I SA/Wa 153/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Siegień Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz (spr.) asesor WSA Joanna Skiba Protokolant referendarz sądowy Lucyna Picho po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2007 r. sprawy ze skargi E. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] listopada 2006 r., nr [...], na podstawie art. 127 § 2 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania E. M., utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta W. przez Zastępcę Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] Miasta W. z dnia [...] października 2006 r., nr [...] o odmowie przyznania E. M. świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup [...]. Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym. E. M. wystąpił do Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] Miasta W. z wnioskiem o przyznanie mu w formie decyzji systematycznie przez rok zasiłku celowego na zakup [...]. Zastępca Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] Miasta W. działając z upoważnienia Prezydenta Miasta W. decyzją z dnia [...] października 2006 r., [...] odmówił przyznania E. M. świadczenia z pomocy społecznej we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu organ wskazał, że strona począwszy od września 2002 roku korzysta z wszechstronnej pomocy Ośrodka na realizację podstawowych potrzeb (m. in. na zakup żywności, obuwia, odzieży, środków czystości oraz leków) jednakże ograniczone środki finansowe jakimi Ośrodek dysponuje, biorąc pod uwagę fakt, iż musi brać uwzględniać potrzeby innych osób korzystających z wsparcia tej instytucji, spowodowały, że zgłaszane przez stronę potrzeby nie mogły zostać pokryte w całości. Od powyższej decyzji E. M. złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Kolegium rozpatrując odwołanie nie znalazło podstaw do jego uwzględnienia, bowiem analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego wykazała, że merytoryczne rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji nie budzi zastrzeżeń. Powołując się na treść art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. nr 64, poz. 593) organ wskazał, że pomoc społeczna ma na celu udzielenie wsparcia osobom i rodzinom, które nie są w stanie, z różnych przyczyn pokonać trudnych sytuacji życiowych. Odmowa może nastąpić wówczas, gdy udowodnione zostanie, że wnioskujący o pomoc mimo, że znajduje się w trudnej sytuacji jest w stanie sam tą sytuację przezwyciężyć, a jego żądania nie odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej, gdyż udzielanie pomocy jest limitowane posiadanymi przez organ administracji środkami pieniężnymi. Również decyzja dotycząca zasiłku celowego, do którego zastosowanie ma art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, nie ma charakteru obligatoryjnego, ale uznaniowy, a rozstrzygnięcie organu uzależnione jest od ustaleń dokonanych według zasad postępowania określonych m.in. w art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Organ drugiej instancji wskazał, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności z aktualizacji wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu [...] października 2006 r. wynikało, że E. M. mieszka sam i samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, nie pracuje zawodowo, jest zarejestrowany w urzędzie pracy jako bezrobotny, bez prawa do zasiłku, posiada [...], nie uzyskuje żadnych dochodów, utrzymując się z pomocy społecznej. Powołując się na treść art. 3 ust. 1, 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło, że zakup [...] nie stanowi niezbędnej potrzeby bytowej, na którą może być przyznany systematycznie przez cały rok zasiłek celowy. Mając na uwadze powyższe, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] listopada 2006 r., utrzymało w mocy decyzję pierwszoinstancyjną o odmowie przyznania zasiłku celowego na zakup [...]. Na powyższą decyzję E. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu podniósł, że wydane przez Kolegium orzeczenie jest dla niego krzywdzące. Odmowa przyznania zasiłku na zakup [...] spowodowała, że utrudniono mu zrealizowanie zaleceń [...] oraz dojazd na [...], [...] u innych [...] oraz uniemożliwiono odwołanie od październikowego orzeczenia Komisji [...] o [...]. Skarżący wskazał, że koszty związane z [...] były i są dla niego bardzo znaczącym obciążeniem i stwierdził, że spełnia warunki dla wydania decyzji przyznającej mu zasiłek na zakup [...]. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w treści zaskarżonej decyzji i stwierdzając, że przedstawione przez skarżącego zarzuty nie stanowią przesłanek do uwzględnienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga podlega oddaleniu, bowiem zarówno zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Stosownie do treści art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Sformułowanie "może" oznacza, że wskazany przepis ma charakter uznaniowy, a zatem organ administracji wydający decyzję działa w ramach tzw. uznania administracyjnego. Mimo swobody działania organ nie jest zwolniony z obowiązku starannego przeprowadzenia postępowania, zgodnego z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym także należytego uzasadnienia rozstrzygnięcia, które nie może nosić cech dowolności. Oceniając zasadność wniosku organ winien mieć na uwadze nie tylko interes podmiotu ubiegającego się o wsparcie z pomocy społecznej, ale także interes społeczny, w tym potrzeby innych osób. Należy również wskazać, że powołana wcześniej ustawa o pomocy społecznej w art. 2 i 3 przyjmuje, że pomoc społeczna ma na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Występujący o pomoc muszą liczyć się z tym, że z uwagi na istniejące ograniczenia w rozdziale świadczeń nie każdy ich wniosek i nie w pełnym zakresie zostanie automatycznie uwzględniony. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie oba organy przy wydaniu decyzji dotyczącej E. M. wskazane wyżej kryteria uwzględniły. Kwestionowane przez skarżącego decyzje nie przekraczają granic uznania administracyjnego. Jak wynika z akt sprawy skarżący od wielu lat korzysta ze wsparcia z pomocy społecznej. Jego sytuacja materialna i życiowa jest znana pracownikom opieki społecznej, dane te są zgodnie z obowiązującymi przepisami aktualizowane, skarżącemu udzielana jest wszechstronna pomoc, m.in. w postaci zasiłków okresowych, zasiłków celowych na zakup [...], a także opłacenie [...] i [...]. Odmowa przyznania w niniejszej sprawie wnioskowanej przez skarżącego pomocy została należycie umotywowana. Na marginesie jedynie zauważyć trzeba, że zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzenie, że jak wykazał organ pierwszej instancji skarżący dysponował dochodem w wysokości przekraczającej ustawowo określone kryterium dochodowe nie znajduje oparcia w materiale dowodowym. Uznać należało, że stwierdzenie to zamieszczono omyłkowo. Nie miało ono jednak wpływu na treść rozstrzygnięcia, bowiem jak prawidłowo podano w dalszej części uzasadnienia skarżący jest bezrobotny spełnia warunek z art. 4 ustawy określający kryterium dochodowe, natomiast zdaniem Kolegium zakup [...] nie stanowi niezbędnej pomocy bytowej. Z powyższych względów Sąd uznał odmowę przyznania zasiłku celowego za zgodną z prawem i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.