I SA/Wa 1532/14

WyrokWSA w Warszawie2014-10-28

Skład orzekający: Mirosław Gdesz, Dariusz Chaciński, Joanna Skiba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezydent miasta, który nie wykonał wyroku sądu administracyjnego zobowiązującego go do rozpoznania wniosku o odszkodowanie w określonym terminie, może zostać ukarany grzywną, a jego bezczynność uznana za rażące naruszenie prawa?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny może wymierzyć organowi grzywnę za niewykonanie wyroku, jeśli organ pozostawał w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na bezczynność i strona uprzednio wezwała organ do wykonania wyroku. Wykonanie wyroku po wniesieniu skargi nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania ani oddalenia skargi. Bezczynność organu może zostać uznana za rażące naruszenie prawa, gdy zwłoka jest znaczna i wynika z unikania rozstrzygnięcia lub lekceważenia praw strony.
Stan faktyczny
E. B. złożyła skargę na niewykonanie przez Prezydenta W. wyroku WSA w Warszawie z dnia 14 lutego 2013 r., który zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżącej z dnia 3 czerwca 2008 r. o odszkodowanie w terminie dwóch miesięcy. Skarżąca podniosła, że mimo sądowego zobowiązania i zapewnień organu, decyzja nie została wydana. W odpowiedzi organ wskazał na przyczyny niedotrzymania terminu i przewidywaną datę zakończenia postępowania. Skarżąca uzupełniła skargę, żądając wymierzenia grzywny, stwierdzenia rażącego naruszenia prawa i zasądzenia kosztów. Na rozprawie organ przedstawił kopię decyzji z października 2014 r. rozpatrującej wniosek skarżącej.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 300 zł, stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, oraz przyznał radcy prawnemu koszty nieopłaconej pomocy prawnej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Gdesz Sędziowie: WSA Dariusz Chaciński (spr.) WSA Joanna Skiba Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2014 r. sprawy ze skargi E. B. na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lutego 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 416/12 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 300 (trzysta) złotych płatną w terminie jednego miesiąca od daty uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] w niewykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego P. O., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych. E. B., pismem z dnia 1 kwietnia 2014 r., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lutego 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 416/12. Wskazanym orzeczeniem Sąd uwzględnił skargę E. B. na bezczynność Prezydenta W. i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżącej z dnia 3 czerwca 2008 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. ozn. hip. [...] – w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W uzasadnieniu skargi strona podkreśliła, że Prezydent W., mimo sądowego zobowiązania do rozpoznania powołanego wniosku oraz zapewnień organu w pismach z dnia 24 czerwca 2013 r. oraz z dnia 22 października 2013 r. wskazujących kolejno termin rozpoznania sprawy na 30 września 2013 r. i na 22 października 2013 r., nie wydał w sprawie decyzji. Wobec czego skarżąca wniosła o wymierzenie organowi grzywny. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. podniósł, że strona pismem z dnia 16 maja 2014 r. została poinformowana o przyczynach niedotrzymania terminu oraz o przewidywanej dacie zakończenia postępowania do dnia 30 września 2014 r. Pismem z dnia 9 września 2014 r. skarżąca uzupełniła skargę poprzez wymierzenie Prezydentowi W. grzywny w maksymalnej wysokości, stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowego. Na rozprawie w dniu 28 października 2014 r. pełnomocnik organu radca prawy B. D. złożyła do akt sprawy kopię decyzji Prezydenta W. z dnia [...] października 2014 r., nr [...], którą to decyzją organ rozpatrzył wniosek skarżącej z dnia 3 czerwca 2008 r. w sprawie odszkodowania za nieruchomość położoną przy ul. [...], o pow. [...] m² pochodzącą z nieruchomości hipotecznej [...] rej. hip. [...], dz. nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga jest uzasadniona. Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej Ppsa). Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z powołanego art. 154 § 1 wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie zaś, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W rozpoznawanej sprawie – w ocenie Sądu - obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione. Organ w dacie wniesienia skargi pozostawał w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę, a strona przed wniesieniem skargi do Sądu wystąpiła pismem z dnia 17 lipca 2013 r. z wezwaniem do wykonania prawomocnego wyroku. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że wyrokiem z dnia 14 lutego 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 416/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę E. B. na bezczynność Prezydenta W. i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżącej z dnia 3 czerwca 2008 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. ozn. hip. [...] – w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Odpis prawomocnego wyroku z dnia 14 lutego 2013 r. sygn. akt I SAB/Wa 416/12 wraz z uzasadnieniem oraz akta administracyjne sprawy doręczone zostały Prezydentowi W. w dniu 22 kwietnia 2014 r., a zatem termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie upłynął w dniu 22 czerwca 2013 r. Prezydent W. decyzją z dnia [...] października 2014 r., nr [...], rozpatrzył wniosek skarżącej z dnia 3 czerwca 2008 r. w sprawie odszkodowania za nieruchomość położoną przy ul. [...], o pow. [...] m² pochodzącą z nieruchomości hipotecznej [...] rej. hip. [...], dz. nr [...]. Zatem organ przed wydaniem przed wydaniem niniejszego orzeczenia, rozstrzygnął sprawę i wydał decyzję w przedmiocie rozpoznania opisanego wniosku. Jednakże zgodnie z art. 154 § 3 Ppsa, wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi. Przy czym skoro Prezydent w terminie przewidzianym w przepisach k.p.a., jak również przed wniesieniem skargi w trybie art. 154 § 1 Ppsa, nie załatwił sprawy, to wniosek o wymierzenie grzywny jest niewątpliwie uzasadniony. Na podstawie art. 154 § 2 zdanie drugie Ppsa sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd stwierdził, że zaistniała bezczynność miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Sytuacja taka zaszła w przedmiotowej sprawie. Z akt administracyjnych wynika bowiem, że pierwszą czynnością jaką organ dokonał po zwrocie akt z Sądu było poinformowanie skarżącej pismem z dnia 24 czerwca 2013 r, że do zakończenia postępowania i wydania decyzji merytorycznie rozstrzygającej sprawę konieczne jest jeszcze wykonanie przez rzeczoznawcę majątkowego operatu szacunkowego gruntu. Jednocześnie poinformował, iż przewidywany termin wydania decyzji w sprawie to 30 wrzesień 2013 r. Następnie pismem z dnia 22 października 2013 r. wskazując na ww. przyczynę niezakończenia postępowania poinformował, że przewidywany termin zakończenia sprawy to 28 luty 2014 r. Zauważyć przy tym należy, iż wskazane w ww. pismach organu terminy zakończenia sprawy również pozostają w sprzeczności nie tylko z terminem określonym w powołanym wyroku Sądu ale też z terminem określonym w przepisach prawa. Tymczasem stanie na straży praworządności wymaga od organu prowadzenia postępowania w taki sposób, aby nie było wątpliwości, że podejmuje wszelkie niezbędne działania zmierzające do załatwienia sprawy. Ponadto także zgodnie z art. 41 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej stanowiącego o prawie do dobrej administracji, podstawowym prawem obywatela Unii Europejskiej jest domaganie się od organów zgodnego z prawem rozpatrzenia sprawy bez zbędnej zwłoki. Z tych względów Sąd uznał, że zaistniała w sprawie bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Przy czym w realiach niniejszej sprawy, mając na względzie fakt wydania przez organ decyzji z dnia 9 października 2014 r., Sąd ocenił, iż wystarczająco represyjną, jak też dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości 300 złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 Ppsa. Przy czym kwota ta jest wymierna do kosztów, które poniósł Skarb Państwa w przedmiotowej sprawie. Mając powyższe na uwadze Sąd, na mocy art. 154 § 1, 2 i 3 oraz art. 154 § 6 orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 Ppsa

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło