I SA/Wa 1530/04
WyrokWSA w Warszawie2005-10-13
Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Iwona Kosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy gmina posiada legitymację procesową do żądania stwierdzenia nieważności zezwolenia na zawarcie umowy o przekazanie nieruchomości, jeśli nie posiada ostatecznej decyzji komunalizacyjnej?Ratio decidendi
Gmina nie posiada legitymacji procesowej do żądania stwierdzenia nieważności zezwolenia na zawarcie umowy o przekazanie nieruchomości, jeśli nie posiada ostatecznej decyzji komunalizacyjnej. Status strony w postępowaniu administracyjnym, w tym w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wynika z przepisów prawa materialnego ustanawiających prawa lub obowiązki. Samo prowadzenie postępowania komunalizacyjnego nie przesądza o posiadaniu interesu prawnego przez gminę, jeśli nie została wydana ostateczna decyzja komunalizacyjna.Stan faktyczny
Miasto L. wystąpiło o stwierdzenie nieważności zezwolenia z 1988 r. na zawarcie umowy o przekazanie nieruchomości. Wojewoda odmówił wszczęcia postępowania, uznając brak legitymacji prawnej Miasta L. Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję Wojewody, wskazując na brak ostatecznej decyzji komunalizacyjnej. Miasto L. wniosło skargę do WSA w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów kpa i podkreślając, że wynik postępowania komunalizacyjnego zależy od stwierdzenia nieważności zezwolenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) asesor WSA Iwona Kosińska Protokolant referendarz sądowy Aneta Wirkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2005 r. sprawy ze skargi Miasta L. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności zezwolenia oddala skargę
I SA/Wa 1530/04
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r. Minister Infrastruktury, po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta Miasta L. od decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] marca 2004 r. odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności zezwolenia Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego L. [...] wspólnego dla wszystkich dzielnic miasta L. nr [...] znak [...] z dnia [...] grudnia 1988 r. na zawarcie umowy pomiędzy [...] Okręgowym Zakładem Gazownictwa Zakład Gazowniczy – [...] a [...] Zakładami Wyrobów [...] "[...]" o przekazaniu nieruchomości położonej w L. przy ul. [...], oznaczonej jako działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] m².
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zezwoleniem nr [...] znak [...] z dnia [...] grudnia 1988 r. Kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego L. – [...] zezwolił na zawarcie umowy pomiędzy [...] Okręgowym Zakładem Gazownictwa Zakład Gazowniczy – [...] a [...] Zakładami Wyrobów [...] "[...]" o przekazaniu nieruchomości położonej w L. przy ul. [...], oznaczonej jako działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] m².
Pismem z dnia [...] grudnia 2003 r. Prezydent Miasta L. wystąpił o stwierdzenie nieważności powyższego zezwolenia na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2004 r. Wojewoda [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego L. –[...] z dnia [...] grudnia 1988 r. z uwagi na brak legitymacji prawnej wnioskodawcy do wniesienia przedmiotowego żądania uznając, że Gmina L. nie posiada bowiem tytułu prawnego do tej nieruchomości.
Od decyzji organu wojewódzkiego z dnia [...] marca 2004 r. Prezydent Miasta L. złożył odwołanie, podnosząc, że od wyniku niniejszego postępowania zależy rozstrzygnięcie sprawy komunalizacji przedmiotowej nieruchomości.
Rozpatrując złożone odwołanie oraz całość materiału dowodowego zebranego w sprawie Minister Infrastruktury podkreślił, że zgodnie z przepisem art. 157 § 2 kpa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może skutecznie domagać się strona, a więc stosownie do przepisu art. 28 kpa, tylko taki podmiot, którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy zakwestionowana decyzja.
Interes prawny gminy uzależniony jest od wydania ostatecznej decyzji o komunalizacji nieruchomości, o której mowa w art. 18 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.).
Zdaniem organu odwoławczego dla wykazania swojego interesu prawnego w sprawie gmina nie może skutecznie powoływać się na przepis art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. bez przedstawienia decyzji, o której mowa w art. 18 ustawy, gdyż dopiero na podstawie ostatecznej decyzji komunalizacyjnej może ona skutecznie powoływać się na swoje prawo i rozporządzać nabytym mieniem.
Tymczasem w niniejszej sprawie, jak potwierdza sam wnioskodawca nie została wydana decyzja stwierdzająca nabycie, z mocy prawa, przez Gminę Miasto L. własność przedmiotowej nieruchomości.
