I SA/Wa 1540/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.), Sędziowie sędzia WSA Łukasz Trochym, asesor WSA Marek Maliński, Protokolant starszy specjalista Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 30 kwietnia 2024 r. nr 1779/2024 w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 17 lipca 2023 r. nr 492/SD/2023; 2. zasądza od Wojewody Mazowieckiego solidarnie na rzecz [...] kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z [...] kwietnia 2024 r., nr [...] Wojewoda Mazowiecki (dalej: "Wojewoda", "organ odwoławczy") utrzymał w mocy decyzję Prezydenta m. st. Warszawy (dalej: "Prezydent", "organ I instancji") z [...] lipca 2023 r., nr [...] o odmowie przyznania J. D. i W. G. odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. nr hip. [...], która stanowi obecnie część działki ew. nr [...] i [...] z obrębu [...] oraz część działki ew. nr [...] z obrębu [...]. Decyzja Wojewody została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Nieruchomość, położona w [...] przy ul. [...] ozn. nr hip. [...] znajduje się na obszarze objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. z 1945 r. Nr 50, poz. 279, dalej: "dekret"). Z dniem wejścia w życie dekretu (tj. 21 listopada 1945 r.) grunty nieruchomości [...], w tym grunt przedmiotowej nieruchomości, przeszły na własność gminy [...] a od 1950 r., z chwilą likwidacji gmin, stały się własnością Skarbu Państwa. Objęcie w posiadanie przez gminę gruntu przedmiotowej nieruchomości nastąpiło w dniu [...] sierpnia 1948 r., tj. z dniem ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym nr [...] Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego [...]. Termin na złożenie wniosku dekretowego upływał dnia 16 lutego 1949 r. Z odpisu świadectwa Oddziału Ksiąg Wieczystych Sądu Grodzkiego w [...] z [...] lutego 1949 r., nr [...] wynika, że tytuł własności przedmiotowej nieruchomości uregulowany był jawnym wpisem na imię B. i J. małżonków K. w częściach równych niepodzielnie na mocy aktów kupna z [...] września 1934 r. za nr [...] i [...] tej księgi. W dniu [...] lutego 1949 r. B. i J. małżonkowie K. wystąpili do Zarządu Miejskiego w [...] o przyznanie terenu w [...] w zamian za przejęty grunt nieruchomości przy ul. [...]. Prezydium Rady Narodowej w [...] orzeczeniem administracyjnym z [...] października 1963 r., nr [...] odmówiło wnioskodawcom przyznania prawa własności czasowej do omawianej nieruchomości. Decyzją z [...] grudnia 1963 r., nr [...] Ministerstwo Gospodarki Komunalnej utrzymało w mocy ww. orzeczenie Prezydium z [...] października 1963 r. Wnioskami z [...] sierpnia 2013 r. oraz z [...] września 2018 r. J. D. i W. G. wystąpili o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. nr hip. [...]. Prezydent m. st. Warszawy decyzją z [...] marca 2021 r., nr [...] odmówił J. D. i W. G. przyznania odszkodowania za powyższą nieruchomość [...]. Wojewoda Mazowiecki decyzją z [...] listopada 2021 r., nr [...] uchylił ww. decyzję Prezydenta i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Powołaną na wstępie decyzją z [...] lipca 2023 r. Prezydent - działając na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1899 z późn. zm., dalej: "u.g.n.") -ponownie odmówił J. D. i W. G. odszkodowania za wyżej opisana nieruchomość. Organ I instancji wyjaśnił, że jak wynika z opinii geodezyjnej z [...] września 2020 r., sporządzonej przez geodetę uprawnionego, dawna nieruchomość [...] stanowi obecnie część działki ew. nr [...] i [...] z obrębu [...] oraz część działki ew. nr [...] z obrębu [...]. Działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] stanowi współwłasność [...] oraz osób fizycznych i prawnych, co potwierdzają wpisy w dziale II księgi wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości i jest zabudowana [...]- kondygnacyjnym budynkiem mieszkalnym (wg ewidencji gruntów i budynków rok zakończenia budowy określono na 1962 r.); działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] nie ma urządzonej księgi wieczystej i stanowi własność [...], co wynika z ostatecznej decyzji Wojewody [...] z [...] marca 2007 r., nr [...] oraz z art. 20 ust. 1 ustawy z 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy; analogicznie działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] nie ma urządzonej księgi wieczystej i stanowi także własność [...], co wynika z ostatecznej decyzji Wojewody Mazowieckiego z [...] marca 2009 r. oraz z art. 20 ust. 1 ustawy 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy. Prezydent wyjaśnił, że następstwo prawne po dawnym właścicielu ustalono na podstawie: – prawomocnego postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] [...] Wydział Cywilny z [...] lutego 1977 r., sygn. akt [...] na mocy którego: 1) spadek po B. K. zmarłym dnia [...] kwietnia 1965 r. nabyły żona J. K. oraz córka L. G. po [...] części spadku każda z nich; 2) spadek po J. K. zmarłej [...] listopada 1967 r. nabyła w całości córka L. G.; – prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] Wydział [...] Cywilny z [...] listopada 1998 r., sygn. akt [...], na mocy którego spadek po L. G. zmarłej [...] maja 1998 r. na podstawie ustawy nabyli mąż S. G., córka J. G. oraz syn W. G. po [...] części spadku każde z nich; – prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] [...] Wydział Cywilny z [...] kwietnia 2004 r., sygn. akt [...], zgodnie z którym spadek po S. G. zmarłym [...] maja 2002 r. na mocy ustawy nabyły dzieci: J. D. oraz W. G. po [...] części spadku każde z nich; Mając powyższe na uwadze organ I instancji ustalił, że następcami prawnymi dawnych właścicieli nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] ozn. nr hip. [...] są J. D. oraz W. G.. Prezydent wskazał, że kwestię odszkodowań za nieruchomości przejęte dekretem z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy reguluje art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym przepisy ustawy dotyczące odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości stosuje się odpowiednio do domu jednorodzinnego, jeżeli przeszedł on na własność państwa po dniu 5 kwietnia 1958 r. oraz do działki, która przed dniem wejścia w życie dekretu mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel, bądź jego następcy prawni, zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r. Organ I instancji pozyskał z serwisu mapowego prowadzonego przez Biuro Geodezji i Katastru Urzędu [...] zdjęcie lotnicze terenu przedmiotowej nieruchomości z 1945 r. Ponadto, z serwisu tego pozyskał fragment planu zniszczeń [...] stworzony przez Biuro [...] wraz z legendą. Materiał ten dokumentuje stan przedmiotowej nieruchomości przed wejściem w życie dekretu. Prezydent ustalił także, iż przedmiotowa nieruchomość znajdowała się na terenie [...]. Wszelkie budynki znajdujące się na tym gruncie zostały doszczętnie zniszczone w czasie II Wojny Światowej i nie istniały w dniu wejścia w życie dekretu. Na zdjęciu lotniczym z 1945 r. wyraźnie widać, że nie zachowały się nawet fragmenty przedwojennych budynków, a cała zabudowa byłego [...] w tym rejonie była doszczętnie zburzona, zachowała się tylko przedwojenna siatka ulic, natomiast na planie zniszczeń sporządzonym przez Biuro [...] przedmiotowa nieruchomość znajduje się na terenie opisanym: "[...]". W aktach sprawy znajduje się także karta rejestracyjna nieruchomości opatrzona datą [...] listopada 1948 r., z której wynika, że na przedmiotowej nieruchomości znajdują się stosy gruzów. Na podstawie zgormadzonego materiału dowodowego organ I instancji ustalił, że w dniu [...] listopada 1945 r., tj. wejścia w życie dekretu, przedmiotowa nieruchomość była niezabudowana, w konsekwencji czego należało zbadać przesłanki warunkujące ustalenie odszkodowania za działkę. W oparciu o analizę Ogólnego Planu Zabudowania [...] zatwierdzonego przez Ministerstwo Robót Publicznych w dniu [...] sierpnia 1931 r. Prezydent stwierdził, że nieruchomość położona w [...] przy ul. [...], ozn. nr hip. [...] mogła być - przed dniem wejścia w życie dekretu - przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, a zatem została spełniona pierwsza przesłanka umożliwiająca przyznanie odszkodowania za działkę. W stosunku zaś do przesłanki dotyczącej pozbawienia przeddekretowego właściciela faktycznej możliwości władania działką, organ I instancji stwierdził, że miało to miejsce przed 5 kwietnia 1958 r. Uzasadniając stanowisko w tym zakresie Prezydent wskazał, że pozyskał opinię geodezyjną z [...] listopada 2020 r. wykonaną przez geodetę uprawnionego polegającą na naniesieniu granic dawnej nieruchomości hipotecznej położonej przy ul. [...], nr hip [...] na pozyskane z [...] zdjęcia z 1947 r. ([...]), z 1951 r. ([...]), z 1953 r. ([...]) oraz 1955 r. ([...]). Na zdjęciu [...] wykonanym w 1947 r., na którym geodeta zaznaczył grunt przedmiotowej nieruchomości [...] widać, że grunt omawianej nieruchomości jest w całości zagruzowany. Na zdjęciu [...] wykonanym w 1951 r. widać, że na fragmencie nieruchomości usunięto gruz oraz w powstałym zagłębieniu terenu położono tor kolejowy. Na zdjęciu [...] wykonanym w 1953 r. widać, że na przedmiotowej nieruchomości nadal znajduje się tor kolejowy, a ponadto w chwili wykonywania zdjęcia na torach znajdowały się wagony kolejowe. W związku z tym Wojewoda stwierdził, że ułożona linia kolejowa była wykorzystywana. Natomiast, na zdjęciu [...] wykonanym w 1955 r. widać, że grunt dawnej nieruchomości [...] przy został uprzątnięty z gruzu oraz rozebrano linię kolejową widoczną na zdjęciach wykonanych w 1951 r. oraz 1953 r. Na omawianym gruncie znajduje się wykop, a na sąsiedniej nieruchomości trwają prace ziemne. Do akt niniejszej sprawy organ I instancji pozyskał również opracowanie fotogrametryczne z [...] kwietnia 2022 r. wykonane przez biegłego fotogrametrę. Opracowanie zostało wykonane z wykorzystaniem zdjęć lotniczych: z 1947 r. ([...]), z 1951 r. ([...]), z 1953 r. ([...]) oraz z 1955 r. ([...]). Analiza zdjęć lotniczych z lat 1947 -1955 dla nieruchomości hipotecznej nr hip. [...] wykazała, iż sposób użytkowania nieruchomości ulegał zmianie. Zgodnie z opisem fotogrametrycznym zdjęcia z 1947 r. obszar dawnej nieruchomości hipotecznej nr [...] przedstawia obraz typowy dla obszarów gruzowisk i charakterystyczny dla zniszczonej podczas wojny części [...], w której zlokalizowane było [...]. Nieruchomość nie posiada ogrodzenia i nie są prowadzone na niej prace inwestycyjne. Z opisu fotogrametrycznego zarówno zdjęcia z 1951 r., jak też zdjęcia z 1953 r. wynika, iż we [...] części dawnej nieruchomości hipotecznej nr [...] znajduje się obszar zajęty pod tymczasowe tory kolejowe poprowadzone w wykopie, ułożone w celu ułatwienia wywozu gruzu z terenu [...]. Z kolei, z opisu fotogrametrycznego zdjęcia z 1955 r. wynika, że teren dawnej nieruchomości hipotecznej nr [...] nadal jest nieogrodzony, jednakże w porównaniu do zdjęć z poprzednich lat w obrębie analizowanej nieruchomości oraz na przylegających terenach widoczne są zmiany wynikające z odgruzowania terenu i rozpoczęcia prac inwestycyjnych (budowlanych). Widoczne jest, że na części obszaru nieruchomości i w jej otoczeniu rozpoczęto prace inwestycyjne (budowa os. [...] i dawnej ul. [...]). W [...] części widoczny jest powstający wykop pod przyszłą ulicę [...] (obecnie [...]). Przy [...] granicy widoczna jest droga dojazdowa i obszar ziemi wyrównanej za pomocą spychacza, a za [...] granicą widoczny jest manewrujący spychacz. W [...] części nieruchomości można zauważyć, że zlikwidowany został tymczasowy tor kolejowy widoczny na zdjęciach z 1951 r. oraz z 1953 r. Biorąc pod uwagę wyżej opisany materiał dokumentacyjny organ I instancji uznał, że dawni właściciele zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania przedmiotową nieruchomością hipoteczną w związku z realizacją na niej inwestycji w postaci budowa os. [...] i dawnej ul. [...]. Prezydent ustalił również, że na przedmiotowym gruncie już w 1951 r. znajdowały się tory kolejowe. Następnie, po rozebraniu torów omawianą nieruchomość uprzątnięto z gruzu i zaczęto prowadzić prace przy budowie trasy [...] (obecnie al. [...]). Ponadto ułożono tory tramwajowe w ciągu omawianej drogi. Roboty przy budowie linii tramwajowej zakończono na przełomie 1955/1956 r., gdyż w 1956 r. po trasie przebiegającej po omawianym gruncie kursowały [...] linie tramwajowe. Do akt postępowania organ I Instancji pozyskał ze zbiorów [...] Biblioteki Cyfrowej znajdującej się pod adresem [...] fragmenty tygodnika [...] Nr [...] z [...] kwietnia 1954 r., Nr [...] z [...] grudnia 1955 r. oraz Nr [...] z [...] lutego 1956 r. Na stronie [...] tygodnika [...] Nr [...] z [...] kwietnia 1954 r. znajduje się informacja o przystąpieniu do rozbiórki zburzonych domów, baraków i magazynów ustawionych wzdłuż trasy [...]. Fakt powyższy potwierdza znajdujące się w aktach sprawy zdjęcie lotnicze wykonane w 1955 r., z którego wynika, że tory położone na omawianym gruncie zlikwidowano, a na omawianej nieruchomości oraz nieruchomościach sąsiednich prowadzone są roboty ziemne. Na stronie [...] tygodnika [...] nr [...] z [...] grudnia 1955 r. znajduje się informacja o nadaniu trasie [...] imienia alei [...]. Z tekstu artykułu zamieszczonego na ww. stronie wynika, że trwają roboty przy odcinku trasy od trasy [...] ([...]), gdzie zamontowano rozjazdy tramwajowe, a trasa biegnie dalej, aż do ul. [...]. W omawianym artykule znajdują się: zdjęcie opisane "[...]" oraz zdjęcie opisane "[...]" Na obu zdjęciach wyraźnie widać pracę przy budowie ulicy oraz układaniu torów tramwajowych wzdłuż obecnej al. [...]. Na drugim z wymienionych zdjęć w jego lewej części widać budynek pod obecnym adresem ul. [...], na omawianym zdjęciu widać także ułożone torowisko oraz trakcje tramwajową biegnące w kierunku [...] tj. do ul. [...]. Natomiast na strome [...] tygodnika [...] Nr [...] z [...] lutego 1956 r. znajduje się list skierowany do redakcji tygodnika przez Z. K., z którego wynika, że ukończono już linię tramwajową wzdłuż Trasy [...] i jest ona użytkowana. Jednocześnie autor listu zauważa, że odcinek trasy [...] od ul. [...] do ul. [...] nie nadaje się, według niego do ruchu kołowego i pieszego. Na zdjęciu załączonym do omawianego listu widać tramwaj jadący od strony ul. [...], natomiast po lewej stronie zdjęcia widać budynek noszący obecnie adres ul. [...]. Ponadto do akt sprawy organ I Instancji pozyskał również z Tramwajów [...] "[...]", na którym znajduje się pieczęć z datą [...] maja 1956 r. Z informacji zawartych w projekcie wynika, że dotyczy on przebudowy już istniejącej sieci trakcji tramwajowej, która została wykonana tymczasowo w ciągu od al. [...] do ul. [...] odc. [...] oraz odcinek ul. [...] od ul. [...] do ul. [...]. Powyższe świadczy o tym, że sieć trakcyjna na omawianym terenie już istniała, jednak była wybudowana tymczasowo i konieczna była jej modernizacja oraz potwierdza informacje zawarte w ww. tygodniku [...], z których wynika, że już w 1955 r. Trasą [...] (biegnącą po gruncie omawianej nieruchomości) kursowały tramwaje. Prezydent pozyskał także informacje z serwisu internetowego prowadzonego przez miłośników komunikacji miejskiej [...], z których wynika, że w 1956 r. linia tramwajowa Nr [...] kursowała ulicami: [...] natomiast linia Nr [...] kursowała ulicami: [...]. Al. [...] nosiła do roku 1989 nazwę al. [...] a wcześniej w projekcie Trasa [...]. W ocenie organu I instancji podobnie budowa wcześniejszego torowiska zajmowała większą część terenu niż tylko pod torami kolejki. Budowa torów kolejowych nie mogła ograniczać przeznaczonego pod ich budowę terenu jedynie do obszaru usytuowanego bezpośrednio pod torami i wymagała zapewnienia jej zaplecza budowy, swobodnego dostępu przez pracowników i maszyny potrzebne do przygotowania gruntu, podłoża pod tory oraz samych torów, co z pewnością wymagało zajęcia terenu wzdłuż całej ówcześnie budowanej linii kolejowej. W konsekwencji – zdaniem Prezydenta – nie została spełniona jedna z dwóch przesłanek warunkujących ustalenie odszkodowania za działkę, tym samym należało odmówić jego przyznania. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli J. D. oraz W. G.. Wojewoda, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji stwierdził, że w sprawie bezspornym jest, że przedmiotowa nieruchomość, niezabudowana, na dzień wejścia w życie dekretu mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne. Zgodnie bowiem z opinią geodezyjną z [...] września 2020 r. geodeta - w oparciu o ogólny plan zabudowania [...] zatwierdzony przez Ministerstwo Robót Publicznych w dniu [...] sierpnia 1931 r. - stwierdził, że teren nieruchomości położonej w [...] ul. [...], ozn. nr hip. [...], przeznaczony był w części pod zabudowę zwartą o [...] kondygnacjach i [...]% powierzchni zabudowania oraz w części pod zabudowę zwartą o [...] kondygnacjach i [...]% powierzchni zabudowania. Z kolei, z ustaleń Prezydenta wynika, że na dzień wejścia w życie dekretu dla rejonu przedmiotowej nieruchomości ww. plan stanowił obowiązujący dokument planistyczny. Zdaniem Wojewody geodeta uprawniony prawidłowo określił przeznaczenie nieruchomości w ogólnym planie zabudowania [...] z 1931 r. Natomiast, kwestią sporną w niniejszej sprawie jest ustalenie, czy przeddekretowi właściciele zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania działką po, czy przed dniem 5 kwietnia 1958 r. Wojewoda, po przeanalizowaniu akt sprawy stwierdził, że Prezydent m. st. Warszawy prawidłowo poczynił ustalenia dotyczące rozpoczęcia prac inwestycyjnych na ww. nieruchomości, tj. budowa osiedla [...] i dawnej ul. [...]. Podniósł, że ze znajdującej się w aktach opinii fotogrametry wynika bowiem, iż na części obszaru nieruchomości i w jej otoczeniu rozpoczęto prace inwestycyjne (budowa os. [...] i dawnej ul. [...]). W zachodniej części widoczny jest powstający wykop pod przyszłą ulicę [...] (obecnie [...]). Przy południowej granicy widoczna jest droga dojazdowa i obszar ziemi wyrównanej za pomocą spychacza, a za południową granicą widoczny jest manewrujący spychacz. Część ta został oznaczona przez biegłego na rysunku kopii opisywanego zdjęcia literą [...]. Dlatego z uwagi na ustalenie, że w stosunku do działki przedmiotowej nieruchomości przeddekretowi właściciele zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią przed dniem 5 kwietnia 1958 r., w konsekwencji niespełnienia jednej z przesłanek, Prezydent odmówił przyznania odszkodowania w stosunku do całości ww. nieruchomości. Dalej organ odwoławczy podniósł, że ze znajdującej się w aktach opinii fotogrametrycznej wynika, iż na zdjęciu z 1955 r. na [...]-[...] części nieruchomości, oznaczonej na kopii zdjęcia literą [...], o przybliżonej powierzchni [...] m2, widoczne są ślady prowadzenia prac inwestycyjnych (budowlanych) - co świadczy o jej zagospodarowaniu. W [...]-[...] części nieruchomości, oznaczonej na kopii zdjęcia literą [...], o przybliżonej powierzchni ok. [...] m2, nie zaobserwowano śladów prowadzenia prac inwestycyjnych w momencie wykonania zdjęcia. Część ta pozostaje niezagospodarowana. Biegły stwierdził, że na gruncie widoczne są jasne tony typowe dla gruzowiska lub odkrytej ziemi z kępami roślinności o różnej wysokości. Występowanie przypadkowej roślinności oraz jednolity ton odkrytego gruntu wskazują, że na tym obszarze, na moment wykonania zdjęcia, nie były prowadzone żadne prace inwestycyjne. Wojewoda wskazał, że z kolei dokumentacja znajdująca się w aktach sprawy przekazana przez Biuro Organizacji Urzędu [...] (związana z pracami inwestycyjnymi na terenie nieruchomości o dawnym adresie ul. [...] -projekt techniczny obliczenia statystyczne stacji trafo dla budynku nr [...] na osiedlu [...] w [...]) potwierdza, że zajęcie przedmiotowej nieruchomości do budowy ww. osiedla było planowane. Wojewoda podniósł, że analizy: 1) załącznika graficznego do opinii geodezyjnej wykonanej przez geodetę uprawnionego mgr inż. A. K., polegającej na naniesieniu granic dawnej nieruchomości hipotecznej położonej przy ul. [...], nr hip [...] na pozyskane z [...] zdjęcia z lat 1947 – 1955; 2) opracowania fotogrametrycznego; 3) znajdujących się w aktach sprawy dokumentów dotyczących budowy na nieruchomości budynku wielorodzinnego oraz pozyskanych przez Prezydenta m. st. Warszawy materiałów publicystycznych, których treść, w ocenie organów potwierdza realizację inwestycji sieci trakcyjnej dla tramwajów na obszarze obejmującym część działki przedmiotowej nieruchomości - wynika, że prawidłowe są ustalenia dotyczące budowy sieci tramwajowej wzdłuż ul. [...] (roboczo trasy [...], obecnie Al. [...]), która powstała przed dniem 5 kwietnia 1958 r. oraz tego, że wskazana trasa tramwajowa przebiegała częściowo przez teren przedmiotowej nieruchomości hipotecznej. Wojewoda zaznaczył, że wynik analizy został oparty w przeważającej części na dowodach przedstawiających stan faktyczny, z uwagi na niezachowanie się powojennej dokumentacji dotyczącej czynności prawnych podejmowanych przez inwestora publicznego. Nie mniej jednak, zdaniem organu wojewódzkiego, zebrany materiał dowodowy w części dotyczącej przebiegu trasy [...] wraz linią tramwajową, jest wystarczający aby stwierdzić, że trasa powstała przed graniczną datą 5 kwietnia 1958 r. Następnie organ odwoławczy podniósł, że z pozostałej dokumentacji wynika, iż część działki przedmiotowej nieruchomości została zajęta przez budynek wielolokalowy. Do akt sprawy Prezydent m. st. Warszawy pozyskał dokumentację archiwalną dotyczącą budynku nr [...] osiedla [...], który (jak wynika z analizy akt sprawy) został posadowiony częściowo na gruncie przedmiotowej nieruchomości. Z opisu fotogrametrycznego zdjęcia z 1955 r. wynika, że na części obszaru nieruchomości i w jej otoczeniu rozpoczęto prace inwestycyjne (budowa os. [...] i dawnej ul. [...]). Wojewoda dodał, że ocena materiału dowodowego została zastrzeżona organom publicznym w ramach swobodnej oceny dowodów, uwzględniającej ocenę faktów mających znaczenie prawne, zasady logiki, doświadczenia życiowego, reguł logicznego wnioskowania. Zdaniem organu odwoławczego, to zasada logiki i doświadczenia życiowego wskazuje, że rozpoczęta budowa w dacie wskazanej w powołanych w uzasadnieniu decyzji dokumentach, wymagała długoplanowego zajęcia terenu w ramach tej budowy. Należy więc uznać, że ocena dowodów, które się organowi I instancji udało pozyskać, została dokonana w sposób obiektywny i zgodny z zasadami ogólnymi postępowania. W ocenie Wojewody, zdjęcie lotnicze w korelacji z innymi dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy wskazuje, że na przedmiotowej nieruchomości przed 5 kwietnia 1958 r. zostały podjęte konkretne działania faktyczne uniemożliwiające choćby potencjalną możliwość faktycznego władania przez dawnego właściciela przedmiotową nieruchomością. Zdaniem organu odwoławczego, wyżej przywołane dokumenty dowodzą, że okoliczności w nich wskazane nie mogły zaistnieć bez pozbawienia byłych właścicieli władania nieruchomością przy ul. [...] ozn. nr hip. [...]. Przeciwne twierdzenie, w tym sama okoliczność władania przedmiotową nieruchomością choćby w części przed datą określoną w art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, powinna podlegać inicjatywnie dowodowej strony skarżącej na podstawie art. 7 k.p.a., co nie miało miejsca w tej sprawie. Skargę na decyzję Wojewody z [...] kwietnia 2024 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. D. oraz W. G. (dalej: "skarżący"), reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając: 1) naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a., 80 k.p.a. i 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie wyjaśnienia stanu faktycznego dotyczącego całej nieruchomości oraz błędne ustalanie, że były właściciel utracił faktyczną możliwość władania nieruchomością położoną przy ul. [...], ozn. hip. [...] przed 5 kwietnia1958 r.; a w konsekwencji: 2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm.) poprzez jego niezastosowanie i nieustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, w sytuacji gdy przesłanki określone we wskazanym przepisie zostały spełnione. W związku z powyższym skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Wojewody Mazowieckiego z [...] kwietnia 2024 r. oraz decyzji Prezydenta m. st. Warszawy z [...] lipca 2023 r. Ponadto wnieśli o zasądzenie od Wojewody na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W opinii skarżących nie można się zgodzić z argumentacją Wojewody, że były właściciel utracił możliwość władania całą przedmiotową nieruchomością przed 5 kwietnia 1958 r. Organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji głównie odniósł się do zdjęcia z 1955 r. Jednakże, na jego podstawie, nie zostało udowodnione, że były właściciel utracił możliwość władania przedmiotową nieruchomością przed tą datą. Skarżący wskazali, że sam Wojewoda w decyzji stwierdził, iż zgodnie ze zdjęciem z 1955 r. na części nieruchomości oznaczonej lit. [...] nie zaobserwowano śladów prac inwestycyjnych. Ze zdjęcia wynika jedynie, że prace budowlane związane z budową ulicy [...] były prowadzone na fragmencie jedynie dawnej nieruchomości hipotecznej nr [...]. W konsekwencji oznacza to, że wbrew twierdzeniom Wojewody dotychczasowy właściciel nie utracił faktycznej możliwości władania nią przed 5 kwietnia 1958 r., przynajmniej w zakresie części nieruchomości. Zdaniem skarżących nie znajduje uzasadnienia także twierdzenie Organu, jak i fotogrametry, że na załączonym w opinii zdjęciu z 1955 r. widoczny jest powstający wykop pod przyszłą ul. [...] (obecnie [...]). Organy nie ustaliły, by doszło do faktycznej utraty możliwości władania działką np. poprzez zajecie terenu przez konkretne prace budowlane, ogrodzenie terenu, zajęcie gruntu przez materiały budowlane itp., w części nieruchomości oznaczonej literą [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sąd skargę uwzględnił, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji Wojewody Mazowieckiego z [...] kwietnia 2024 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta m. st. Warszawy z [...] lipca 2023 r. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji stanowi art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami zgodnie z którym, "przepisy ustawy dotyczące odszkodowań za wywłaszczone nieruchomości stosuje się odpowiednio do domu jednorodzinnego, jeżeli przeszedł on na własność państwa po dniu 5 kwietnia 1958 r., oraz do działki, która przed dniem wejścia w życie dekretu wymienionego w ust. 1 mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r." Poza sporem w rozpoznawanej sprawie pozostaje zaistnienie pierwszej z przesłanek, zawartej w art. 215 ust. 2 u.g.n. - tj. przesłanki planistycznej. Natomiast, kwestią sporną pomiędzy stronami jest to, czy została spełniona przesłanka druga wynikająca z tego przepisu, wymagająca aby poprzedni właściciel lub jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nieruchomością po dniu 5 kwietnia 1958 r. Organy obu instancji uznały, że dowodami wystarczającymi dla potwierdzenia tego, że utrata faktycznego władania nieruchomością nastąpiła już przed 5 kwietnia 1958 r. są: 1) pozyskane z [...] zdjęcia z: 1947 r. ([...]), 1951 r. ([...]), 1953 r. ([...]) oraz 1955 r. ([...]); 2) opinia geodezyjna z [...] listopada 2020 r., wykonana przez uprawnionego biegłego z wykorzystaniem ww. zdjęć lotniczych; 3) opracowanie fotogrametryczne z [...] kwietnia 2022 r. wykonane przez biegłego fotogrametrę, z wykorzystaniem ww. zdjęć lotniczych; 4) fragmenty tygodnika [...] Nr [...] z [...] kwietnia 1954 r., Nr [...] z [...] grudnia 1955 r. oraz Nr [...] z [...] lutego 1956 r.; 5) "[...]", na którym znajduje się pieczęć z datą 16 maja 1956 r., pozyskany z Tramwajów [...]; 6) informacje z serwisu internetowego prowadzonego przez miłośników komunikacji miejskiej [...], Powyższe dowody stanowiły dla organów podstawę do stwierdzenia, że przed 5 kwietnia 1958 r. podmioty publiczne podjęły w stosunku do nieruchomości konkretne działania faktyczne (uniemożliwiające choćby potencjalną możliwość faktycznego władania przez dawnych właścicieli przedmiotową nieruchomością), które były kontynuowane po tej dacie. Ponadto, bez znaczenia dla organów jest to, że pomimo, iż na nieruchomości zostały zrealizowane dwie inwestycje (osiedle [...] oraz dawna ulica [...] - obecnie [...]) nie odnaleziono dla nich decyzji lokalizacyjnych. Zasady doświadczenia życiowego wskazują bowiem, że "rozpoczęta budowa w dacie wskazanej w powołanych dokumentach wymagała długoplanowego zajęcia terenu w ramach tej budowy". Sąd w składzie orzekającym tego stanowiska nie podzielił, uznając je za przedwczesne w odniesieniu do części dawnej nieruchomości hipotecznej (pow. [...] m2). Zdaniem Sądu brak jest w materiale dokumentacyjnym jednoznacznego dowodu potwierdzającego aby sporna nieruchomość w całości pozostawała w faktycznej dyspozycji podmiotu władzy publicznej. I tak, wprawdzie w opisie fotogrametrycznym zdjęcia z 1955 r., zawartym w opinii geodezyjnej z [...] września 2020 r., biegły na stronie [...] opinii wskazał, że w porównaniu do zdjęć z poprzednich lat w obrębie analizowanej nieruchomości oraz na przylegających terenach widoczne są zmiany wynikające z odgruzowania terenu i rozpoczęcia prac inwestycyjnych (budowlanych) oraz to, że widoczne jest, iż na części obszaru nieruchomości i w jej otoczeniu rozpoczęto prace inwestycyjne (budowa os. [...] i dawnej ul. [...]) – jednakże dalej charakteryzując stan faktyczny wskazał, że na terenie oznaczonym literą [...] (pow. ok. [...] m2) występuje przypadkowa roślinność oraz jednolity ton odkrytego gruzu i na moment wykonania zdjęcia nie są prowadzone żadne prace inwestycyjne. W podsumowaniu natomiast tej analizy (na stronie [...]) wyraźnie podkreślił, że powyższa część (oznaczona literą [...]) pozostaje niezagospodarowana. Powyższe więc, wbrew stanowisku organów, nie może świadczyć o zajęciu przedmiotowego terenu (pow. ok. [...] m2), tym bardziej, że z akt nie wynika aby teren ten był np. ogrodzony - celem wykorzystania dla sąsiedniej inwestycji albo w dacie granicznej rozpoczęto jakiekolwiek prace wymagające jego wykorzystania. Natomiast, podzielić należy stanowisko organów w zakresie terenu oznaczonego literą [...] (pow. [...] m2). Opinia fotogrametry wyraźnie potwierdza, że na zdjęciu z 1955 r. prowadzone są prace budowlane, co świadczy o jej zagospodarowaniu a więc i jej zajętości Powyższe koresponduje z materiałem zebranym przez organ I instancji, dotyczącym budowy dawnej ulicy [...]. W tym stanie sprawy zasadne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawowym wszak obowiązkiem organu administracji publicznej rozpoznającego i rozstrzygającego daną sprawę jest dążenie do ustalenia istotnych w niej elementów stanu faktycznego zgodnie z obiektywnie istniejącą rzeczywistością. Jak stanowi bowiem art. 7 k.p.a. stoją one na straży praworządności i z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Są przy tym w myśl art. 77 § 1 k.p.a. obowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego - jak stanowi art. 80 k.pa. - oceniają, czy dana okoliczność została udowodniona. Wyrażona w art. 7 k.pa. i skonkretyzowana w art. 77 § 1 k.p.a. zasada prawdy obiektywnej wyklucza zatem możliwość pominięcia w procesie rekonstruowania stanu faktycznego mających znaczenie i zgromadzonych w sprawie dowodów. Obowiązek zaś zgromadzenia i rozpatrzenia całego materiału dowodowego jest ściśle związany z przyjętą w art. 80 k.p.a. zasadą swobodnej oceny dowodów. Ta natomiast, jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, aby nie przerodziła się w samowolę, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem reguł tej oceny, tj. po pierwsze - opierać się należy na materiale dowodowym zebranym przez organ, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w przepisach prawa. Po drugie ocena powinna być oparta na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego i po trzecie - organ powinien dokonać oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy, z zastrzeżeniem ograniczeń dotyczących dokumentów urzędowych, które mają na podstawie art. 76 § 1 k.p.a. szczególną moc dowodową. W końcu, po czwarte - rozumowanie, w wyniku którego organ ustala istnienie okoliczności faktycznych, powinno być zgodne z zasadami logiki (vide: przywoływany w uzasadnieniu skargi wyrok NSA z 23 lutego 2018 r. II OSK 1903/17, lex nr 2458235). Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935), orzekł jak w sentencji. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 202 § 2 i art. 205 § 2 powołanej ustawy Ponownie rozpoznając sprawę organy uwzględnią powyższe stanowisko Sądu w odniesieniu do części terenu dawnej nieruchomości hipotecznej o pow. [...] m2, czemu dadzą wyraz w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu.