I SA/Wa 1535/17

WyrokWSA w Warszawie2018-02-13

Skład orzekający: Anna Wesołowska, Elżbieta Sobielarska, Joanna Skiba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wznowienia postępowania, jeśli strona nie sprecyzowała podstawy prawnej żądania wznowienia ani nie wykazała swojego prawa własności do nieruchomości objętej postępowaniem?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wznowienia postępowania, jeśli strona nie sprecyzowała podstawy prawnej żądania wznowienia (nie powołała się na żadną z przesłanek z art. 145 § 1, 145a czy 145b k.p.a.) oraz nie wykazała swojego prawa własności do nieruchomości objętej postępowaniem, co uniemożliwia przyznanie jej przymiotu strony. W takiej sytuacji organ jest zobligowany do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 148 § 3 k.p.a.
Stan faktyczny
Skarżąca H. T. wniosła o dekomunizację swojej działki, która została objęta decyzją Wojewody z 1995 roku o nabyciu prawa własności przez Gminę. Wojewoda odmówił wznowienia postępowania, wskazując na brak sprecyzowania przez skarżącą przesłanek wznowienia oraz brak dowodów na jej prawo własności. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa utrzymała w mocy postanowienie Wojewody. Skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując prawidłowość decyzji komunalizacyjnej i zarzucając błędy w oznaczeniu nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Wesołowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Sobielarska, sędzia WSA Joanna Skiba, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 lutego 2018 r. sprawy ze skargi H. T. na postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę Decyzją z [...] grudnia 1995 roku Wojewoda [...] stwierdził nabycie z mocy prawa prze Gminę [...] nieodpłatnie prawa własności nieruchomości objętej księgą wieczystą nr Tom [...] karta [...] cd [...], obejmującej m.in. działkę [...] o powierzchni [...] ha. Podstawą prawną powyższej decyzji był art. 5 ust, 1 pkt 1 i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 roku – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. nr 32, poz. 191 ze zm., dalej: "ustawa z dnia 10 maja 1990 roku"). Wnioskiem z 13 sierpnia 2015 roku, Skarżąca H. T., zwróciła się do Wojewody [...] z żądaniem dekomunizacji jej działki o nr ewidencyjnym [...] objętej decyzją Wojewody [...] z [...] grudnia 1995 roku. Postanowieniem z [...] lutego 2017 roku Wojewoda [...] (Wojewoda) odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z [...] grudnia 1995 roku. W uzasadnieniu wyjaśnił, że pismem z 17 sierpnia 2016 roku wezwał Skarżącą do przedłożenia dokumentów potwierdzających przysługiwanie jej prawa własności nieruchomości objętej wnioskiem o wznowienie oraz wskazania konkretnej przesłanki stanowiącej podstawę wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji. Skarżąca pismem z 17 października 2016 roku wyjaśniła, że przysługiwał jej tytuł własności do działek, z których powstała działka [...] oraz, że w sprawie istnieją podstawy do stwierdzenia nieważności oraz wznowienia postępowania. Również w odpowiedzi na kolejne pismo organu z 22 listopada 2016 roku Skarżąca nie sprecyzowała w jakim trybie ma być prowadzone postępowanie zmierzające do wyeliminowania z obrotu decyzji Wojewody [...]. Organ uznał zatem, że jest związany stanowiskiem Skarżącej wyrażony w piśmie z 17 października 2016 roku zawierającym żądanie wznowienia wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wydaniem decyzji z [...] grudnia 1995 roku. Następnie organ pierwszej instancji wskazał, że Skarżąca złożyła wniosek o wznowienie postępowania w terminie jednak nie wskazała żadnej z ustawowych przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania. Wojewoda nadmienił również, że przedłożone przez Skarżącą dokumenty nie potwierdzają, by przysługiwało jej prawo własności do przedmiotowej nieruchomości. Podstawą prawną rozstrzygnięcia Wojewody był art. 149 § 3 w związku z art. 145 § 1 i § 2 k.p.a. Po rozpoznaniu zażalenia Skarżącej, Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa (Komisja) postanowieniem z [...] lipca 2017 roku utrzymała w mocy zaskarżone postanowienie. Komisja podzieliła stanowisko organu pierwszej instancji, że Skarżąca złożyła wniosek o wznowienie postępowania w terminie jednego miesiąca od daty powzięcia informacji o wydaniu decyzji, o której to okoliczności dowiedziała się od swojej siostry, M. W. po otrzymaniu przez nią postanowienia Wojewody [...] z [...] sierpnia 2015 roku. Komisja podzieliła również stanowisko Wojewody, że Skarżąca nie sprecyzowała żadnej z ustawowych przesłanek wznowienia postępowania ani też nie wykazała przysługiwania jej prawa własności. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Skarżąca wniosła do tutejszego sądu skargę wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 1995 roku z uwagi na jej wydanie z naruszeniem przepisów o właściwości jak również z uwagi na fakt, że skomunalizowane pole przy drodze [...] a przy okazji jej pole w Gminie [...]. Skarżąca wskazała, że nie ma dokumentu potwierdzającego przysługiwanie jej prawa własności działki [...] ponieważ bezprawnie z jej działki KW [...] wykaz [...] wykrojono kawałek pola bez jej wiedzy i nadano mu nr [...] wpisując jaki właściciela Gminę [...]. Skarżąca podkreśliła, że postanowienie Komisji zawiera błąd, bowiem wskazano w nim, że skomunalizowano działkę karta Tom [...] karta [...] ciąg dalszy [...] zamiast Tom [...] karta [...] ciąg dalszy [...]. Podkreśliła, że jeżeli komunalizacja działki, której nadano nr [...] jest powiązana z Tomem [...] karta [...] ciąg dalszy [...] to powinna to być droga przy ulicy z [...] do [...]. Wskazała, że doszło do komunalizacji jej własnością zapisanej w KW [...] nr [...], obecnie Kw [...], która nie była ujęta jako działka do komunalizacji w żadnym jej fragmencie. Końcowo Skarżąca wskazała, że wyrok tutejszego sądu z 5 sierpnia 2016 roku, I SA/Wa 123/16 oddalający skargę jej siostry, M. W. na postanowienie Komisji z [...] listopada 2015 roku o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej wydaniem decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 1995 roku był słuszny. M. W. nie była bowiem stroną postępowania w sprawie, bowiem to ona, Skarżąca, jest właścicielką skomunalizowanej działki. W odpowiedzi na skargę Komisja wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Skarga jest niezasadna. Na wstępie wskazać należy, że Skarżąca, jak wynika z kolejnych pism składanych przez nią w toku postępowania administracyjnego, kwestionuje prawidłowość decyzji komunikacyjnej z [...] grudnia 1995 roku. Skarżąca zapoczątkowała postępowanie administracyjne wnioskiem z 13 sierpnia 2015 roku, żądając dekomunalizacji działki o numerze [...] W kolejnym piśmie z 26 lipca 2016 roku Skarżąca zażądała natychmiastowego przywrócenia jej prawa własności działki oraz podniosła, że osoby, które przyczyniły się do fałszowania dokumentacji – urzędnicy państwowi powinni ponieść konsekwencje prawne, bowiem dokonane zostało przestępstwo urzędnicze. Z powyższych pism nie wnikało wprost, czy Skarżąca żąda wznowienia postępowania czy też stwierdzenia nieważności decyzji, ani też jaka przesłanka w jej ocenie decyduje o konieczności uruchomienia jednego z trybów nadzwyczajnych. W tej sytuacji organ, do którego wpłynęło pismo Skarżącej postąpił prawidłowo wzywając ją pismem z 17 sierpnia 2016 roku do przedłożenia dokumentów potwierdzających przysługiwanie jej prawa własności do przedmiotowej działki, co pozwoliłoby na przyznanie Skarżącej przymiotu strony, jak również do wskazania konkretnej przesłanki stanowiącej podstawę dla wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji. Organ w piśmie tym wyjaśnił również, że inny organ właściwy będzie dla przeprowadzenia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji a inny dla wznowienia postępowania. Odpowiadając na to pismo Skarżąca wskazała, że jest właścicielką działki oraz wyjaśniła, że zachodzą przesłanki zarówno dla stwierdzenia nieważności decyzji jak i dla wznowienia postępowania (pismo z 17 października 2016 roku). Wobec treści tego pisma, organ ponownie wezwał Skarżącą do sprecyzowania czy wnosi o wznowienie czy o stwierdzenie nieważności, a jeżeli wnosi o wznowienie postępowania, do wskazania okoliczności o których mowa w art. 145 § 1 k.p.a. Skarżąca w kolejnym piśmie z 9 grudnia 2016 roku wskazała, że w piśmie z 17 października 2016 roku określiła żądanie w przedmiocie wzruszenia ostatecznej decyzji komunalizacyjnej. W ocenie sądu rozpoznającego sprawę organ pierwszej instancji prawidłowo uznał, że żądanie Skarżącej zawarte w piśmie z 13 sierpnia 2015 roku, uzupełnione pismami z 17 października 2016 roku i 9 grudnia 2016 roku stanowiło żądanie wznowienia postępowania. Skarżąca poinformowana została przez organ w piśmie z 17 sierpnia 2016 roku o tym, że inny organ właściwy jest do stwierdzenia nieważności decyzji (Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji) a inny do wznowienia postępowania (Wojewoda). Skarżąca konsekwentnie kierowała korespondencję do Wojewody, nie wnosiła o przekazanie jej wniosku do organu właściwego do stwierdzenia nieważności decyzji. Skarżąca w piśmie z 9 grudnia 2016 roku wskazała również, że żąda wzruszenia decyzji komunalizacyjnej, nie odwołując się już do stwierdzenia jej nieważności. Ustalenie, że Skarżąca żąda wznowienia postępowania zobowiązywało organ do zbadania, czy żądanie to wniesione zostało przez osobę będąc stroną jak również, czy oparte jest na jednej z ustawowych przesłanek wznowienia oraz czy wniesione zostało w terminie. Ustalenie, że podanie nie zostało wniesione przez stronę, nie jest oparte na jednej z ustawowych przesłanek wznowienia czy też, że wniesione zostało po terminie obligowałoby organ do wydania na podstawie art. 148 § 3 postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. W realiach niniejszej sprawy jest niesporne, że Skarżąca nie powołała się na żadną przesłankę z art. 145 § 1, 145a czy 145b k.p.a. Wyjaśnić należy w tym miejscu, że wskazanie podstaw wznowienia postępowania (o ile podanie wniesione zostało w terminie przez stronę postępowania) uzasadnia wydanie postanowienie o wznowieniu postępowania. Po wydaniu tego postanowienia organ prowadzi dalej postępowanie mające na celu ustalenie czy przesłanki podane we wniosku rzeczywiście zaistniały. W zależności od wyników tego postępowania, organ wydane jedną z decyzji, o których mowa w art. 151 § 1 i § 2 k.p.a. Zatem nie wskazanie podstawy uzasadniającej w ocenie wnioskodawcy wznowienie postępowania uniemożliwia organowi wznowienie postępowania. Skoro Skarżąca w żadnym piśmie nie wskazała, na jakiej podstawie żąda wznowienia postępowania, organ zobligowany był do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Z treści skargi wynika, że w ocenie Skarżącej zaistniały przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej z uwagi na naruszenie przepisów o właściwości oraz z uwagi na fakt, że "skomunalizowane pole przy drodze [...] a przy okazji jej pole w Gminie [...]". Zaskarżone postanowienie wydane zostało w ramach badania wniosku Skarżącej o wznowienie postępowania. Na obecnym etapie sąd nie może zatem odnosić się do zarzutów wydania decyzji komunalizacyjnej z [...] grudnia 1995 roku przez organ niewłaściwy, czy też zarzutów dotyczących zakresu przedmiotowego decyzji komunalizacyjnej. Zarzuty te mogłyby być badane, gdyby Skarżąca złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] grudnia 1995 roku. Podniesiony w skardze zarzut dotyczący błędnego wskazania w postanowieniu Komisji, że skomunalizowano działkę karta Tom [...] karta [...] ciąg dalszy [...] zamiast Tom [...] karta [...] ciąg dalszy [...], sąd uznaje za niezasadny. Komunalizacja dotyczyła nieruchomości objętych księgą "Tom [...] karta [...] ciąg dalszy [...]". Odnosząc się do wyroku tutejszego sądu z 5 sierpnia 2016 roku, I SA/Wa 123/16 wyjaśnić należy, że nie zostało w nim przesądzone ani by M. W. nie była stroną postępowania komunalizacyjnego ani też, by to Skarżącej przysługiwało prawo własności spornej działki a co za tym idzie przymiot strony. Powołanym wyrokiem sąd oddalił skargę M. W. na postanowienie Komisji z [...] listopada 2015 roku o odnowienie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z [...] grudnia 1995 roku w zakresie działki [...]. Oddalając skargę sąd podzielił stanowisko organu, że wniosek o wznowienie postępowania złożony został z uchybieniem terminu oraz wyjaśnił, że z tego powodu nie odnosił się do twierdzeń zawartych w skardze, a zmierzających do merytorycznego uzasadnienia żądania, jako że wybiegają one poza zakres rozstrzygnięcia organów. W uzasadnieniach rozstrzygnięć organów obu instancji wskazane zostało również, że Skarżąca nie wykazała by przysługiwało jej prawo własności do spornej działki. Okoliczność ta przyznana została przez Skarżącą w skardze. Skarżąca złożyła do akt sprawy dokumenty dotyczące nieruchomości opisanej w księdze wieczystej KW [...] o powierzchni [...] ha (akty notarialne), wypis z rejestru gruntów dotyczący działki [...], KW [...], o powierzchni [...] ha, wskazujący jako właściciela M. W. Przedstawiła również wykaz zmian gruntowych, z którego wynika, że działka [...], objęta artykułem [...], KW [...], numer [...] podzielona została na działkę [...] o powierzchni [...], która została nabyta przez [...] oraz na działki [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] ha. Komunalizacji podlegała natomiast działka [...] o powierzchni [...] ha objęta Tom [...], karta [...] c.d. [...]. Wojewoda pismem z [...] października 2015 roku zwrócił się do Sądu Rejonowego w [...] o wydanie zaświadczenia o zamkniętej księdze wieczystej TOM [...] Karta [...] cd [...]. Z zaświadczenia z [...] listopada 2015 roku wydanego przez Sąd Rejonowy w [...] wynika, że cały dotychczasowy stan księgi wieczystej Wykaz [...] został przeniesiony do KW nr [...] i cała dotychczasowa księga została zamknięta. Obecnie dla nieruchomości prowadzona jest księga wieczysta [...]. Skarżąca wyjaśniała w kolejnych pismach, że decyzja Wojewody z [...] grudnia 1995 roku dotyczyła rzeczywiście gruntu Skarbu Państwa ale położonego na terenie Gminy [...] a nie na terenie Gminy [...], przy drodze do Gminy [...] a nie przy ulicy [...] w [...] i stanowiącego grunt orny a nie drogę. Skarżąca końcowo stwierdziła, że Gmina [...] przywłaszczyła sobie nie grunt objęty decyzją Wojewody ale inny grunt (pismo Skarżącej z 9 grudnia 2016 roku). Skarżąca wskazywała również, że zaświadczenia Sąd Rejonowego w [...] z [...] marca 2014 roku wynika, że księga wieczysta [...] obejmowała działki o powierzchni [...] ha o numerach [...], [...], [...] i [...]. Odnosząc się do tego argumentu należy zwrócić uwagę, że dotyczy on księgi wieczystej [...], podczas gdy komunalizacji podlegała działka objęta Tom [...], karta [...] c.d. [...]. Zatem informacje wynikające z zaświadczenia dotyczącego księgi wieczystej [...] pozostają bez znaczenia dla niniejszej sprawy. Wobec powyższego, za uzasadnione uznać należało również stanowisko organu, że do dnia wydania postanowienia Skarżąca nie przedstawiła dokumentów potwierdzających przysługiwanie jej prawa własności do nieruchomości objętej decyzją komunalizacyjną a co za tym idzie, nie wykazała przymiotu strony. Okoliczność ta również uzasadniała wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło