I SA/Wa 1530/08
WyrokWSA w Warszawie2009-01-27
Skład orzekający: Iwona Kosińska, Gabriela Nowak, Mirosław Gdesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zwrócił wniosek o przyznanie odszkodowania, uznając, że właściwym do jego rozpatrzenia jest sąd powszechny, mimo nieprecyzyjnego sformułowania żądania przez wnioskodawców?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nieprawidłowo zastosował art. 66 § 3 k.p.a. poprzez zwrot wniosku o przyznanie odszkodowania, uznając, że właściwy jest sąd powszechny. Pismo wnioskodawców nie było na tyle precyzyjne, aby jednoznacznie wykluczyć właściwość organu administracji, a organ nie podjął wystarczających kroków w celu ustalenia istoty żądania i właściwego trybu jego rozpatrzenia.Stan faktyczny
Skarżący domagali się odszkodowania za utraconą część działki, która została przejęta przez Gminę K. na drogę publiczną na podstawie decyzji Wojewody z 1997 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dwukrotnie wydał postanowienia o zwrocie wniosku, uznając, że właściwym do rozpatrzenia sprawy jest sąd powszechny. Skarżący wnieśli skargę do WSA, kwestionując prawidłowość tych postanowień.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2008 r. oraz poprzedzające je postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2008 r., a także stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Iwona Kosińska Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi H. C. i J. L. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wniosku o przyznanie odszkodowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008 r. po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2008r. nr [...] zwracającym wniosek o przyznanie odszkodowania w sprawie zakończonej decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1997 r. nr [...], stwierdzającą nabycie z mocy prawa, nieodpłatnie przez Gminę (Miasto) K.. własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów numerami działek: [...],[...], [...], [...] o łącznej powierzchni [...] m2, opisanej w jednostce ewidencyjnej gmina K., obrębie [...], uregulowanej w księdze wieczystej nr [...] w Sądzie Rejonowym w T. zgodnie ze sporządzonym spisem, opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr 6 - utrzymał w mocy postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2008 r.
Zaskarżone postanowienie wydane zostało w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne:
Decyzją z dnia [...] lutego 1997 r. Wojewoda [...] stwierdził nabycie z mocy prawa, nieodpłatnie przez Gminę (Miasto) K. własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów numerami działek: [...], [...], [...], [...] o łącznej pow. [...] m2, opisanej w jednostce ewidencyjnej gmina K., obrębie [...], uregulowanej w księdze wieczystej nr [...].
W piśmie z dnia 7 stycznia 2008 r. H. C. oraz J. L. wskazali, że kwestionują powyższą decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1997 r. oraz, sprecyzowali że wnoszą o zadośćuczynienie w postaci odszkodowania finansowego za utraconą część działki zgodnie z wyceną biegłego sądowego w S. w wysokości po [...] zł [...] gr za 1m2.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] kwietnia 2008 r. wskazał, że przed dokonaniem zwrotu wniosku pismem z dnia 22 stycznia 2008r wezwał wnoszących podanie, do sprecyzowania treści żądania, gdyż w jego ocenie mogło to mieć to wpływ na ustalenie organu właściwego.
Organ podniósł, że wnioskodawcy wskazali, iż przedmiotem ich żądania jest zadośćuczynienie w postaci odszkodowania finansowego w sprawie zakończonej decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1997 r. nr [...].
Organ powołując się na treść art. 66 § 3 kpa, który stanowi, że jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd, zwrócił je wnoszącym podanie, wskazując, że organem właściwym do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku jest sąd powszechny, a nie naczelny organ administracji czyli Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2008 r. zwracającym wniosek o przyznanie odszkodowania w sprawie zakończonej decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1997r. zwrócili się H. C. oraz J. L.
W uzasadnieniu swojego wniosku wskazali, że nie składali pozwu do Sądu o odszkodowanie tylko do Burmistrza Urzędu Miejskiego w K.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008 r. - utrzymał w mocy postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2008 r.
W uzasadnieniu postanowienia wskazał, ze wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie zawiera żadnych nowych, istotnych dla sprawy argumentów, ani nie przedstawia nowych okoliczności (popartych dowodami), które mogłyby czynić zasadnym uchylenie postanowienia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2008r. i wydanie w sprawie innego rozstrzygnięcia.
Organ w całości podtrzymał stanowisko, iż koniecznym był zwrot wniosku o przyznanie odszkodowania w sprawie zakończonej decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1997 r.
