I SA/Wa 1534/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) Sędziowie WSA Emilia Lewandowska WSA Bożena Marciniak Protokolant referent Joanna Kicińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi H. J. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 maja 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 620/14 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 1500 (tysiąc pięćset) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz H. J. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. H. J. - reprezentowana przez r.pr. A. S. - skargą z dnia 30 maja 2016 r., wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny w związku z niewykonaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 maja 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 620/14. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku H. J. z dnia 23 stycznia 2014 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. hip. "[...]" [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że Prezydent nie wykonał wyroku, z dnia 6 maja 2015 r., pomimo upływu terminu wyznaczonego przez Sąd. Wyrok także nie został wykonany po wezwaniu organu do wykonania wyroku, pismem z dnia 23 maja 2016 r. Wobec powyższego, skarżąca dodatkowo wniosła o przyznanie od Prezydenta [...] na jej rzecz - na podstawie art. 154 § 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty wymierzonej grzywny określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie oraz wskazał, że w toku prowadzonego postępowania organ zgromadził dokumenty niezbędne do ustalenia, czy teren objęty roszczeniem spełnia przesłanki wynikające z art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Ponadto organ podniósł, że ustalono, iż przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w [...] toczy się postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] sierpnia 1952 r. orzekającej o odmowie przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona, co skutkuje wymierzeniem Prezydentowi [...] grzywny. Przedmiotowa skarga została wniesiona w trybie art. 154 § 1 wyżej powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 maja 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 620/14 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. hip. "[...]" [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Bezsporne jest, że akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu w dniu 12 sierpnia 2015 r. Termin wykonania wyroku upłynął więc z dniem 12 października 2015 r. Niekwestionowaną okolicznością jest również to, że do dnia wydania niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania organu przez skarżącą do wykonania prawomocnego wyroku, Prezydent [...] nie rozstrzygnął sprawy objętej wnioskiem z dnia 23 stycznia 2014 r. o przyznanie odszkodowania za ww. nieruchomość. Skoro więc Prezydent [...] w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu z dnia 6 maja 2015 r., sprawy nie załatwił, a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do rozstrzygnięcia sprawy, ale i do dokonania tego w określonym w nim terminie, to w tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny, jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. Taka sytuacja prowadzi do podważania zaufania jednostek do organów władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. W realiach niniejszej sprawy, Sąd ocenił, iż wystarczająco represyjną jak też i dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości 1500 złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. i jest adekwatna z punktu widzenia wielkości przekroczenia terminu załatwienia sprawy, wyznaczonego przez Sąd w wyroku z dnia 6 maja 2015 r. Jednocześnie rozpoznając sprawę, stosownie do treści art. 154 § 2 p.p.s.a., Sąd ocenia, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W niniejszej sprawie zastrzeżenia Sądu budzi bowiem sytuacja, gdy organ nie podejmuje w sprawie przez ponad rok (14 miesięcy) od daty zwrotu akt jakichkolwiek czynności, całkowicie ignorując stanowisko Sądu. Co istotne, ponownie (tak jak w postępowaniu o bezczynność organu) powołuje się w odpowiedzi na skargę na przeszkodę w postaci prowadzonego przed Kolegium postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] sierpnia 1952 r. A przecież już w uzasadnieniu wyroku z dnia 6 maja 2015 r. Sąd wyraźnie wskazał, że toczące się równolegle ww. postępowanie przed Kolegium nie usprawiedliwia bezczynności Prezydenta [...] w sytuacji, gdy postępowanie o odszkodowanie nie zostało zawieszone. Jednocześnie, w ocenie Sądu, brak jest przesłanek do uwzględnienia wniosku skarżącej o przyznanie od organu na jej rzecz sumy pieniężnej w wysokości wskazanej we wniosku skargi. Przyznanie sumy pieniężnej na podstawie art. 154 § 7 p.p.s.a. jest bowiem dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, a więc w tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania podjęcia decyzji w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tej dodatkowej sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem Sądu, taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 154 § 1 i 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 i 2 wyroku. Na podstawie art. 151 powołanej ustawy orzeczono jak w punkcie 3 wyroku. Natomiast w przedmiocie kosztów postępowania (pkt 4 wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804).