Dlatego zdaniem organu drugiej instancji prawidłowo organ wojewódzki stwierdził, że Gmina Miasto L. nie posiada w sprawie interesu prawnego, legitymującego do żądania stwierdzenia nieważności zezwolenia z dnia [...] grudnia 1988 r. dotyczącego prawa do spornego gruntu.
Na powyższą decyzję skargę w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Prezydent Miasta L. działając w imieniu Gminy Miasta L..
Zarzucił decyzji naruszenie przepisów art. 28, art. 40 § 1, art. 107 § 1, art. 109 § 1 oraz art. 156 § 1 pkt 2 kpa i wniósł o jej uchylenie w całości.
Skarżący podkreślił, że prowadzone jest postępowanie administracyjne dotyczące komunalizacji nieruchomości objętych decyzją Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego L. – [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 1988 r., znak [...], a jego ostateczny wynik zależy od stwierdzenia nieważności tej decyzji. Dlatego Gmina Miasto L. jest stroną postępowania mającego na celu wyeliminowanie z obrotu prawnego wspomnianej decyzji, gdyż od tego rozstrzygnięcia będzie zależała komunalizacja opisanych na wstępie gruntów.
Zdaniem skarżącego, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego L.- [...], stanowi w myśl art. 97 § 1 kpt 4 kpa zagadnienie wstępne do procesu komunalizacji mienia na rzecz Gminy Miasta L.. Z tych względów Gmina Miasto L. jest stroną postępowania w przedmiotowej sprawie. Przepisem prawa materialnego, z którego strona wywodzi (w myśl art. 28 kpa) interes prawny jest wyżej cytowany art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające(...).
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Sądowa kontrola jest więc ograniczona i sprowadza się do oceny, czy organ rozstrzygający badał sprawę w zakresie dyrektyw ustawowych, jak również czy zebrał i rozważył cały materiał dowodowy w danej sprawie.
Uwzględnienie skargi wniesionej na decyzję administracyjną może nastąpić jedynie wówczas, gdy stwierdzone zostanie, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa w sposób wskazany w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej ppsa).
Wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie mogła być uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzje nie narusza prawa.
Na podstawie art. 157 § 3 kpa organ administracji orzeka o niedopuszczalności wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych.
Będąca przedmiotem postępowania sądowego decyzja orzekała o niedopuszczalności wszczęcia postępowania z przyczyn podmiotowych, a więc była wynikiem oceny przez organ zdolności do działania w sprawie osoby wnoszącej żądanie, oceny jej legitymacji.
Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności zezwolenia nr [...] wystąpiło Miasto L.
Zgodnie z art. 61 § 1 kpa postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.
Z kolei przepis art. 28 kpa definiuje pojęcie strony stanowiąc, że jest nią każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
W orzecznictwie sądowym i doktrynie ugruntowany jest pogląd, że status strony wynika z przepisów prawa materialnego ustanawiającego prawa lub obowiązki.
Odnosząc te wywody na grunt niniejszej sprawy podkreślić należy, że słusznie organ wskazał, że przepisem prawa kreującym interes prawny skarżącego nie jest powoływany przez skarżącego art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.).
Przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu nie są bowiem przepisy wyżej powołanej ustawy, a okoliczność, że toczy się postępowanie w przedmiocie komunalizacji nie przesądza, że zakończy się ono dla skarżącego wydaniem przez organ decyzji komunalizacyjnej.
Ponadto postępowanie w sprawie dotyczącej zezwolenia z dnia [...] grudnia 1988 r. nie ma wpływu na postępowanie w przedmiocie komunalizacji nieruchomości. W postępowaniu komunalizacyjnym przedmiotem oceny są przesłanki wskazane w ustawie z dnia 10 maja 1990 r.
Sporny grunt stanowi własność Skarbu Państwa i pozostaje w użytkowaniu wieczystym uczestnika postępowania [...] [...] SA.
Słusznie podnosi organ, że dopiero wykazanie praw do gruntu dałoby skarżącemu status strony w niniejszym postępowaniu. Prawem takim nie jest żądanie wydania decyzji w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Dopiero ostateczna decyzja administracyjna w przedmiocie komunalizacji nieruchomości stanowiłoby o interesie prawny skarżącego w domaganiu się stwierdzenia nieważność zezwolenia z dnia [...] grudnia 1988 r.
Mając powyższe okoliczności na uwadze sąd orzekł jak wyroku z mocy art. 151 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło