I SA/Wa 153/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Gabriela Nowak po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J.F. na pismo Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia bonifikaty od opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 28 czerwca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę J.F. na pismo Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia bonifikaty od opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego. Pismem z dnia 10 lipca 2012 r. skarżący wystąpił z wnioskiem o zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 25 września 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, wskazując, że nie wykonał on wezwania Sądu dotyczącego złożenia dodatkowych dokumentów, które miałyby zobrazować sytuację materialną skarżącego. Sąd podał, że wnioskodawca przedłożył jedynie kserokopię decyzji ZUS Oddział w W. I o waloryzacji emerytury z dnia 1 marca 2012 r. oraz kserokopie potwierdzenia przyjęcia przez Bank Handlowy Citibank zlecenia dwóch przelewów z dnia 10 września 2012 r. na kwoty [...] zł i [...] zł odpowiednio na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej [...] przy ul. [...] w W. i SBM [...] przy ul. [...] w W., jednakże kserokopie te nie stanowią prawidłowego wykonania wezwania Sądu z dnia 4 września 2012 r. i na ich podstawie nie można dokonać oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego. Postanowieniem z dnia 31 października 2012 r. sygn. akt I OZ 819/12 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego od ww. postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy. Złożonym na urzędowym formularzu wnioskiem z dnia 30 stycznia 2013 r., skarżący ponownie wystąpił o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu wniosku podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z pozostającą na jego utrzymaniu żoną, a jedyne źródło dochodów małżonków stanowi emerytura skarżącego w wysokości [...] zł. Wnioskodawca oświadczył ponadto, że posiada mieszkanie o pow. [...] m2 oraz 18-letni samochód osobowy oraz wskazał, że jest osobą niepełnosprawną, poważnie chorą. Skarżący podkreślił, że dochód na osobę w jego rodzinie wynosi [...] zł, a otrzymywane środki finansowe w całości przeznaczane są na zapłatę czynszu, rachunków za energię elektryczną i gaz, podatku od nieruchomości oraz za dzierżawę wieczystą, a także na zakup leków. Brak uzyskiwania w roku 2010 przez jego żonę dochodów wnioskodawca wykazał za pomocą załączonego do wniosku zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego. Powyższy wniosek rozpoznany został odmownie postanowieniem referendarza sądowego z dnia 11 marca 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 153/12. W dniu 18 marca 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął sprzeciw J.F. od postanowienia z dnia 11 marca 2013 r., wobec czego straciło ono moc, a sprawa z wniosku o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu na nowo. Z uwagi na fakt, że dane wskazane przez skarżącego we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazały się być niewystarczające, zarządzeniem z dnia 11 kwietnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ponownie wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku poprzez złożenie dodatkowych dokumentów źródłowych, celem oceny rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy, tj. aktualnego dokumentu ujawniającego dochody uzyskiwane przez skarżącego z tytułu emerytury, wyciągów ze wszystkich posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych i lokat z ostatnich 3 miesięcy wraz z historią dokonanych na rachunkach operacji, dokumentów wskazujących i potwierdzających wysokość ponoszonych miesięcznie wydatków związanych z zaspokojeniem podstawowych potrzeb życiowych rodziny skarżącego (wyżywienie, leczenie, opłaty za energie elektryczną, gaz, wodę i inne wydatki) oraz dokumentów potwierdzających ewentualne obciążenia finansowe (np. wysokość spłacanych rat), w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi, pismem z dnia 29 kwietnia 2013 r., skarżący poinformował, że wyczerpujące informacje dotyczące swojej sytuacji materialnej zawarł już w składanych w niniejszej sprawie trzech wnioskach o przyznanie prawa pomocy, do których załączył cztery istotne dla sprawy załączniki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Na wstępie wskazać należy, że prawomocnym postanowieniem z dnia 25 września 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z uwagi na fakt, że skarżący, pomimo stosownego wezwania Sądu, nie przedłożył dokumentów obrazujących jego sytuację materialną, a tym samym Sąd nie miał możliwości dokonać oceny rzeczywistego stanu majątkowego skarżącego. Postanowieniem z dnia 31 października 2012 r. sygn. akt I OZ 819/12 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego od ww. postanowienia. W związku z powyższym, rozpoznając kolejny wniosek skarżącego należy mieć na uwadze treść art. 165 P.p.s.a., zgodnie z którym postanowienia niekończące postępowania w sprawie (a do takich należy postanowienie odmawiające przyznania prawa pomocy) mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone a nawet prawomocne. A zatem ponowny wniosek złożony po uprawomocnieniu się postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy podlega merytorycznemu rozpoznaniu, z uwzględnieniem brzmienia powyższego przepisu. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, że zgodnie z art. 245 § 1-3 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a.). Podkreślić należy, że postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy wszczynane jest na wniosek strony i to w interesie osoby składającej wniosek leży udzielenie wszelkich informacji niezbędnych do rozpoznania wniosku oraz wykazanie, za pomocą wszelkich dostępnych środków, iż spełnia ona przesłanki do przyznania prawa pomocy. W sytuacji zaś, gdy oświadczenie strony zawarte w złożonym wniosku jest niewystarczające dla oceny jej sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej, a strona (pomimo wynikającego z art. 255 P.p.s.a. obowiązku) nie udziela w ogóle bądź nie udziela dokładnej i pełnej odpowiedzi na skierowane do niej wezwanie, nie jest możliwe przyznanie stronie prawa pomocy, jedynie w oparciu o jej twierdzenia, nie poparte żadnymi dowodami. Jak wynika z akt niniejszej sprawy informacje i oświadczenia zawarte przez skarżącego w obecnie rozpoznawanym wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 30 stycznia 2013 r., są tożsame z danymi zawartymi w poprzednio złożonych wnioskach, na podstawie których odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wskazać przy tym należy, że poprzednie rozstrzygnięcie w sprawie przyznania skarżącemu prawa pomocy opierało się na przyjęciu przez Sąd braku możliwości dokonania prawidłowej oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego z uwagi na uchylenie się przez wnioskodawcę od przedłożenia, w trybie art. 255 P.p.s.a., żądanych przez Sąd dokumentów poświadczających trudną sytuację finansową strony. Z kolei w obecnie rozpoznawanym wniosku skarżący nie wykazał w żaden sposób, aby jego sytuacja materialna uległa jakiejkolwiek zmianie w sposób, który uzasadniałby uchylenie i zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 września 2012 r. Wskazać również należy, że w obecnie rozpoznawanej sprawie, pismem z dnia 19 kwietnia 2013 r., skarżący został ponownie wezwany przez Sąd do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów, pozwalających na pełne wyjaśnienie jego sytuacji materialnej, a tym samym ustalenie istnienia przesłanek do ewentualnego pozytywnego załatwienia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżący po raz kolejny jednak nie wykonał wezwania, gdyż nie nadesłał żądanych przez Sąd dokumentów. Niemożliwa zatem stała się ocena jego rzeczywistej sytuacji materialnej. Przy tym kserokopie czterech dokumentów, na które powołuje się skarżący w piśmie z dnia 29 kwietnia 2013 r., załączone do poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak już wskazano powyżej, były brane pod uwagę zarówno przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przy wydawaniu postanowienia z dnia 25 września 2012 r., jak i przez Naczelny Sąd Administracyjny przy wydaniu postanowienia z dnia 31 października 2012 r. (sygn. akt I OZ 819/12) i okazały się niewystarczające do oceny sytuacji finansowej wnioskodawcy. Uznać zatem należy, że skarżący składając kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, posiadał świadomość, że uwzględnienie wniosku o prawo pomocy możliwe jest wyłącznie w przypadku rzetelnego przedstawienia i wyjaśnienia podstaw zgłoszonego żądania. W świetle powyższego stwierdzić należy, że wnioskodawca nie wykazał należycie, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania i brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego w tym przedmiocie wniosku. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 260 w zw. z art. 165 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.