I SA/Wa 1532/08
PostanowienieWSA w Warszawie2009-06-05
Skład orzekający: Daniela Kozłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości został prawidłowo uzasadniony przez skarżących, wykazując niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków?Ratio decidendi
Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, ponieważ skarżący nie wykazali w sposób dostateczny niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, co jest warunkiem zastosowania art. 61 § 3 P.p.s.a. Obawy dotyczące wygaśnięcia umowy dzierżawy i utraty możliwości prowadzenia działalności zarobkowej zostały uznane za przedwczesne i niepewne.Stan faktyczny
A. M. i T. M. zaskarżyli decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości, którą dzierżawili i na której prowadzili działalność gospodarczą. Wnieśli o wstrzymanie wykonania decyzji, argumentując, że spowoduje to utratę możliwości prowadzenia działalności, spłaty kredytu i straty nie do oszacowania. Sąd I instancji początkowo wstrzymał wykonanie decyzji, ale NSA uchylił to postanowienie, wskazując na brak wystarczającego uzasadnienia. Po ponownym wniosku skarżących, WSA odmówił wstrzymania wykonania decyzji.Rozstrzygnięcie
Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. M. i T. M. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. M. i T. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Pismem z dnia 22 września 2008 r. A. M. i T. M. wnieśli za pośrednictwem organu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] października 2006 r., nr [...] orzekającą zwrot wywłaszczonej nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] (dawniej ul. [...]), stanowiącej działki ewid. nr [...],[...],[...],[...],[...] z obrębu [...] o pow. [...] m².
W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazując, iż decyzja o zwrocie wywłaszczonej, a dzierżawionej przez nich nieruchomości, wpływa bezpośrednio i wprost na dotychczasową sytuację prawną skarżących, jako dzierżawców części tej nieruchomości. Nadto podali, że z mocy art. 138 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wygasa stosunek obligacyjny przyznający im tytuł do posiadania nieruchomości, co powoduje utratę przysługującego im i podlegającego dotąd ochronie prawa, bez możliwości przeciwdziałania temu na jakiejkolwiek innej drodze prawnej. Wnioskodawcy ponadto podnieśli także, iż wygaśnięcie umowy dzierżawy i zwrot nieruchomości uniemożliwi im prowadzenie działalności zarobkowej i spłatę kredytu zaciągniętego na rozbudowę, znajdującego się częściowo na tej nieruchomości, zakładu, który bezpowrotnie utracą. Dodali również, że straty jakie mogą ponieść z tego tytułu są nie do oszacowania i nie do odwrócenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 23 stycznia 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 1532/08, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1290 ze zm.), wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu wskazał, że utrata przez skarżących możliwości zarobkowania spowodowana wygaśnięciem umowy dzierżawy, w efekcie wykonania decyzji o zwrocie nieruchomości stanowi okoliczność uzasadniającą zastosowanie instytucji ochrony tymczasowej w sprawie.
W. T., uczestniczka postępowania, wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie na powyższe postanowienie, podnosząc, iż skarżący nie przedstawili żadnych faktów, które pozwoliłyby oszacować wysokość ewentualnej szkody. W szczególności nie podali jaka dokładnie część zakładu leży na terenie działki, która ma być zwrócona. Nie załączyli także dokumentów odzwierciedlających ich sytuację jako przedsiębiorców, co uniemożliwia stwierdzenie, czy prowadzony przez nich zakład jest rentowny i, że faktycznie wykonanie zaskarżonej decyzji wyrządzi im realną szkodę.
Dodatkowo wnosząca zażalenie wskazała, że przejście własności nieruchomości samo w sobie nie wyklucza możliwości zawarcia nowej umowy dzierżawy, albo odsprzedaży części nieruchomości na rzecz skarżących. Ponadto, zmiana miejsca prowadzenia zakładu nie niesie za sobą konieczności zakończenia działalności.
W zażaleniu podniesiono także, iż dzierżawa zwracanej nieruchomości wygasa z upływem 3 miesięcy od dnia, w którym decyzja o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości stała się ostateczna, co oznacza, że skarżący nie zostaliby natychmiastowo pozbawieni tytułu prawnego do zajmowanego przez nich terenu.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2009 r., sygn. akt I OZ 368/09 uchylił zaskarżone postanowienie i sprawę przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazał, że w zażaleniu trafnie zauważono, że zakład tylko częściowo znajduje się na nieruchomości podlegającej zwrotowi, lecz jaka część tego zakładu leży na ww. terenie nie wykazano. Zatem, ocena, czy wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje konieczność zamknięcia zakładu, a tym samym utratę źródła utrzymania nie jest możliwa.
W związku z postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 2009 r., pismem z dnia 17 maja 2009 r. A. M. i T. M. wnieśli ponownie o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wskazali, że wygaśnięcie umowy i zwrot nieruchomości uniemożliwi im prowadzenie działalności zarobkowej na własne i rodziny utrzymanie, jak również utrzymanie zakładu, który bezpowrotnie utracą, a który znajduje się w 99 % na działce nr [...], w pozostałej części na działce nr [...]. Na dowód czego załączyli mapki geodezyjne z naniesionym budynkiem, które wykazują położenie zakładu. Dodali, że z mapek tych wynika, że dojazd do zakładu odbywa się od ulicy [...] przez niezabudowaną część działki nr [...]. Tym samym zwrot działki nr [...] spowoduje wygaśnięcie umowy dzierżawy nieruchomości, na której prawie w całości znajduje się ich zakład. Natychmiastowa wykonalność decyzji ostatecznej wywoła skutki, które następnie będą trudne do odwrócenia. Ponadto podnieśli, że zakład ten zatrudnia obecnie 8 osób, które stracą pracę, z uwagi na zamknięcie zakładu pracy. Straty jakie mogą z tego powodu ponieść są nie do oszacowania i nie do odwrócenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej P.p.s.a.) Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.
W związku z powyższym warunkiem rozpatrzenia przez sąd merytorycznie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest właściwe uzasadnienie go, tj. wykazanie przez wnioskującego, iż w sprawie zachodzą dwie pozytywne przesłanki z art. 61 § 3 P.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2004 r. FZ 65/2004, nie publ.).
Skarżący wnosząc o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji uzasadnili swój wniosek. Zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 18 maja 2004 r., FZ 65/04 uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. To na stronie spoczywa obowiązek wykazania niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody (majątkowej, a także niemajątkowej) lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków stosownie do treści art. 61 § 3 P.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/2004, publ. Lex Polonica). W przypadku ich braku Sąd nie władny rozpatrzyć wniosku merytorycznie.
Uzasadnienie wniosku skarżących nie daje podstaw do stwierdzenia, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki wskazane w art. 61 § 3 P.p.s.a.
Sąd wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno o ocenę wniosku skarżących jak i materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy. Skarżący we wniosku nie wykazali niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, podnieśli, że nie mogą jej oszacować. Obawy skarżących, że realizacja zaskarżonej decyzji spowoduje trudne i nie do odwrócenia skutki, wygaśnięcie umowy dzierżawy nieruchomości, co w konsekwencji uniemożliwi im prowadzenie działalności zarobkowej są przedwczesne i niepewne.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło