I SA/Wa 1543/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędzia WSA Przemysław Żmich Protokolant referent stażysta Martyna Pakuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi L. K. na niewykonanie przez Prezydenta Miasta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 stycznia 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 583/15 1. wymierza Prezydentowi Miasta [...] grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta Miasta [...] w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Prezydenta Miasta [...] na rzecz L. K. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. L. K. skargą z dnia [...] lipca 2016 r. (data prezentaty) wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o: wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia; przyznanie od organu na jej rzecz sumy pieniężnej w wysokości połowy zasądzonej grzywny; stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenie kosztów postępowania - za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 stycznia 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 583/15. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2012 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] , hip. nr [...] – w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że organ nie wykonał wyroku Sądu z dnia15 stycznia 2016 r. - mimo tego, iż termin wyznaczony przez Sąd już upłynął. Dlatego też pismem z dnia [...] czerwca 2016 r. wezwała Prezydenta [...] do wykonania wyroku. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] podniósł, że kwestię odszkodowań za nieruchomości przejęte dekretem reguluje obecnie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. z 2014 r., poz. 518 ze zm.), zgodnie z którym odszkodowanie może być przyznane za dom jednorodzinny, jeżeli przeszedł na własność Państwa po dniu 5 kwietnia 1958 r., lub za działkę, która przed dniem wejścia w życie dekretu mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia1958 r. Postępowanie w sprawach odszkodowawczych polega m. in. na: badaniu stanu prawnego, gromadzeniu dokumentów potwierdzających prawa podmiotowe wnioskodawcy do ubiegania się o odszkodowanie, określeniu aktualnego właściciela, pozyskaniu map sytuacyjnych, występowaniu do sądu wieczystoksięgowego zaświadczenia hipoteczne i do biegłych po opinie, sprawdzeniu czy przedmiotowa nieruchomość spełnia przesłanki art. 215 ust. 2 ww. ustawy. Dodał, iż toku niniejszego postępowania zgromadzono szereg materiałów mających na celu określenie stanu prawnego nieruchomości oraz sprawdzenie, czy nieruchomość spełnia przesłanki kwalifikujące ją do przyznania odszkodowania. Dodatkowych wyjaśnień wymaga jeszcze kwestia daty, w jakiej poprzedni właściciele lub ich następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nieruchomością. W związku z powyższym organ wystąpił do Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] po umowy najmu, w celu ustalenia, kiedy nieruchomość została przejęta w administracje państwową. Ponadto, ponieważ jeden ze współwłaścicieli nieruchomości L. Ż. po wojnie przebywał w [...]., zachodzi konieczność sprawdzenia, czy nieruchomość nie została objęta układem indemnizacyjnym. Podniósł także, iż pełnomocnik strony został poinformowany o przyczynach niedotrzymania terminu określonego przez Sąd, oraz że po zgromadzeniu kompletu dokumentów decyzja w przedmiotowej sprawie zostanie wydana bez zbędnej zwłoki. Do dnia [...] grudnia 2016 r. (data rozpoznania sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie) do Sądu nie wpłynęła żadna informacja dotycząca merytorycznego rozpoznania przedmiotowego wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, co skutkować musi wymierzeniem Prezydentowi [...] grzywny. Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Zgodnie natomiast z § 2 tęgo artykułu Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 stycznia 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 583/15 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2012 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], hip. nr [...] – w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zaznaczyć przy tym należy, że kwestię terminu załatwienia sprawy po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu reguluje art. 286 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Bezsporne jest, że akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu w dniu [...] kwietnia 2016 r. - zatem dwumiesięczny termin wyznaczony przez Sąd upłynął w dniu [...] czerwca 2016 r. W związku z tym wezwanie Prezydenta [...] do wykonania wyroku sądu pismem z dnia 8 czerwca 2016 r. nastąpiło przed upływem terminu wyznaczonego przez sąd. Niekwestionowaną okolicznością jest również to, iż do dnia wniesienia skargi z [...] lipca 2016 r. Prezydent [...]nie rozstrzygnął przedmiotowej sprawy. Nie rozpoznał także merytorycznie przedmiotowego wniosku do dnia rozprawy sądowej. W tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów – niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych – w demokratycznym państwie prawnym nie może być w tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja wszak prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. Skład orzekający ocenił, iż w realiach niniejszej sprawy znanych Sądowi z urzędu (obecna sytuacja polityczno-gospodarcza dotycząca kwestii wypłaty odszkodowań oraz związany z tym fakt braku pieniędzy na wypłatę odszkodowań w budżecie miasta [...]) wystarczająco represyjną funkcję spełni grzywna w wysokości 500 złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. i jest adekwatna z punktu widzenia wielkości przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego przez Sąd. Jednocześnie, mając na uwadze treść art. 154 § 2 p.p.s.a., Sąd uznał, że zaistniała w sprawie bezczynność nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Przy tej ocenie Sąd wziął pod uwagę kilkumiesięczne przekroczenie terminu wyznaczonego przez Sąd oraz przedstawione przez organ w odpowiedzi na skargę okoliczności mające wpływ na niedotrzymanie przez niego terminów załatwienia sprawy. Oceniając w ten sposób zaistniałą w sprawie bezczynność Prezydenta [...], Sąd nie znalazł podstaw do przyznania na rzecz skarżącej sumy pieniężnej - uznając skargę w tej części za niezasadną. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i 2 w zw. z art. 154 § 6, art. 151 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz.270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.