I SA/Wa 1533/07

PostanowienieWSA w Warszawie2007-10-19

Skład orzekający: Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata może zostać uwzględniony, jeśli strona jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy ustawy?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata może zostać przyznane, nawet jeśli strona jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy ustawy. Zwolnienie z mocy ustawy (np. w sprawach z zakresu pomocy społecznej) nie wyklucza możliwości przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania.
Stan faktyczny
W. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. dotyczącą świadczeń z opieki społecznej. Wnioskodawca wykazał trudną sytuację materialną, wskazując na niskie dochody z renty i zasiłku stałego oraz brak majątku. Sąd rozpoznał wniosek, korzystając z materiałów z innej, wcześniej prowadzonej sprawy tego samego wnioskodawcy.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w W.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 19 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku W. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2007 r., nr [...] w przedmiocie świadczeń z opieki społecznej postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w W. W. K. wnioskiem z dnia 15 września 2007 r. (zawartym w skardze) uzupełnionym wnioskiem z dnia 5 października 2007 r. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze swojej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2007 r., nr [...] w przedmiocie świadczeń z opieki społecznej. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że nie posiada majątku, zamieszkuje w zadłużonym mieszkaniu o powierzchni [...] m². W rubryce 6 wniosku o przyznanie prawa pomocy dotyczącej stanu rodziny, tj. osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym wnioskodawcy, W. K. wskazał swoją uczącą się córkę. Źródłem utrzymania wnioskodawcy jest renta w wysokości [...] zł oraz zasiłek stały w kwocie [...] zł. Zgodnie z oświadczeniem nie posiada on oszczędności, ani przedmiotów wartościowych. Nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. W tym stanie rzeczy stwierdzono co następuje. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Stosowanie zaś do art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Na wstępie wskazać należy, iż w niniejszej sprawie skargę z dnia 15 września 2007 r. W. K. wniósł bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który przekazał ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Ten tryb wniesienia skargi spowodował, że w toku rozpatrywania wniosku W. K. o przyznanie prawa pomocy nie dysponowano aktami administracyjnymi sprawy. Brak akt administracyjnych nie mógł jednak stanowić przeszkody w rozpoznaniu przedmiotowego wniosku. W tym stanie rzeczy oceniając sytuacje materialną i rodzinną wnioskodawcy pod kątem spełnienia przesłanek wskazanych w art. 246 powołanej ustawy wykorzystano materiał dowodowy zgromadzony w aktach administracyjnych innej sprawy ze skargi W. K. - oznaczonej sygn. akt I SA/Wa 785/07, a zawisłej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. Stwierdzić należy, że wnioskodawca znajduje się w sytuacji kwalifikującej do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych sprawy I SA/Wa 785/07, w tym kwestionariusza rodzinnego wywiadu środowiskowego z dnia 5 lutego 2007 r. wynika, że prowadzi on samodzielne gospodarstwo domowe, a ze wskazaną we wniosku córka nie utrzymuje kontaktu. Korzysta ze wsparcia ciotki (w postaci przygotowywania obiadów) oraz pozostaje pod stałą opieką Ośródka Pomocy Społecznej, z którego pobiera różnoraki świadczenia w ramach pomocy społecznej. Niewątpliwie należy on do osób ubogich i z uzyskiwanych dochodów w kwocie [...] złotych miesięcznie, nie jest w stanie z całą pewnością zabezpieczyć środków niezbędnych na ustanowienie w sprawie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, bez uszczerbku koniecznego dla siebie utrzymania. Tym samym spełniona została przesłanka przyznania prawa pomocy określona w art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy. Jednocześnie wskazać należy, że podejmując niniejsze rozstrzygnięcie nie orzekano w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem skarżący zwolniony jest z obowiązku ich uiszczania z mocy ustawy. Zwolnienie to wynika z przepisu art. 239 pkt 1 lit. "a" powołanej wyżej ustawy, w myśl którego strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej (taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło