mają znaczenie państwowe. Ponadto, jak wskazała [...] w piśmie z 10 maja 2012 r., N17-WG3b-600-313/2012, pozyskanym przez Ministra z innej sprawy, działka nr [...] z obrębu [...], która stanowi fragment linii kolejowej [...] oraz znajduje się w sąsiedztwie działki nr [...], stanowi teren zamknięty, zastrzeżony ze względu na obronność i bezpieczeństwo państwa na podstawie decyzji Ministra Infrastruktury Nr 45 z 17 grudnia 2009 r. w sprawie ustalenia terenów, przez które przebiegają linie kolejowe jako tereny zamknięte. Wobec powyższego, zdaniem organu, można stwierdzić, że powyższa decyzja z 17 grudnia 2009 r. odnosi się również do działki nr [...]. Organ powołał się również na oświadczenie [...] S.A. z 24 sierpnia 2010 r., z którego wynika, że działka nr [...] z obrębu [...] w dniu 28 lutego 2003 r. wchodziła w skład linii kolejowej [...]. Zgodnie z oświadczeniem wskazana linia kolejowa została wybudowana w 1976 r. Minister podkreślił, że oświadczenie składane w toku postępowania administracyjnego korzysta z domniemania prawdziwości, jeżeli nie jest oczywiście sprzeczne z innymi dowodami, okolicznościami i faktami znanymi organowi administracyjnemu z urzędu. Organ może poprzestać na odebraniu oświadczenia, jeżeli jego prawdziwość nie budzi w ocenie organu wątpliwości, co potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych. Minister dodał, że w toku postępowania prowadzonego przez Wojewodę w trybie art. 37a ustawy z 8 września 2000 r. w stosunku do sąsiedniej działki nr [...] zostały w dniu 17 października 2017 r. przeprowadzone oględziny. Z protokołu tych oględzin wynika, że na działce nr [...] znajdują się tory kolejowe linii [...] oraz tory grupy 40 i 50. Choć dowód z oględzin nie dotyczy bezpośrednio będącej przedmiotem niniejszego postępowania działki nr [...] to, zdaniem organu, skoro działki te sąsiadowały ze sobą i wchodziły w skład tej samej linii kolejowej [...], to była na nich zlokalizowana podobna infrastruktura kolejowa. Końcowo organ odniósł się do zarzutu nieprzeprowadzenia dowodu z zeznań świadka A. N. na okoliczność, że w dniu 28 lutego 2003 r. na przedmiotowej nieruchomości znajdowała się bocznica kolejowa. Minister stwierdził, że kwestia powołania wskazanego świadka budzi wątpliwości z uwagi na to, że skarżący nie wykazali, że osoba ta ma właściwe przygotowanie zawodowe, aby ocenić opisane wyżej zagadnienie ani też, że była lub jest pracownikiem [...] S.A. obeznanym z tym obszarem. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wnieśli M. O. i M. A. zarzucając temu rozstrzygnięciu naruszenie: 1) prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest: a) art. 37a ust. 1 i 2 ustawy w zw. z art. 4 pkt 2 ustawy z 27 czerwca 1997 r. o transporcie kolejowym poprzez zastosowanie tego przepisu do gruntów niewchodzących w dniu 28 lutego 2003 r. w skład linii kolejowej, b) art. 4 pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 3 ustawy z 27 czerwca 1997 r. o transporcie kolejowym, § 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 22 maja 2001 r. w sprawie określenia rodzajów budynków, budowli i urządzeń przeznaczonych do prowadzenia ruchu kolejowego, § 32 ust. 2 pkt 6 w zw. z § 32 ust. 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 10 września 1998 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie i § 4 ust. 7 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 11 lutego 2000 r. w sprawie szczegółowych zasad i warunków prowadzenia ruchu na liniach kolejowych, poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że z przepisów tych wynika, że tor stacyjny nie może być jednocześnie elementem bocznicy kolejowej, pomimo że przepisy te nie uzasadniają przyjęcia takiego wniosku, 2) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: a) art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez ustalenie, że działka nr [...] w dniu 28 lutego 2003 r. wchodziła w skład linii kolejowej pomimo braku podstaw do takiego ustalenia, b) art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., poprzez nierozpatrzenie żadnych dowodów, które prowadzą do wniosku, że przedmiotowa nieruchomość w dniu 28 lutego 2003 r. nie wchodziła w skład linii kolejowej, przy braku wyjaśnienia przyczyn odmowy tym dowodom wiarygodności i mocy dowodowej, c) art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań świadka A. N.. Wskazując na powyższe skarżący wnieśli o uchylenie decyzji Ministra Inwestycji i Rozwoju z 4 lutego 2019 r. w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody Mazowieckiego z 2 listopada 2017 r. w zakresie punktów od II do V, a także zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania według norm przepisanych. W obszernym uzasadnieniu skargi przedstawiono argumentację na poparcie podniesionych w niej zarzutów. W odpowiedzi na skargę Minister Inwestycji i Rozwoju wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z 2 lipca 2019 r. I SA/Wa 413/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. O. i M. A.. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że sprawy dotyczące szeregu działek zlokalizowanych pod torami na stacji rozrządowej [...] prowadzone są od dekady, w tym co do sąsiadujących bezpośrednio ze sobą i leżących w pasie tych samych torów co działka nr [...]. Wszystkie te działki powstałe z działki nr [...] usytuowane są pod torami kolejowymi i urządzeniami im towarzyszącymi. Sąd podniósł również, że ustalenie czy dana nieruchomość znajdowała się w danej dacie pod torami linii kolejowej może nastąpić na podstawie wszystkich możliwych, ale jednocześnie miarodajnych, źródeł dowodowych, a inicjatywę w tym zakresie mają i organ administracji i strony, a zwłaszcza te reprezentowane przez fachowego pełnomocnika. Dlatego za niezasadny Są uznał zarzut naruszenia art. 77 § 1 w zw. z art. 7 i w zw. z art. 80 k.p.a. przez to, że za dowody uznał w sprawie wykazy inwentarzowe nieopatrzone datą z 2003 r. Konfrontując natomiast ten zarzut z wnioskami dowodowymi skarżących Sąd zauważył, że również skarżący nie przedstawili żadnego dowodu pochodzącego z 2003 r. Sąd wyjaśnił, że mapa geodety J. B., na którą powołują się skarżący w skardze i zawarte na niej jej oświadczenie - pochodzą z 2013 r. a nie z 2003 r., nie zawierają zresztą danych odnośnie do źródeł wiedzy tego geodety. Sąd podniósł, że mapa sporządzona przez wskazanego geodetę zawiera jedynie w ramach legendy oświadczenie J. B., że jest to teren bocznicy. Sąd dodał, że dowód ten został oceniony negatywnie, a uzasadnienie w tym zakresie zostało zawarte w poprzednio wydanych decyzjach Ministra, choć faktem jest, że nie w kontrolowanej sprawie. Jednakże powyższe uchybienie, w ocenie Sądu, nie stanowi naruszenia prawa uzasadniającego uchylenie zaskarżonej decyzji. Sąd podniósł również, że zarzucając oparcie się o oświadczenia czy dokumenty przedstawione przez [...], w tym w szczególności wykazy inwentarzowe [...], skarżący nie wskazali do jakiego organu, do jakiej instytucji czy też do jakiego urzędu bądź jakiego archiwum organy rozpoznające niniejszą sprawę winny się zwrócić aby otrzymać wiarygodne i miarodajne informacje w tym zakresie, zwłaszcza że nie zarzucili PKP jakiegokolwiek "przekłamania" czy fałszerstwa dokumentów, a i sami nie złożyli wiarygodnych dowodów na wykazanie swoich twierdzeń. W ocenie Sądu, nie budzi wątpliwości, że materia kontrolowanej sprawy jest specyficzna i ściśle branżowa, a przy tym także i to, że [...] jest monopolistą. Jednocześnie powszechnie wiadomo, że ruch kolejowy, choćby z uwagi na wymogi bezpieczeństwa, jest ściśle reglamentowany, a każdy skład pociągu (ruch pociągu) podlega tak ewidencji jak i kontroli ze strony [...]. Samo proste zanegowanie danych przedstawionych przez [...] w sytuacji gdy każdy tor, każda linia, każdy maszt, i każda zwrotnica są przez tę spółkę ewidencjonowane - bez wskazania realnego kontrdowodu - musi być negatywnie ocenione. Ponadto, Sąd przyjął, że postępowanie dowodowe nie wymaga uzupełnienia. Wszystkie dowody, na jakie powołują się skarżący, zostały rzeczowo omówione przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W aktach są protokoły dokumentujące oględziny ww. działek, jest też mapa J. B. (na żądanie Sądu dołączona przez pełnomocnika skarżących po rozprawie z 18 czerwca 2019 r. do akt I SA/Wa 205/19, I SA/Wa 413/19, I SA/Wa 414/19 i I SA/Wa 204/19). Mapa ta została oceniona przez organ już w 2014 r., zaś forsowany przez skarżących dowód z zeznań świadka N. został zanegowany przez WSA w Warszawie w kilku sprawach. Sąd nie wskazywał na zasadność jego przesłuchania. Organ wyjaśnił również w toku postępowania kwestię pisma Prezydenta Miasta z 5 stycznia 2011 r. (nr GK-GSP-l-MWA- 72240-2-10, GK-GSP-l-MWA-72240-3-10) zwracając się do Prezydenta o przedstawienie wszelkich posiadanych dokumentów na ww. okoliczności. Stanowisko Prezydenta zawarte w piśmie z 16 marca 2016 r. nr GK-SP-GSP-1.6820.119.2012.BWO wskazuje, że w zasobach archiwalnych Urzędu nie odnaleziono dokumentów potwierdzających, że na tych działkach w dniu 28 lutego 2003 r. lub przed tym dniem bądź w jakimkolwiek innym czasie zlokalizowana była bocznica kolejowa. Sąd wskazał również, że zawarte w aktach karty dla każdej indywidualnej działki z tego kompleksu działek każdorazowo wskazują na obecność na nich torów konkretnej linii kolejowej i innych urządzeń kolejowych. Przy tym nie budzi żadnych wątpliwości, że cały kompleks torów i urządzeń na tej stacji powstał co najmniej kilkadziesiąt lat temu, a część z nich nawet w XIX wieku. Wyrokiem z 28 czerwca 2023 r. sygn. akt I OSK 303/20 Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej M. O. i M. A., uchylił powyższy wyrok z 2 lipca 2019 r. w całości i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu powyższego wyroku sąd drugiej instancji wskazał, że zasadnie sądowi pierwszej instancji zarzucono naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. Zestawienie uzasadnienia zaskarżonego wyroku z przekazanymi aktami sprawy nie pozwala bowiem na weryfikację stanowiska Sądu Wojewódzkiego. Wraz ze skargą kasacyjną przekazano Sądowi akta administracyjne obejmujące jedynie zaskarżoną do Sądu decyzję z 4 lutego 2019 r. Jednak nie przekazano już ani decyzji pierwszoinstancyjnej, ani akt administracyjnych dokumentujących tok postępowania przed organem pierwszej instancji. Takie (niekompletne) akta administracyjne, jak wynika z odpowiedzi na skargę, zostały przekazane Sądowi Wojewódzkiemu. Jak jednocześnie wynika z protokołu rozprawy, która miała miejsce przed sądem pierwszej instancji 18 czerwca 2019 r., obecny na rozprawie pełnomocnik skarżących podnosił, że organ przekazał Sądowi Wojewódzkiemu niekompletne akta. Jakkolwiek, z akt sądowych wynika, że Sąd Wojewódzki podjął działania w celu uzupełnienia akt administracyjnych, to działania te dotyczyły wyłącznie oświadczenia geodety J. B.. Sąd kasacyjny podniósł, że wprawdzie we wstępnej części omówienia motywów zaskarżonego wyroku Sąd Wojewódzki wskazał, że rozpoznawana skarga jest kolejną ze skarg, rozpoznawanych w ciągu kilku lat, w których materiał dowodowy, ustalenia końcowe i zarzuty pozostają tożsame. Jednak, ani w aktach sądowych, ani w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie wskazano na podstawie akt administracyjnych której konkretnie sprawy lub spraw rozstrzygano w niniejszej sprawie. Zasadnie podniesiono w skardze kasacyjnej, że Sąd Wojewódzki odwołuje się do Wykazu inwentarzowego budowli i urządzeń [...] S.A., który nie znajduje się w aktach niniejszej sprawy, a jednocześnie Sąd nie wskazuje gdzie znajduje się ten dokument stanowiący podstawę przyjętych ustaleń, jak również jakakolwiek dokumentacja do której Sąd ten odwołał się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. NSA wskazał, że jeżeli Sąd Wojewódzki w dacie orzekania nie dysponował kompletnymi aktami sprawy, to nie powinien był orzekać w sprawie, lecz wezwać właściwy organ do uzupełnienia akt administracyjnych. Tymczasem przekazana Sądowi Wojewódzkiemu wraz z aktami niniejszej sprawy dokumentacja administracyjna jest symboliczna. Zawierała ona w istocie zaskarżoną decyzję, wydruk z księgi wieczystej, wydruk z KRS, wydruk rozporządzenia Rady Ministrów z 20 marca 2007 r. (Dz.U. Nr 61, poz. 412), pisma procesowe strony (odwołanie oraz ponaglenie) i notatkę służbową wraz z protokołem oględzin dotyczących dz. nr [...]. Sprawa niniejsza dotyczyła dz. nr [...]. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd Wojewódzki odwołuje się do materiału znajdującego się w aktach innych spraw, jednak nie wskazuje źródeł przyjętych ustaleń. Jednocześnie, nie przeprowadzono dowodu uzupełniającego, co zasadnie wytknięto w skardze kasacyjnej. W rezultacie, zdaniem sądu drugiej instancji, w niniejszej sprawie doszło do naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a. i ten zarzut przesądził o zasadności złożonej skargi kasacyjnej. W tej sytuacji, w ocenie NSA, przedwczesna byłaby ocena zasadności podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego, jak też zarzutu naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Zważywszy bowiem na niekompletność akt administracyjnych zasadność tych zarzutów wymyka się kontroli. Dopiero natomiast w zestawieniu z dokumentacją, na podstawie której stanowisko swoje oparł Sąd Wojewódzki, możliwa będzie weryfikacja stanowiska tego sądu co do statusu działki nr [...] jako linii kolejowej. Sąd kasacyjny zalecił aby ponownie rozpoznając sprawę sąd pierwszej instancji wezwał właściwy organ do uzupełnienia akt administracyjnych niniejszej sprawy albo przeprowadził dowód uzupełniający w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a., tak aby ponowne rozstrzygnięcie wydane zostało na podstawie akt badanej sprawy i poddawało się kontroli instancyjnej. Pismami z 14 listopada 2023 r., 14 grudnia 2023 r. i 22 stycznia 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wezwał organ do uzupełnienia akt administracyjnych niniejszej sprawy. W odpowiedzi na powyższe pismami z 20 listopada 2023 r., 18 grudnia 2023 r., 20 grudnia 2023 r. i 29 stycznia 2024 r. Minister Rozwoju i Technologii uzupełnił akta administracyjne przedmiotowej sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 37a ustawy o z 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 84, poz. 948 ze zm.), dalej zwanej "ustawą" lub "ustawą z 8 września 2000 r.". Zgodnie z powołanym przepisem, grunty wchodzące w skład linii kolejowych pozostające w dniu 28 lutego 2003 r. we władaniu [...], niestanowiące własności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub [...] stają się 1 czerwca 2003 r. z mocy prawa własnością Skarbu Państwa za odszkodowaniem, z zastrzeżeniem ust. 7. Dla spełnienia przesłanek wynikających z powołanej normy wystarczające jest zatem ustalenie, że na nieruchomości w dniu 28 lutego 2003 r. zlokalizowana była linia kolejowa w rozumieniu przepisów ustawy z 27 czerwca 1997 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. Nr 96, poz. 591 ze zm., w wersji obowiązującej 28 lutego 2003 r. - dalej jako "ustawa z 27 czerwca 1997 r."), w tym dniu [...] faktycznie władały nieruchomością, a jednocześnie we wskazanej dacie nie stanowiła ona własności Skarbu Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub [...]. Przy tym odnosząc się do charakteru prawnego art. 37a ustawy należy mieć na uwadze, że przepis ten stanowi w istocie podstawę wywłaszczenia dotychczasowych właścicieli nieruchomości, co determinuje sposób jego interpretacji, a jednocześnie umożliwia jego zastosowanie wyłącznie do przypadków niewątpliwych (por. wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z 19 maja 2022 r., I OSK 1548/21, Lex nr 3347590). W niniejszej sprawie nie budzi sporu, że w dniu 28 lutego 2003 r. nieruchomość oznaczona jako działka nr [...], stanowiąc własność prywatną, pozostawała w faktycznym władaniu [...]. Spór dotyczy natomiast tego czy na powyższym gruncie w dniu 28 lutego 2003 r. znajdowały się elementy linii kolejowej w rozumieniu art. 37a ustawy, czy też elementy bocznicy kolejowej. Zdaniem organu, przedmiotowa nieruchomość była wówczas zajęta pod linię kolejową, co potwierdza wykaz inwentarzowy budowli i urządzeń [...] S.A. stanowiący załącznik do decyzji Wojewody z 2 listopada 2017 r., oświadczenie [...] S.A. z 24 sierpnia 2010 r., pismo [...] S.A. z 10 maja 2012 r. wskazujące, że sąsiadująca ze spornym gruntem działka nr [...] stanowi teren zamknięty na podstawie decyzji z 17 grudnia 2009 r. oraz oględziny z 17 października 2017 r. wskazujące, że na sąsiadującej ze spornym gruntem działce nr [...] znajdują się tory kolejowe linii [...] oraz tory grupy 40 i 50. Z kolei skarżący podnoszą, że na działce nr [...] w dniu 28 lutego 2003 r. znajdowała się bocznica kolejowa, co potwierdzają pisma Prezydenta m. st. Warszawy z 9 listopada 2010 r. i 5 stycznia 2011 r. wskazujące, że 28 lutego 2003 r. na działkach nr: [...] (znajdujących się w obrębie ewidencyjnym [...]) od lat 50-tych XX w. znajdują się bocznice kolejowe (co potwierdza wydruk z systemu komputerowego iGeoMap), mapa wykonana przez geodetę J. B. w dniu 28 maja 2013 r. według stanu archiwalnego, będąca kopią kolejowej mapy sytuacyjno-wysokościowej, na której geodeta uprawniony kolorem zielonym zaznaczył teren bocznicy kolejowej, obejmujący także sporną działkę, wskazując, że zaznaczony teren bocznicy porównano w terenie pod względem sytuacyjnym, a także zdjęcia spornej nieruchomości i pobliskich działek wykonane w latach 2012 i 2013. Odnosząc się do powyższego Sąd zwraca uwagę, że znajdujące się w aktach sprawy oświadczenie [...] S.A. z 24 sierpnia 2010 r. nie zawiera komentarza, z którego wynikałoby na podstawie jakich okoliczności [...] wyciągnęło wskazany w tym oświadczeniu wniosek, że sporny grunt stanowił w dniu 28 lutego 2003 r. linię kolejową. Źródeł stanowiska, że działka nr [...] stanowiła w dniu 28 lutego 2003 r. bocznicę kolejową nie zawiera jednak również znajdujące się w aktach sprawy pismo Prezydenta m. st. Warszawy z 5 stycznia 2011 r. dotyczące działek z tego samego obrębu ewidencyjnego, a także znajdująca się w aktach sądowych mapa geodety J. B. z 28 maja 2013 r. Z kolei przedłożone przez skarżących zdjęcia spornej działki i działek sąsiednich pochodzą z okresu 2012 - 2013. Zatem również i tego materiału nie można uznać za miarodajny do ustalenia, jak wyglądał w dniu 28 lutego 2003 r. stan faktycznego zajęcia obecnej działki nr [...] pod tory, budowle, czy urządzenia. Z kolei z załączonego do decyzji Wojewody Mazowieckiego z 2 listopada 2017 r. wykazu inwentarzowego wynika, że na terenie działki [...] położone były urządzenia "srk" stacji [...] pełniące funkcję prowadzenia ruchu pociągów (rok budowy i remontu - 1990), sieć kanalizacyjna, rury kamionkowe i rury żeliwne pełniące funkcję odwodnienia podtorzy (rok budowy i remontu - 1939) oraz tory stacyjne, droga kolejowa naziemna Nr [...] pełniące funkcję transportową (rok budowy i remontu - 1945). Odnosząc się do tego Sąd zwraca uwagę, że z zawartych w ustawie z 27 czerwca 1997 r. o transporcie kolejowym (w wersji obowiązującej 28 lutego 2003 r.) definicji legalnych linii kolejowej i bocznicy kolejowej wynika, że ich główny element odnosi się do drogi szynowej, a w tym drugim przypadku - drogi szynowej bocznej. Z kolei zgodnie z § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 10 września 1998 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie, droga szynowa składa się m. in. z budowli - toru dostosowanego do ruchu pojazdów kolejowych W przypadku drogi szynowej normalnotorowej stacyjny układ torowy obejmuje m. in. tor główny zasadniczy i co najmniej jeden tor główny dodatkowy (por. § 12 ust. 3 rozporządzenia z 10 września 1998 r.). Po torach głównych odbywają się jazdy pociągowe (§ 4 ust. 7 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 11 lutego 2000 r. w sprawie szczegółowych zasad i warunków prowadzenia ruchu na liniach kolejowych). Stacyjny układ torowy może też obejmować tory boczne (§ 24 ust. 2 pkt 7, § 32 ust. 1 pkt 7, § 42 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia z 10 września 1998 r.) lub tory specjalnego przeznaczenia (§ 4 ust. 7 rozporządzenia z 11 lutego 2000 r.). Przy tym urządzeniami technicznego wyposażenia stacji mogą być m. in. bocznice (§ 41 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 10 września 1998 r.). Ponadto, co istotne, na stacjach obsługujących bocznice mogą znajdować się także tory bocznicowe, czy tory zdawczo-odbiorcze (§ 32 ust. 2 pkt 5 i § 109 ust. 2 rozporządzenia z 10 września 1998 r.) stanowiące połączenie torów stacyjnych z bocznicą. Zdaniem Sądu, w świetle powołanych regulacji w przedmiotowym postępowaniu istotne znaczenie ma wyjaśnienie, czy tory znajdujące się na spornej działce w dniu 28 lutego 2003 r. były w tej dacie drogami szynowymi linii kolejowej, czy drogami szynowymi bocznymi, tj. torami bocznicowymi stanowiącymi połączenie z linią kolejową lub stanowiącymi tory bocznicy, o których mowa w § 32 ust. 1 pkt 5 i 6 rozporządzenia z 10 września 1998 r. Ustalenie bowiem, że nie były to tego rodzaju tory (tory bocznicowe, tory bocznicy) świadczyłoby o tym, że sporne działki nie zostały zajęte pod bocznicę kolejową i służyły do prowadzenia ruchu kolejowego. Jak bowiem wynika z § 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 22 maja 2001 r. w sprawie określenia rodzajów budynków, budowli i urządzeń przeznaczonych do prowadzenia ruchu kolejowego, do prowadzenia ruchu kolejowego służą wszystkie drogi szynowe na liniach i stacjach kolejowych, za wyjątkiem bocznic kolejowych. Z kolei zgodnie § 3 ust. 11 pkt 3 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 11 lutego 2000 r. w sprawie szczegółowych zasad i warunków prowadzenia ruchu na liniach kolejowych, bocznica jest traktowana jako tor odgałęziający się od torów stacyjnych lub szlakowych, niebędący własnością kolei. Taki obiekt (bocznica stacyjna) w przepisach techniczno-budowlanych traktowana była bowiem jako urządzenie techniczne (por. § 41 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 10 września 1998 r.). Wobec powyższego nabycie takiego urządzenia na własność w trybie art. 37a ust. 2 ustawy przez [...] nie byłoby możliwe. Powołany tryb dotyczy bowiem wyłącznie urządzeń wchodzących w skład linii kolejowych. Sąd zwraca uwagę, że ustalenie czy sporny obszar kolejowy stanowił 28 lutego 2003 r. linię kolejową, czy bocznicę kolejową wymaga odwołania się do kryteriów techniczno-budowlanych i funkcjonalnych. W postępowaniu prowadzonym w trybie art. 37a ustawy trzeba bowiem ustalić, czy 28 lutego 2003 r. sporna działka (poza opisanym wyżej zagadnieniem rodzaju torów) tworzyła tzw. przyległy pas gruntu oraz była zajęta także przykładowo pod budowle, urządzenia właściwe dla linii kolejowej, czy dla bocznicy kolejowej. Ustalenia wymaga również czy obszar kolejowy obejmujący sporną działkę był wówczas faktycznie wykorzystywany jako linia kolejowa (drogi szynowe służące do prowadzenia ruchu kolejowego), czy jako bocznica kolejowa (drogi szynowe boczne służące do prowadzenia ruchu, tj. w szczególności czynności załadunkowych i wyładunkowych). Regulacje dotyczące budynków, budowli, urządzeń przeznaczonych do prowadzenia ruchu kolejowego zawierało, w dacie istotnej z punktu widzenia możliwości zastosowania art. 37a ustawy, rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 22 maja 2001 r. w sprawie określenia rodzajów budynków, budowli i urządzeń przeznaczonych do prowadzenia ruchu kolejowego. W tym zakresie znaczenie miały także regulacje zawarte w rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 10 września 1998 r., w szczególności dotyczące standardów konstrukcyjnych i parametrów eksploatacyjnych linii kolejowych. Z kolei w odniesieniu do bocznicy kolejowej zwrócić trzeba uwagę na elementy charakterystyczne dla tego typu obiektów kolejowych, przykładowo warunki techniczne i konstrukcyjne, oznakowanie początku bocznicy (por. § 109 ust. 3 i 4 rozporządzenia z 10 września 1998 r.), istnienie posterunku ruchu - bocznicowego lub pomocniczego (§ 3 ust. 8, § 23 ust. 5 pkt 1 lit. e rozporządzenia z 11 lutego 2000 r.) czy istnienie stosownych regulaminów i planów normujących zasady funkcjonowania bocznic (§ 25 ust. 2 i 3 pkt 3, § 27 ust. 1 i 7 rozporządzenia z 11 lutego 2000 r.). Zatem nie budzi wątpliwości, że okoliczności podlegające wykazaniu w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 37a ustawy związane są zarówno ze specjalistyczną wiedzą (z zakresu transportu kolejowego), jak też podlegają reglamentacji prawnej zawierającej definicje legalne poszczególnych elementów istotnych dla rozstrzygnięcia sporu. W konsekwencji rzeczą organu prowadzącego postępowanie w tym trybie jest ocena czy dla wykazania przesłanek przewidzianych w art. 37a ustawy dysponuje on przekonującymi dowodami. W szczególności organ obowiązany jest ustalić czy wskazane obiekty w dniu 28 lutego 2003 r. wchodziły, w sensie techniczno-budowlanym, w skład linii kolejowej, czy bocznicy kolejowej i jaki ruch był na nich prowadzony. W tym zakresie organ powinien rozważyć jaka dokumentacja kolejowa może mieć znaczenie w sprawie, czy konieczne jest przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków (w szczególności pracowników obsługujących dany teren kolejowy, którzy posiadają wiedzę o stanie faktycznym na spornym gruncie w dniu 28 lutego 2003 r.), dowodów z map kolejowych i zdjęć lotniczych spornego gruntu obrazujących sposób jego zagospodarowania w dniu 28 lutego 2003 r. czy dowodu z opinii biegłego z zakresu kolejnictwa celem wykazania powyższej okoliczności, w tym także ewentualne dowodu z oględzin na gruncie z udziałem biegłego na warunkach określonych w art. 58 ustawy o transporcie kolejowym. Zdaniem Sądu, w niniejszej organ odwoławczy wadliwie przyznał walor wiarygodności oświadczeniu przedstawicieli [...] S.A. z 24 sierpnia 2010 r. oraz wykazowi inwentarzowemu budowli i urządzeń [...] S.A. jako dowodom jednoznacznie przesądzającym stan faktycznego zajęcia terenu obejmującego obecną działkę nr [...] pod linię kolejową. Nie wiadomo na jakich materiałach źródłowych oparto oświadczenie z 24 sierpnia 2010 r. i powołany wykaz inwentarzowy. Organ odwoławczy pominął to, że wykaz inwentarzowy jest zbyt ogólnikowy. Nie zawiera on informacji na temat usytuowania na spornym gruncie w dniu 28 lutego 2003 r. określonej kategorii torów. Minister pominął także to, że urządzenia "srk" mogą być elementem linii kolejowej, jak i bocznicy (por. § 1 pkt 3 lit. a rozporządzenia z 22 maja 2001 r. oraz § 27 ust. 7 rozporządzenia 11 lutego 2000 r.). Nie ustalił również, czy wskazane w wykazie urządzenia sieci kanalizacyjnej były tego rodzaju, że służyły obsłudze linii kolejowej, czy obsłudze bocznicy. Z punktu widzenia dyspozycji art. 37a ustawy wątpliwą wagę dowodową ma także dowód z oględzin nieruchomości, skoro posłużył on jedynie do odwzorowania stanu nieruchomości (tj. sąsiadującej ze spornym gruntem działki nr [...]) na dzień owej czynności, nie zaś na dzień 28 lutego 2003 r. Podobne zastrzeżenie należy zgłosić do powołanego w zaskarżonej decyzji dowodu w postaci pisma [...] S.A. z 10 maja 2012 r., w którym wskazano na okoliczności późniejsze niż dzień 28 lutego 2003 r. (tj. na decyzję Ministra Infrastruktury z 17 grudnia 2009 r.) Powyższe, zdaniem Sądu, czyni koniecznym ustalenie faktycznego stanu urządzenia terenu obecnej działki nr [...], aby jednoznacznie stwierdzić, czy obszar ten 28 lutego 2003 r. był zajęty pod linię kolejową, czy pod bocznicę. Organy obu instancji opisanych wyżej zagadnień w sposób dokładny i wszechstronny nie wyjaśniły, czym naruszyły art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego konieczne stało się uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody Mazowieckiego z 2 listopada 2017 r. Przy tym Sąd nie mógł uwzględnić zawartego w skardze wniosku o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji w części (to jest w zakresie pkt II – V tej decyzji), gdyż stanowiący podstawę materialnoprawną tej decyzji art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. przewiduje wyłącznie rozstrzygnięcie o uchyleniu decyzji dotychczasowej i jednoczesnym orzeczeniu na nowo o istocie sprawy. Pozostawienie zatem w obrocie prawnym tylko pkt I decyzji organu pierwszej instancji stanowiącego o uchyleniu decyzji dotychczasowej powodowałoby jego nieważność jako wydanego bez podstawy prawnej. Rozpoznając sprawę ponownie organ weźmie pod uwagę ocenę prawną zawartą w niniejszym uzasadnieniu. Organ zwróci się do [...] S.A. o wyjaśnienie na czym strona opiera swoje oświadczenia w kwestii istnienia na spornym gruncie 28 lutego 2003 r. linii kolejowej. Ponadto, organ wystąpi do [...] S.A. o przedłożenie dokumentacji kolejowej dotyczącej terenu, na którym znajduje się sporna działka, właściwej do ustalenia stanu na gruncie na dzień 28 lutego 2003 r. Jeśli i ta dokumentacja nie będzie wystarczająca do poczynienia precyzyjnych ustaleń w sprawie, organ rozważy przeprowadzenie innych dowodów z katalogu wskazanego w art. 75 § 1 k.p.a. Następnie w zależności od wyników postępowania wyjaśniającego organ wyda stosowną decyzję, którą uzasadni zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634) orzekł jak w pkt 1 sentencji. O kosztach postępowania (pkt 2 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 202 § 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r., poz. 1964).