I SA/Wa 1542/10

WyrokWSA w Warszawie2010-10-29

Skład orzekający: Gabriela Nowak, Elżbieta Sobielarska, Dariusz Chaciński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może zmienić decyzję przyznającą zasiłek pielęgnacyjny bez zgody strony w sytuacji, gdy strona uzyskała prawo do dodatku pielęgnacyjnego, co powoduje ustanie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego?
Ratio decidendi
Organ administracji ma prawo bez zgody strony zmienić własną decyzję przyznającą zasiłek pielęgnacyjny na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, jeżeli zaistniała zmiana sytuacji rodzinnej lub dochodowej, w tym przyznanie nienależnego świadczenia, jakim jest zasiłek pielęgnacyjny w przypadku równoczesnego prawa do dodatku pielęgnacyjnego. Przyznanie dodatku pielęgnacyjnego powoduje ustanie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, co stanowi podstawę do zmiany decyzji o przyznaniu zasiłku.
Stan faktyczny
S. P. otrzymał zasiłek pielęgnacyjny na czas nieoznaczony z powodu znacznego stopnia niepełnosprawności. Następnie ZUS przyznał mu dodatek pielęgnacyjny za okres, za który organ odmówił wypłaty zasiłku pielęgnacyjnego, co potwierdził prawomocny wyrok sądu. Organ administracji zmienił decyzję o przyznaniu zasiłku pielęgnacyjnego, odmawiając jego wypłaty od momentu przyznania dodatku pielęgnacyjnego, powołując się na brak prawa do obu świadczeń jednocześnie.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: WSA Elżbieta Sobielarska WSA Dariusz Chaciński (spr.) Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2010 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji administracyjnej oddala skargę. Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta P., decyzją z dnia [...].10.2005 r. przyznał S. P. zasiłek pielęgnacyjny na czas nieoznaczony od dnia [...].10.2005 r., w wysokości [...] zł miesięcznie, z tytułu znacznego stopnia niepełnosprawności (art. 16 ust.1, ust. 2 pkt 2 i ust. 4 ustawy z dnia 18.11.2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm. – dalej: uśr). Kwota zasiłku została następnie podwyższona do [...] zł miesięcznie, od dnia [...].09.2006 r., decyzją tego samego organu z dnia [...].08.2006 r. W dniu [...].03.2010 r. Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta P., wydał decyzję o zmianie własnej decyzji z dnia [...].10.2005 r. zmienionej decyzją z dnia [...].08.2006 r. i odmówił S. P. zasiłku pielęgnacyjnego za okres od dnia [...].03.2007 r. do dnia [...].12.2009 r. W uzasadnieniu decyzji Zastępca Dyrektora MOPS w P. stwierdził, powołując się na art. 16 ust. 6 uśr, że zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego. W dniu [...].11.2009 r. uprawomocnił się zaś (na skutek oddalenia apelacji przez Sąd Apelacyjny w W.) wyrok Sądu Okręgowego w P. z dnia [...].01.2009 r. [...] przyznający S. P. prawo do dodatku pielęgnacyjnego za okres od [...].03.2007 r. do [...].12.2009 r. Dodatek ten decyzją ZUS został S. P. wypłacony za cały ten okres. Strona nie ma wyboru jednego z tych dwóch konkurencyjnych świadczeń, gdyż dodatek pielęgnacyjny wypłacany na podstawie ustawy z 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych jest świadczeniem należnym, a osobie do niego uprawnionej nie przysługuje zasiłek pielęgnacyjny (art. 16 ust. 6 uśr). W tej sytuacji, na podstawie art. 32 uśr, organ miał prawo bez zgody strony zmienić własną decyzję z powodu zmiany sytuacji rodzinnej osoby uprawnionej do świadczenia. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...].04.2010 r. nr [...], które podzieliło ustalenia i argumentację organu I instancji. Decyzja ta nie została zaskarżona do sądu administracyjnego. Następną decyzją z dnia [...].05.2010 r. nr [...] Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta P., zmienił własną decyzję z dnia [...].10.2005 r. zmienioną decyzją z dnia [...].08.2006 r. i odmówił S. P. zasiłku pielęgnacyjnego od dnia [...].01.2010 r. W uzasadnieniu wskazał, że orzeczeniem Lekarza Orzecznika ZUS z dnia [...].03.2010 r. S. P. został uznany za trwale niezdolnego do samodzielnej egzystencji. W związku z tym ZUS przyznał mu od [...].01.2010 r. dodatek pielęgnacyjny. W tych okolicznościach organ powtórzył argumentację z poprzedniej decyzji, że zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego (art. 16 ust. 6 uśr) i na podstawie art. 32 uśr, organ ma prawo bez zgody strony zmienić własną decyzję z powodu zmiany sytuacji rodzinnej osoby uprawnionej do świadczenia. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...].05.2010 r. nr [...], które podzieliło ustalenia i argumentację organu I instancji. W szczególności SKO uznało, że doszło do zmiany sytuacji dochodowej i rodzinnej S. P. w związku z przyznaniem mu dodatku pielęgnacyjnego, a brak prawa do zasiłku pielęgnacyjnego potwierdza treść art. 16 ust. 6 uśr. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł S. P. Skarga odsyła do argumentów zawartych w pismach kierowanych do MOPS w P. oraz wnosi o uchylenie decyzji i "umorzenie całości sprawy", uznając zaskarżona decyzję za łamiącą prawo. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 32 ust. 1 uśr "organ właściwy oraz marszałek województwa mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego albo osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne." Świadczenie uważa się za nienależne m. in. wówczas, gdy zaistniały okoliczności powodujące ustanie prawa do świadczeń rodzinnych (art. 30 ust. 2 pkt 1 uśr). Przyznanie prawa do dodatku pielęgnacyjnego przez ZUS oznacza, że skarżącemu nie przysługuje już prawo do zasiłku (art. 16 ust. 6 uśr), czyli z dniem przyznania dodatku pielęgnacyjnego prawo do zasiłku pielęgnacyjnego ustało. Skoro tak, to świadczenie z tego tytułu jest nienależne, a więc zaistniała podstawa do zmiany decyzji przyznającej zasiłek pielęgnacyjny. Wprawdzie SKO akceptując zmianę decyzji z [...].10.2005 r. o przyznaniu zasiłku pielęgnacyjnego wskazało na zmianę sytuacji dochodowej i rodzinnej skarżącego, jako przesłankę rozstrzygnięcia, to jednak sąd uznał, że właściwą przesłanką zmiany jest pobranie nienależnego świadczenia. Nie miało to jednak wpływu na ocenę zaskarżonego rozstrzygnięcia, gdyż co do zasady podstawa do zmiany decyzji wystąpiła. Już tylko na marginesie zauważyć należy, że zmiana sytuacji dochodowej, jako przesłanka zmiany decyzji o przyznaniu świadczenia mogłaby wchodzić w grę jedynie wówczas, gdyby powodowana nią zmiana dochodu miała wpływ na prawo do świadczenia, a tak w tym przypadku nie jest. Trudno też mówić o zmianie sytuacji rodzinnej skarżącego z powodu przyznania dodatku pielęgnacyjnego. W tej sytuacji uznając, że były podstawy do zmiany decyzji o przyznaniu skarżącemu zasiłku pielęgnacyjnego, sąd skargę oddalił, na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło