I SA/Wa 154/09

Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w W. Wnioskiem z dnia 11 lutego 2009 r. J. M. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze swojej skargi na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że jest osobą bezrobotną, nie uzyskującą żadnego dochodu. Środki żywnościowe dostarcza mu rodzina. Posiada on dom o pow. ok. [...] m2 oraz nieruchomość rolną o pow. ok. [...] ha. Nie posiada natomiast żadnych oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. Celem oceny rzeczywistego stanu majątkowego skarżącego, pismem z dnia 17 lutego 2009 r., referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zwrócił się do J. M. o nadesłanie wykazu i wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, zaświadczenia z właściwego urzędu gminy określającego wielkość posiadanych nieruchomości oraz uzyskiwany z nich dochód, dokumentów lub oświadczeń o wielkości ponoszonych w gospodarstwie domowym wydatków. Ponadto o wskazanie tytułu prawnego do nieruchomości przy ul. [...] w W. oraz w miejscowości P., a także wyjaśnienie z jakich środków pokrywa on bieżące koszty utrzymania. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący w piśmie z dnia 23 lutego 2009 r. oświadczył, iż nie posiada żadnych rachunków bankowych, a posiadane oszczędności już wykorzystał prowadząc postępowania sądowe. Większość czasu przebywa w swojej posiadłości w P., odziedziczonej po M. M.. Korzysta on z pomocy rodziny, która ponosi jego koszty utrzymania, raz w tygodniu otrzymuje od nich artykuły spożywcze. Posiadana nieruchomość rolna (odrolniona bez jego wiedzy) w chwili obecnej nie stanowi źródła dochodu. Odnośnie tytułu prawnego do mieszkania w W. skarżący wyjaśnił, iż jest nim umowa z [...] lutego 2008 r., której przedmiotem jest ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego. Do ww. pisma skarżący dołączył min. kopię ww. umowy o przekształceniu spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, kopie postanowień Wójta Gminy P. z sierpnia i października 2008 r. o odmowie wydania zaświadczenia o wysokości osiąganych dochodów z nieruchomości położonej we wsi P., kopię postanowienia Sądu Rejonowego dla W. [...] w W. z dnia [...] lutego 2007 r. o stwierdzeniu nabycia spadku po M. M. W tym stanie rzeczy stwierdzono co następuje. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Stosowanie zaś do art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 ustawy). W świetle wykazanych przez skarżącego okoliczności dotyczących jego sytuacji materialnej uzasadniona jest ocena, że znajduje się on w sytuacji kwalifikującej do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Niewątpliwie brak stałych własnych dochodów, przy jednoczesnym braku oszczędności uzasadnia ocenę, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a więc zarówno kosztów sądowych (gdzie sam wpis wynosi 200 złotych) jak i kosztów ustanowienia w sprawie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Wprawdzie jest on właścicielem gruntów o łącznej pow. [...] ha, częściowo zadrzewionych, jednakże jak wyjaśnił nie przynoszą one obecnie żadnych dochodów. Grunty te jak wynika z nadesłanych przez skarżącego postanowień Wójta Gminy P. nie stanowią gospodarstwa rolnego w rozumieniu ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym. W tym stanie rzeczy nie sposób przyjąć by skarżący, utrzymujący się (wg oświadczenia) jedynie z pomocy uzyskiwanej od członków rodziny, był obecnie w stanie ponieść jakiekolwiek koszty związane z prowadzonym procesem sądowym. Oznacza to, że spełniona została przesłanka przyznania prawa pomocy określona w art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy uzasadniająca przyznanie tego prawa w zakresie całkowitym. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.