I SA/Wa 153/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Chaciński po rozpoznaniu w dniu 25 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J. F. na pismo Zarządu Dzielnicy [...] Miasta W. z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia bonifikaty od opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wnioskiem z dnia [...] lipca 2012 r., złożonym na urzędowym formularzu, skarżący J. F. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. Źródłem dochodu małżonków jest emerytura skarżącego w wysokości [...] zł. J. F. zaznaczył, że jego żona nie jest [...], zatem nie uzyskuje emerytury i pozostaje na jego utrzymaniu. Wnioskodawca ujawnił, że posiada majątek w postaci mieszkania o powierzchni [...] m2, jest również właścicielem [...]-letniego samochodu osobowego. Wnioskodawca wyjaśnił również, że jest osobą niepełnosprawną, porusza się o kuli, ponadto choruje na [...] i codziennie zmuszony jest zażywać drogi lek. Również jego żona cierpi na [...] i inne dolegliwości. Powyższy wniosek rozpoznany został postanowieniem referendarza sądowego z dnia [...] lipca 2012 r., którym odmówiono przyznania prawa pomocy. Od powyższego postanowienia skarżący, pismem z dnia [...] lipca 2012 r., wniósł sprzeciw, argumentując, że jego emerytura wynosi [...] zł (brutto), zaś po potrąceniu podatku i składki na NFZ wynosi [...] zł, a z uwagi, że jego żona nie uzyskuje dochodów – co zdaniem skarżącego znajduje potwierdzenie w zaświadczeniu Urzędu Skarbowego z dnia [...] sierpnia 2011 r. – dochód na osobę wynosi [...] zł. Ponadto skarżący ujawnił, że ma dwa mieszkania: przy ul. [...] w którym zamieszkuje, ponosząc opłatę eksploatacyjną w kwocie [...] zł i przy ul. [...], za które opłata wynosi [...] zł i które – według twierdzeń skarżącego – nie nadaje się do zamieszkiwania. Skarżący również podniósł, że formularz PPF został zatwierdzony przez Urząd Rady Ministrów, a wypełnienie wszystkich rubryk powinno zaspokoić każdy Sąd bez konieczności żądania szeregu dokumentów, bowiem żądania Sądu są zwykłą dyskryminacją. Wskutek wniesienia sprzeciwu powyższe postanowienie referendarza sądowego utraciło moc i dlatego sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega ponownemu rozpoznaniu. Zarządzeniem z dnia [...] września 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wezwał J. F. do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie – w terminie siedmiu dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy – dodatkowych dokumentów źródłowych celem oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, tj: 1) aktualnego dokumentu ujawniającego dochody uzyskiwane przez skarżącego z tytułu emerytury ("odcinek renty" za ostatni miesiąc lub kopia decyzji organu emerytalno-rentowego wskazująca na wysokość aktualnie pobieranego świadczenia); 2) przedłożenie wyciągów ze wszystkich posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych i lokat, na których gromadzone są środki pieniężne – z ostatnich trzech miesięcy wraz z historią dokonanych na rachunkach operacji; 3) przedłożenie dokumentów wskazujących i potwierdzających wysokość ponoszonych miesięcznie wydatków związanych z zaspokojeniem podstawowych potrzeb życiowych rodziny skarżącego (wyżywienie, leczenie, opłaty za energię elektryczną, gaz, wodę i inne wydatki ponoszone w celu zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych); 4) przedłożenie dokumentów potwierdzających ewentualne jego obciążenia finansowe (ich wysokość, wysokość spłacanych rat). Wezwanie powyższe, wraz z pouczeniem o treści art. 233 § 1 kk i stosownym pouczeniem o konsekwencjach jego niewykonania, zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 14 września 2012 r. Zatem siedmiodniowy termin do dokonania powyższych czynności bezskutecznie upłynął w dniu 21 września 2012 r. Pomimo tego, do dnia podjęcia niniejszego rozstrzygnięcia, skarżący nie wykonał wezwania Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Prawo pomocy, stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jedn. tekst: Dz. U. z dnia 14 marca 2012 r., poz. 270), może być przyznane osobie fizycznej na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie z art. 252 § 1 i 2 tej ustawy, wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Wniosek składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Stosownie do treści art. 255 powołanej ustawy, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W myśl art. 245 § 1–3 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego W świetle treści art. 246 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, o ile wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ze wspomnianego przepisu art. 246 § 1 powołanej ustawy wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania sądowego spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. To wnioskodawca jako osoba zainteresowana winien wykazać zasadność złożonego wniosku oraz spełnienie ustawowych przesłanek. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. W niniejszej sprawie wnioskodawca nie złożył żądanych dokumentów, niezbędnych do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, a tym samym nie wykazał zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wprawdzie do sprzeciwu skarżący dołączył kserokopię decyzji ZUS Oddział w W. [...] o waloryzacji emerytury z dnia [...] marca 2012 r. oraz kserokopie potwierdzenia przyjęcia przez Bank [...] zlecenia dwóch przelewów z dnia [...] września 2012 r. na kwoty [...] zł i [...] zł odpowiednio na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" przy ul. [...] w W. i SBM [...] przy ul. [...] w W., jednakże kserokopie te nie stanowią prawidłowego wykonania zarządzenia Sądu z dnia [...] września 2012 r., a i dokumenty te nie obrazują sytuacji materialnej skarżącego, i na ich podstawie nie można dokonać oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego. Niedopełnienie przez skarżącego nawet w części obowiązku złożenia przez wnioskodawcę dodatkowego oświadczenia uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy, a taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie, w której mimo wezwania przez Sąd do nadesłania dodatkowych dokumentów, które miałyby uprawdopodobnić składane oświadczenia, wnioskodawca nie zastosował się do wezwania Sądu. W ocenie Sądu, skarżący nie wykazał więc w sposób dostateczny, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, ani nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wątpliwości dotyczące sytuacji majątkowej skarżącego nie zostały zatem wyjaśnione w stopniu pozwalającym na przyznanie mu przez Sąd prawa pomocy, a to oznacza, że nie wykazano, by spełniona została przesłanka z art. 246 § 1 powołanej wyżej ustawy. Jednocześnie wyjaśnić należy, że okoliczność, iż w innych sprawach sądowoadministracyjnych postanowieniami z dnia 4 czerwca 2008 r., II SA/Wa 351/08 i 8 kwietnia 2011 r., II SA/Wa 471/11 przyznano J. F. prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, nie mogła mieć wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie niniejszej. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 a contrario ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.