Organ administracji publicznej podniósł, że nie jest zobowiązany do udzielania wnoszącemu szczegółowych wskazówek co do formy i trybu wniesienia powództwa do sądu.
Wskazał, iż nie ma żadnego znaczenia fakt, że wnioskodawcy nie składali pozwu do Sądu o odszkodowanie lecz wystąpili do Burmistrza Urzędu Miejskiego w K.
Skargę na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli H. C. i J. L.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że w dniu 31 grudnia 1998 r cała nieruchomość ( tj. działka [...]) należała do nich łącznie z drogą, nieprawidłowo oznakowaną jako działka nr [...], zakreśloną na mapie kolorem zielonymi i przejętą przez Gminę K., w dalszej części nazwaną ul. [...].
Wskazali, że za zajęty pod drogę publiczną z dniem 1 stycznia 1999 r. pas ziemi, który stał się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa powinni otrzymać odszkodowanie.
Wskazali, nikt nie zebrał stosownych danych i nie wyjaśnił, dlaczego grunt zabrany pod drogę przedłużającą ul. [...] jest oznakowany jako" działka nr [...]" w księdze wieczystej nr [...].
W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wnosił o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Stosownie natomiast do art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem materialnym i formalnym obowiązującym w dacie wydania takiego postanowienia.
Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, choć z powodów innych, niż wskazane w jej treści.
Podstawą zaskarżonego i poprzedzającego go postanowienia jest art. 66 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis ten stanowi, że jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.
Przed dokonaniem zwrotu należy jednak wezwać wnoszącego podanie do sprecyzowania treści żądania, o ile w ocenie organu może to mieć wpływ na ustalenie organu właściwego. Wyjaśnienia wnoszącego podanie mogą spowodować, że to organ, do którego podanie zostało skierowane, będzie właściwy, mogą też spowodować ustalenie innego organu jako właściwego do załatwienia sprawy.
W piśmie z dnia 7 września 2007 r. skarżący zwrócili się do Wojewody [...] z wnioskiem o uchylenie i wyjaśnienie decyzji komunalizacyjnej z dnia [...] lutego 1997 r. stwierdzającej nabycie przez Gminę K. miedzy innymi działki gruntu oznaczonej nr [...]. Wskazali, że wniosek dotyczy zapłaty za drogę wziętą z ich działki nr [...] i oznaczoną obecnie jako działka nr [...].
Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2007 r. przekazał wniosek skarżących Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji jako organowi właściwemu, uznając że skarżący wnoszą o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1997 r. nr [...], stwierdzającą nabycie z mocy prawa, nieodpłatnie przez Gminę (Miasto) K. własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów numerami działek: [...], [...] [...], [...].
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zwrócił się do skarżących pismem z dnia 22 stycznia 2008 r. aby jednoznacznie sprecyzowali swoje żądanie.
W piśmie z dnia 7 stycznia 2008 r. skarżący wskazali, ze wnoszą o zadośćuczynienie w postaci odszkodowania finansowego za utraconą część działki nr [...].
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji uznał wyjaśnienia skarżących za wystarczające i postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r. zwrócił skarżącym wniosek o przyznanie odszkodowania w sprawie zakończonej decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1997 r. podnosząc, że właściwy w sprawie jest sąd powszechny.
Natomiast z treści skargi wynika, że skarżący domagają się odszkodowania w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 roku - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.)
Ponadto należy zauważyć, że już w piśmie z dnia 7 września 2007 r. skierowanym do Wojewody [...] skarżący wskazali, że ich wniosek dotyczy zapłaty za drogę wziętą z ich działki nr [...] i oznaczoną obecnie jako działka nr [...].
Wskazać należy, że art. 66 § 3 k.p.a. znajduje zastosowanie dopiero po zaistnieniu wymaganych przez ten przepis przesłanek. Należy do nich m.in. właściwość sądu powszechnego w sprawie, przy czym właściwość ta wynikać powinna z istnienia sprawy cywilnej w rozumieniu art. 1 k.p.c. i możliwości jej rozpatrzenia przez sąd powszechny.
Pismo skarżących z dnia 7 stycznia 2008 r., mimo prośby organu, nie było na tyle precyzyjne, aby jednoznacznie uznać, że żądanie skarżących nie może być rozpoznane przez organ administracji państwowej.
Zatem organ winien ustalić w sposób nie budzący wątpliwości czego konkretnie i z jakiego tytułu domagają się skarżący i dopiero wówczas podjąć odpowiednie czynności.
Zdaniem Sądu doszło do naruszenia art. 66 § 3 k.p.a.
Mając powyższe na względzie, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło