I SA/Wa 1531/19
WyrokWSA w Warszawie2020-02-28
Skład orzekający: Przemysław Żmich, Dariusz Pirogowicz, Monika Sawa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy działki ewidencyjne sklasyfikowane jako drogi (symbol "dr") mogą być uznane za grunty zabudowane na cele mieszkaniowe w rozumieniu ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności, co uprawniałoby do wydania zaświadczenia o przekształceniu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że ustawa o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności wymaga, aby grunty były zabudowane wyłącznie budynkami mieszkalnymi (jednorodzinnymi lub wielorodzinnymi) lub tymi budynkami wraz z budynkami gospodarczymi, garażami, innymi obiektami budowlanymi lub urządzeniami umożliwiającymi prawidłowe korzystanie z budynków mieszkalnych. Działki ewidencyjne sklasyfikowane jako drogi, nawet jeśli są niezbędne do obsługi budynków mieszkalnych, nie spełniają tego wymogu, ponieważ nie są zabudowane budynkami mieszkalnymi. W związku z tym, odmowa wydania zaświadczenia o przekształceniu była zasadna.Stan faktyczny
Spółdzielnia wystąpiła o wydanie zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości stanowiących działki drogowe. Organ pierwszej instancji odmówił wydania zaświadczenia, wskazując, że działki te nie spełniają przesłanek ustawy o przekształceniu, gdyż są niezabudowanymi drogami dojazdowymi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Spółdzielnia wniosła skargę do WSA, argumentując, że drogi te są obiektami budowlanymi umożliwiającymi prawidłowe korzystanie z budynków mieszkalnych i powinny podlegać przekształceniu. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędzia WSA Monika Sawa po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Spółdzielni [...] "[...]" w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu zażalenia Spółdzielni [...] "[...]" w [...], postanowieniem z [...] maja 2019 r. nr [...] utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta [...] z [...] kwietnia 2019 r. nr [...] ([...]) o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy.
Spółdzielnia [...] "[...]" w [...] – zwana dalej "Spółdzielnią" wnioskiem z [...] stycznia 2019 r. wystąpiła do Prezydenta [...] o wydanie zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 2019 r. prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości oznaczonych jako działki nr: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] uregulowane w Kw nr [...].
Prezydent [...] postanowieniem z [...] kwietnia 2019 r. odmówił wydania zaświadczenia o żądanej treści. W uzasadnieniu organ wskazał, że wskazana nieruchomość nie spełnia przesłanek z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów. Postępowanie wyjaśniające wykazało bowiem, że wskazane we wniosku działki według stanu na 1 stycznia 2019 r. stanowiły niezabudowane osiedlowe drogi dojazdowe.
Od powyższego postanowienia Spółdzielnia wniosła zażalenie. W zażaleniu wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie wniosku z [...] stycznia 2019 r. W uzasadnieniu wskazała, że według stanu na 1 stycznia 2019 r. działki nr: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] zabudowane były obiektami budowlanymi, tj. dziewięcioma dojazdami i ul. [...]. Są to działki do których ma zastosowanie art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Zgodnie z art. 1 ust. 2 tej ustawy przez grunty zabudowane na cele mieszkaniowe należy także rozumieć zabudowę obiektami budowlanymi. Zgodnie zaś z art. 3 pkt 1,3 i 3a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm.) – dalej zwanej "Prbud" przez obiekt budowlany należy rozumieć budowlę, którym jest obiekt liniowy, w szczególności droga. Drogi są niezbędne dla obsługi budynków mieszkalnych, ponieważ umożliwiają prawidłowe i racjonalne z nich korzystanie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z [...] maja 2019 r. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta [...] z [...] kwietnia 2019 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz. U. z 2019 r. poz. 916) – dalej zwanej "ustawą" przez grunty zabudowane na cele mieszkaniowe należy rozumieć nieruchomości zabudowane wyłącznie budynkami: 1) mieszkalnymi jednorodzinnymi lub 2) mieszkalnymi wielorodzinnymi, w których co najmniej połowę liczby lokali stanowią lokale mieszkalne, lub 3) o których mowa w pkt 1 lub 2, wraz z budynkami gospodarczymi, garażami, innymi obiektami budowlanymi lub urządzeniami budowlanymi, umożliwiającymi prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków mieszkalnych.
Zdaniem Kolegium interpretacja tego przepisu (w tym użycie w nim słowa "wyłącznie") prowadzi do wniosku, że chodzi o grunty zabudowane budynkami mieszkaniowymi (jednorodzinnymi, wielorodzinnymi) i dodatkowo innymi budynkami, obiektami budowlanymi, które umożliwiają prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków mieszkalnych.
Kolegium zauważyło, że działki nr: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] stanowią jedną nieruchomość zapisaną w Kw nr [...]. Jest to nieruchomość niezabudowana i jako taka nie podlega przepisom ustawy.
Od postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] maja 2019 r. Spółdzielnia wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze Spółdzielnia wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji oraz zobowiązanie Prezydenta [...] do wydania zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że na terenie o pow. [...] ha znajdują się budynki mieszkalne jednorodzinne i wielorodzinne oraz inne obiekty budowlane (w tym drogi) umożliwiające prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków mieszkalnych. Dojazd do domów jednorodzinnych jest możliwy m.in. tylko przez wymienione we wniosku z [...] stycznia 2019 r. działki drogowe. Sporne działki są zabudowane obiektami budowlanymi, dziewięcioma dojazdami, ul. [...], ul. [...]. Te działki spełniają wymogi z art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy w zw. z art. 3 pkt 1,3,3a Prbud. Są niezbędne do obsługi przyległych działek zabudowanych budynkami mieszkalnymi. Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (uchwała Nr [...] Rady Gminy [...]w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu ul. [...]) przedmiotowe działki drogowe znajdują się na terenach o funkcji mieszkaniowej i stanowią dojazdy do działek zabudowanych budynkami mieszkalnymi.
Dodatkowo Spółdzielnia wskazała, że celem ustawy było jak najszersze przekształcenie praw na gruntach o funkcji mieszkaniowej, zabudowanych, gdzie stawka procentowa opłaty rocznej była ustalona w wysokości 1% .
Zdaniem Spółdzielni postanowienie Prezydenta [...] z [...] kwietnia 2019 r. zostało wydane niezgodnie z obowiązującym stanem faktycznym i prawnym.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie i rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. W uzasadnieniu podtrzymało stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest nieuzasadniona.
Poza sporem jest to, że według stanu na 1 stycznia 2019 r. działki nr: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] zapisane były w Kw nr [...] i na ten dzień księga wieczysta obejmowała tylko działki, które według ewidencji gruntów i budynków sklasyfikowane były wówczas jako drogi (symbol "dr").
Zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy przez grunty zabudowane na cele mieszkaniowe należy rozumieć nieruchomości zabudowane wyłącznie budynkami: 1) mieszkalnymi jednorodzinnymi lub 2) mieszkalnymi wielorodzinnymi, w których co najmniej połowę liczby lokali stanowią lokale mieszkalne, lub 3) o których mowa w pkt 1 lub 2, wraz z budynkami gospodarczymi, garażami, innymi obiektami budowlanymi lub urządzeniami budowlanymi, umożliwiającymi prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków mieszkalnych.
Trafnie wskazało Kolegium, że przepis ten należy interpretować w ten sposób, że potwierdzenie w formie zaświadczenia przekształcenia z dniem 1 stycznia 2019 r. prawa użytkowania gruntu zabudowanego na cele mieszkaniowe w prawo własności dotyczy gruntów zabudowanych wyłącznie: 1) budynkami mieszkalnymi, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy; 2) tego rodzaju budynkami mieszkalnymi oraz dodatkowo budynkami gospodarczymi, garażami, obiektami budowlanymi lub urządzeniami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy.
Z powyższego przepisu wynika, że powyższe elementy zagospodarowania gruntu (w tym budynki jednorodzinne oraz budynki wielorodzinne wymienione w art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy) muszą być położone na jednej nieruchomości.
Przesądza o tym użyte w pkt 3 ust. 2 art. 1 ustawy słowo "wraz" wiążące zabudowę mieszkaniową gruntu (jako podstawową i konieczną) z inną zabudową (zabudową uzupełniającą zabudowę podstawową).
Zdaniem Sądu z art. 1 ust. 2 ustawy wynika, że zabudowanie gruntu tylko i wyłącznie budynkami i obiektami niemieszkalnymi nie uprawnia do uzyskania zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie z dniem 1 stycznia 2019 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego na cele mieszkaniowe w prawo własności.
W niniejszej sprawie przedmiotem wniosku z [...] stycznia 2019 r. o potwierdzenie przekształcenia praw z dniem 1 stycznia 2019 r. poprzez wydanie zaświadczenia o żądanej treści była jedna nieruchomość w znaczeniu wieczystoksięgowym, składająca się z dziesięciu działek ewidencyjnych, które miały wówczas charakter użytków drogowych.
Skoro zatem przedmiotowa nieruchomość, według danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków, nie miała charakteru gruntu zabudowanego na cele mieszkaniowe, w rozumieniu art. 1 ust. 2 ustawy, to wniosek Spółdzielni z [...] stycznia 2019 r. nie mógł być uwzględniony.
Dla ustalenia charakteru nieruchomości w sprawach o wydanie zaświadczenia, o którym mowa w art. 4 ust. 1 ustawy, znaczenie mają dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Według art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2017 r. poz. 2101 ze zm.) podstawę oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, gospodarki nieruchomościami stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.
Zaświadczenie potwierdzające przekształcenie praw zawiera oznaczenie nieruchomości według ewidencji gruntów i budynków oraz ksiąg wieczystych (art. 4 ust. 3 ustawy). Zaświadczenie to wydaje się biorąc pod uwagę stan nieruchomości na 1 stycznia 2019 r.
Dla niniejszej sprawy nie miało zatem istotnego znaczenia to, jaki charakter w dacie potwierdzającej przekształcenie praw lub w okresie wcześniejszym miała przedmiotowa nieruchomość w planie zagospodarowania przestrzennego oraz jaka była ustalana stawka procentowa opłaty rocznej z użytkowanie wieczyste.
Dla niniejszej sprawy nie miało też znaczenia to, że przed 1 stycznia 2019 r. w księdze wieczystej nr [...] były ujawnione inne działki ewidencyjne, prócz tych objętych wnioskiem z [...] stycznia 2019 r. Nie jest także istotne to, z jakich powodów z Kw nr [...] zostały wyłączone działki nr: [...],[...],[...], w szczególności to, że uczyniono to na użytek sprawy toczącej się w trybie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu praw użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.
Dla niniejszej sprawy znaczenie miało to, że - według stanu na datę przekształcenia praw - wskazana wyżej księga wieczysta była prowadzona dla nieruchomości oznaczonej jako działki nr: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...]. Mają na uwadze powyższe i nie dopatrując się w działaniach organów obu instancji naruszeń prawa Sąd, na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło