I SA/Wa 1529/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Gabriela Nowak Asesor WSA Agnieszka Miernik Protokolant Monika Chorzewska-Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi I. C.-T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy podjęcia zawieszonego postępowania oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] po rozpoznaniu wniosku I. C. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] o odmowie podjęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] maja 1952 r. nr [...] odmawiającego byłym właścicielom prawa użytkowania wieczystego gruntu nieruchomości [...] nr hip. [...] położonej przy ul. [...], obecnie [...], zawieszonego postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] - utrzymało w mocy własne postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podało, że postanowieniem z dnia [...] lipca 2005 r. zawiesiło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] maja 1952 r. odmawiającego byłym właścicielom prawa użytkowania wieczystego gruntu nieruchomości [...] nr hip. [...] położonej przy ul. [...], obecnie [...], a postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2007 r. odmówiło podjęcia postępowania, twierdząc, że nie ustąpiły przyczyny powodujące zawieszenie postępowania. Po rozpoznaniu wniosku I. C. o ponowne rozpoznanie sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] utrzymało w mocy własne postanowienie. W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, że stosownie do art. 1025 § 1 kc, dokumentem stwierdzającym nabycie spadku jest postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku. Niezależnie, czy jest to nabycie spadku z mocy testamentu czy z mocy ustawy, musi być przeprowadzone postępowanie o nabyciu spadku. Organ stwierdził również, że zgodnie z art. 97 § 2 kpa, organ administracji publicznej podejmie postępowanie z urzędu lub na żądanie strony, gdy ustąpiły przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania; ponieważ w rozpatrywanym stanie faktycznym nie ustąpiły przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania, wniosek o jego podjęcie jest bezzasadny. Przyczyną uzasadniającą zawieszenie postępowania było nierozstrzygnięcie spraw spadkowych zawiązanych z przedmiotową nieruchomością, co uniemożliwia ustalenie wszystkich osób będących stronami tego postępowania, a organ we własnym zakresie nie jest władny ustalić kręgu spadkobierców dawnych współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości. Skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła I. C. – T. i zarzuciła naruszenie art. 77 § 1 kpa przez to, że przepis ten przerzuca ciężar zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego na organ, oraz naruszenia art. 30 § 5 kpa, przez to, że przepis ten obarcza organ administracji obowiązkiem przeprowadzenia wyznaczenia kuratora sądowego w razie braku spadkobierców. Skarżąca podniosła również, że ze swojej strony uczyniła wszystko, co było możliwe by dotrzeć do wszystkich zainteresowanych tym postępowaniem. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że skarga nie mogła być uwzględniona, ponieważ zaskarżone postanowienie i postanowienie poprzedzające nie naruszają prawa. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest odmowa podjęcia zawieszonego postępowania. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte wnioskiem I. C.-T. o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] maja 1952 r. o odmowie ustanowienia użytkowania wieczystego gruntu nieruchomości [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. odmówiło stwierdzenia nieważności tego orzeczenia, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 października 2004 r. sygn. akt I SA 1999/02 uchylił decyzje SKO, z uwagi na fakt, że spośród następców prawnych dawnych właścicieli nieruchomości w postępowaniu brała udział jedynie wnioskodawczyni. Ze znajdującego się w aktach administracyjnych postanowienia o stwierdzeniu nabycia praw do spadku po Z. C. wynika, że spadkobiercami Z. C. są córka E. A. R. i wnuki: I. C.-T., Z. C. oraz Z. C.-S. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. zawiesiło postępowanie administracyjne do czasu ustalenia w drodze postępowania przed sądem powszechnym wszystkich osób uprawnionych do przedmiotowej nieruchomości. Ze znajdującego się w aktach administracyjnych postanowienia o stwierdzeniu nabycia praw do spadku po E. A. R. zmarłej dnia 8 maja 1963 r. wynika, że spadek po niej nabyli: mąż M. R. w ¼ części oraz synowie S. M. R. i A. N. R. po 3/8 części. Prawidłowo Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uznało, że postępowanie administracyjne nie może być podjęte, ponieważ nie żyją również mąż i spadkobierca E. A. R. – M. R. oraz jej syn i spadkobierca A. R. i jego żona R., i nie zostało wykazane następstwo prawne po nich. Zgodnie z art. 1027 kc, spadkobierca może udowodnić swe prawa wynikające z dziedziczenia tylko stwierdzeniem nabycia spadku, a stosownie do art. 1025 § 1 kc, sąd, na wniosek osoby mającej w tym interes stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę. Kpc, w art. 628 stwierdza, że do czynności w postępowaniu spadkowym, które należą do zakresu działania sądów, wyłącznie właściwy jest sąd ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy, a jeżeli jego miejsca zamieszkania w Polsce nie da się ustalić, sąd miejsca, w którym znajduje się majątek spadkowy lub jego część (sąd spadku). W braku powyższych podstaw sądem spadku jest sąd rejonowy dla m. st. Warszawy. Sąd podziela stanowisko organu, że nie ustąpiły przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania, nierozstrzygnięcie spraw spadkowych związanych z nieruchomością uniemożliwia ustalenie wszystkich osób będących stronami tego postępowania. Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Należy zatem zauważyć, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. jest związane wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 października 2004 r. sygn. akt I SA 1999/02, który uchylił decyzje Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., z uwagi na fakt, że spośród następców prawnych dawnych właścicieli nieruchomości w postępowaniu brała udział jedynie wnioskodawczyni. Odnosząc się do zarzutów skargi należy stwierdzić, że art. 30 § 5 kpa, odnoszący się do spadku nieobjętego oznacza spadek, który się otwarł (z chwilą śmierci spadkodawcy), ponieważ osoba fizyczna zmarła, a nie zgłaszają się spadkobiercy, i dlatego spadek ten pozostaje pod opieką sądu. W niniejszej sprawie przepis ten nie ma zastosowania, ponieważ nie ma tutaj spadku nieobjętego, bowiem część spadkobierców jest znana. Art. 77 § 1 kpa nakłada na organ obowiązek zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. A materiałem dowodowym jest ogół dowodów, których zebranie jest konieczne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Ustalenie zaś następców prawnych byłego właściciela nie jest zbieraniem materiału dowodowego. Obowiązkiem organu administracji publicznej jest jednoznaczne ustalenie kręgu osób, które są byłymi właścicielami nieruchomości bądź ich spadkobiercami. Stanowisko organu jest prawidłowe – zgodnie bowiem z art. 97 § 1 kpa organ administracji publicznej zawiesza postępowanie w razie śmierci strony lub jednej ze stron, jeżeli wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu nie jest możliwe, i nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5 kpa (spadek nieobjęty). Niemożliwość wezwania do udziału w postępowaniu spadkobierców zmarłej strony ma miejsce w przypadku, gdy spadkobiercy nie są ustaleni albo nie są znani organowi (B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego; Komentarz, 2. wydanie; Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 1998, s. 474). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji.