I SA/Wa 1544/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Sędzia WSA Monika Nowicka Asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2009 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. I SA/Wa 1544/08 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uchyliło decyzję Burmistrza Gminy B. z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w sprawie odmowy przyznania zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego bezzwrotnego W. K. - na wykonanie ksero dokumentów i zakup znaczków pocztowych w miesiącu lipcu 2008 r.- oraz na pokrycie zaległego czynszu i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu przedstawiono następujący stan sprawy: Zaskarżoną decyzją organ I instancji - po rozpoznaniu części wniosku W. K. z dnia 10 lipca 2008 r.- orzekł o odmowie przyznania zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego (bezzwrotnego) - na zrobienie kserokopii dokumentów, zakupu znaczków pocztowych oraz na zapłatę zaległego czynszu za lokal. W uzasadnieniu decyzji nie wskazano jakie dokumenty miały być skserowane przez zainteresowanego i jakie koszty musiałby on ponieść z tego tytułu jak też w razie zakupu znaczków pocztowych. Organ nie podał też w jakiej wysokości zasiłek miałby być przeznaczony na zaległy czynsz. Z uzasadnienia decyzji wynika, iż w pozostałym zakresie wniosek skarżącego z dnia 10 lipca 2008 r. został rozstrzygnięty odrębną decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...]. Samorządowego Kolegium Odwoławczego podało, że zaskarżona decyzja podlega uchyleniu niezależnie od argumentów podniesionych przez skarżącego w odwołaniu. Z treści art. 39, 40 i 41 ustawy o pomocy społecznej wynika, że świadczenia przyznawane na podstawie tych przepisów są przyznawane w ramach uznania administracyjnego. Wydając decyzję o charakterze uznaniowym organ ds. pomocy społecznej związany jest przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3, jak również przepisami ustawy o pomocy społecznej. W przypadku wydania decyzji w ramach uznania administracyjnego, do których należy zaliczyć decyzję wydaną w niniejszej sprawie, organ administracji publicznej ma obowiązek szczególnej dbałości o prawidłowe i wyczerpujące uzasadnienie rozstrzygnięcia. Zgodnie z treścią art. 3 ust. 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Potrzeby osób i rodzin korzystających powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. W rozpoznawanej sprawie organ I instancji decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. orzekł o odmowie przyznania skarżącemu zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego (bezzwrotnego) z przeznaczeniem wymienionym w tym orzeczeniu. Tymczasem wskazać należy, iż organ pomocy społecznej orzekający w sprawach przyznania pomocy społecznej winien w uzasadnieniu decyzji podać konkretnie wysokość kwoty jaką dysponował na udzielenie danego rodzaju pomocy, jaka kwota została już rozdysponowana i na jakiego rodzaju potrzeby oraz w jakiej wysokości były przyznane przeciętne świadczenia. Ocenę możliwości finansowych gminy należy odnieść też do konieczności zaspokojenia potrzeb innych osób korzystających z pomocy społecznej. Zdaniem organu odwoławczego brak takich danych w motywach zaskarżonego orzeczenia uniemożliwia kontrolę prawidłowości podjętej w sprawie decyzji i stanowi naruszenie prawa, tj. art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 kpa, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Skargę na powyższą decyzję złożył W. K. W uzasadnieniu skargi przestawił swoją sytuację materialną oraz rodzinną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. W myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona niezasadna. Stosownie do art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Decyzja kasacyjna wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. różni się od decyzji kasacyjnej typowej tym, że może być zastosowana wtedy, gdy organ odwoławczy stwierdzi istnienie podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy. Dopuszczalność wydania przez organ odwoławczy tego typu decyzji kasacyjnej jest ograniczona przez to, że art. 138 § 2 w związku z art. 136 k.p.a. przyjmuje jako przesłankę wydania tego typu decyzji określony zakres czynności postępowania wyjaśniającego, a mianowicie "rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części". W postępowaniu administracyjnym wydanie prawidłowej decyzji w każdym przypadku powinno poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego istotnego w sprawie, stosownie do art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Zgodnie zaś z art. 107 § 3 k.p.a. decyzja powinna być należycie uzasadniona z podaniem m.in. dowodów, na podstawie których określone fakty organ orzekający przyjął za udowodnione, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji. Skoro decyzja kasacyjna może być wydana tylko wtedy, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, to nie powinno budzić wątpliwości, że organ odwoławczy przy jej wydawaniu ograniczył się tylko do oceny potrzeby przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz jego zakresu. Podjęcie decyzji przez organ I instancji bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, jeżeli nie było podstaw do zastosowania uproszczonego postępowania wyjaśniającego (art. 35 § 2 k.p.a.), nie może być samowolne w postępowaniu odwoławczym, naruszałoby to zasadę administracyjności, której istota polega na dokładnym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy. W takim przypadku organ odwoławczy ma tylko kompetencje kasacyjne. Konwalidowanie bowiem wadliwego postępowania organu I instancji, w takiej sytuacji, naruszałoby zawartą w art. 15 k.p.a. zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 września 2001 r. - V SA 239/01; z dnia 19 kwietnia 2001 r. - II SA 734/00; z dnia 21 grudnia 2000 r. - I SA 430/99; z dnia 25 czerwca 1998 r. - IV SA 1409/96; z dnia 26 maja 1998 r. - II SA 420/98 i z dnia 13 listopada 1997 r. - I SA 361/97). W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, iż Burmistrz Gminy B. podjął decyzję bez wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy odnoszących się w szczególności do art. 39 ustawy o pomocy społecznej. Jak zatem z powyższego wynika, powołanie się na skromność środków finansowych oraz wymienienie tylko komu i na jaki cel środki te są w pierwszej kolejności przyznawane, nie wyczerpuje jeszcze wszystkich treści jakie winny znaleźć się w uzasadnieniu decyzji odmawiającej przyznania zasiłku celowego na szereg potrzeb. Motywując wysokość przyznanej pomocy organ winien zatem w tym wypadku podać konkretnie wysokość kwoty jaką dysponował na udzielanie tego rodzaju pomocy, jaka kwota została już rozdysponowana i na jakiego rodzaju potrzeby oraz w jakiej wysokości był przyznawany przeciętnie zasiłek celowy. Skoro organ i instancji nie uczynił tego, zachodziła konieczność wydania przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.