I SA/Wa 1545/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi F.W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] Minister Infrastruktury, po rozpoznaniu wniosku F. W. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1993 r., nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia [...] maja 1993 r., nr [...] o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w B. przy ul. [...], oznaczonej pgr [...] o pow. [...] ha. Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy. F. W. aktem notarialnym z dnia [...] grudnia 1974 r. Rep. A-Nr [...] zbył na rzecz Skarbu Państwa, w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (t.j. Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64), nieruchomość oznaczoną jako pgr [...] o pow. [...] ha, objętą księgą wieczystą KW nr [...], położoną w B. przy ul. [...]. Powyższa nieruchomość (wraz ze składnikiem roślinnym i budowlanym - budynek mieszkalny, jednorodzinny, w stanie surowym), została sprzedana za kwotę [...] zł. W niniejszym akcie stwierdzono, iż nieruchomość jest niezbędna dla potrzeb O. w B. w związku z realizacją zatwierdzonych planów budowy przedszkola i pawilonu handlowego, stosownie do decyzji Wydziału Gospodarki Przestrzennej Urzędu Miejskiego w B. z dnia [...] czerwca 1974 r., Nr [...]. Decyzją z dnia [...] listopada 1977 r., nr [...] Prezydent Miasta B. ustanowił, na rzecz F. W., prawo użytkowania wieczystego nieruchomości oznaczonej jako parcela gruntowa l.kat [...] o pow. [...] ha, objętej Lwh [...], gm. kat. [...], jako nieruchomości zamiennej za ww. nieruchomość wywłaszczoną na rzecz Skarbu Państwa. Aktem notarialnym z dnia [...] kwietnia 1978 r. Rep. A Nr [...], zawarto umowę oddania powyższej nieruchomości w użytkowanie wieczyste na rzecz H. i F. W., a następnie prawo to ujawniono w księdze wieczystej KW nr [...]. Wnioskiem z dnia 17 grudnia 1990 r. F. W. wystąpił o zwrot nieruchomości oznaczonej jako pgr [...], wywłaszczonej na rzecz Skarbu Państwa. Decyzją z dnia [...] maja 1993 r., nr [...] Kierownik Urzędu Rejonowego w B. orzekł o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...] października 1993 r., nr [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięć organu I i II instancji stwierdzono, iż wprawdzie po wywłaszczeniu (do roku 1980) budynek znajdujący się na przedmiotowej nieruchomości wykorzystywany był na cele mieszkalne, jednakże w latach 1981-1982 został on przebudowany na potrzeby, funkcjonującego do chwili obecnej, przedszkola. Tak więc, organy uznały, iż cel wykupu nieruchomości został przez Skarb Państwa zrealizowany. F. W. nie złożył w ustawowym terminie skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego na ww. decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 1993 r. Równolegle, do powyższego postępowania administracyjnego z wniosku F. W., toczyło się postępowanie z wniosku I. Ś. o zwrot sąsiedniej nieruchomości oznaczonej jako działka pgr [...] o pow. [...] m2. Powyższa nieruchomość została wykupiona przez Skarb Państwa aktem notarialnym z dnia [...] września 1974 r., także w związku z budową przedszkola i pawilonu usługowego. Z uwagi na odmowę zwrotu przedmiotowej nieruchomości, przez Kierownika Urzędu Rejonowego w B. na rzecz I. Ś., oraz utrzymanie tego rozstrzygnięcia przez Wojewodę [...] (decyzja organu I instancji z dnia [...] maja 1993 r., nr [...] decyzja organu II instancji z dnia [...] października 1993 r., nr [...]) I. Ś. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w [...], który wyrokiem z dnia 27 października 1994 r., sygn. akt SA/Ka 2528/93 skargę oddalił. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, iż bez znaczenia jest czas realizacji inwestycji, na co wskazywała skarżąca, przerwy w realizacji inwestycji, czy jakiekolwiek zmiany zamierzenia inwestora, jeśli w dacie orzekania o zwrocie nieruchomość została rozdysponowana na cel zgodny z decyzją o wywłaszczeniu. Wnioskiem z dnia z dnia 24 maja 2010 r., F. W., reprezentowany przez adw. P. P., wystąpił o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1993 r., nr [...] wskazując na fakt, że na wywłaszczonej nieruchomości nie zrealizowano celu wywłaszczenia, bowiem nie powstał na niej pawilon handlowy. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] Minister Infrastruktury orzekł o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1993 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia [...] maja 1993 r. Po rozpoznaniu wniosku F. W., reprezentowanego przez adw. P. P., o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie z dnia [...] kwietnia 2011 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem nadzwyczajnym i stanowi formę nadzoru. Organ nadzoru winien więc ustalić, czy ostateczna decyzja administracyjna, poddana ocenie w nadzwyczajnym trybie, jest dotknięta którąkolwiek z wad wskazanych w art. 156 § 1 kpa, oraz czy nie zachodzą przesłanki negatywne do stwierdzenia nieważności, o których mowa w art. 156 § 2 kpa. Minister wyjaśnił, że postępowanie zakończone decyzją Wojewody [...] z dnia [...] października 1993 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia [...] maja 1993 r., nr [...] dotyczyło kwestii zwrotu nieruchomości na podstawie przepisu art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127), stanowiącego w dacie wydania decyzji z dnia [...] maja 1993 r., że nieruchomość wywłaszczona lub jej część podlega zwrotowi na rzecz poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego na jego wniosek, jeżeli stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. W związku z powyższym organ stwierdził, że przy podejmowaniu decyzji o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości (bądź jej części) konieczne jest badanie, jaki był cel wywłaszczenia nieruchomości, wynikający z decyzji wywłaszczeniowej i dokonanie oceny, czy stała się ona zbędna dla realizacji tego celu, bowiem zwrot nieruchomości może być orzeczony wówczas, gdy nie została wykorzystana lub gdy ją wykorzystano, ale na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu. Wyjaśnił, że zbędność faktyczna występuje wtedy, gdy cel wywłaszczenia nie został zrealizowany albo gdy nieruchomość w rzeczywistości wykorzystana została na cele inne niż określone w decyzji wywłaszczeniowej. Z kolei zbędność w rozumieniu prawnym oznacza powstanie takiego stanu prawnego, w świetle którego nieruchomość nie może być użyta na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Mówiąc o zbędności w znaczeniu faktycznym i prawnym zaznaczył, iż chodzi tu o dwie charakterystyki tej samej przesłanki dokonywania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Chodzi zatem o wykazanie zbędności nieruchomości w jednym lub drugim znaczeniu. W ocenie Ministra zasadniczym zatem było ustalenie, czy przedmiotowa nieruchomość została wykorzystana w całości na cel określony w akcie notarialnym z dnia [...] grudnia 1974 r., Rep. A Nr [...], z którego wynika, że nabycie nieruchomości pgr [...] przez Skarb Państwa nastąpiło w celu budowy przedszkola i pawilonu handlowego. Organ odwoławczy stwierdził, że w uzasadnieniu decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia [...] maja 1993 r., nr [...] wskazano, że na wywłaszczonej działce zrealizowano przedszkole, które było użytkowane w dacie wydania ww. decyzji. W ocenie Kierownika Urzędu Rejonowego w B. nieruchomość była wykorzystana zgodnie z celem wskazanym w akcie notarialnym z dnia [...] grudnia 1974 r., stosownie do decyzji Wydziału Gospodarki Przestrzennej Urzędu Miejskiego w B. z dnia [...] czerwca 1974 r., nr [...]. Ponadto z protokołu rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu 29 kwietnia 1993 r. wynika, że na działce pgr [...] znajduje się przedszkole. Dodatkowo wskazał, że w analogicznej sprawie dotyczącej zwrotu sąsiedniej działki, a wywłaszczonej również pod budowę przedszkola i pawilonu handlowego wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w [...] w wyroku z dnia 27 października 1994 r., sygn. akt SA/Ka 2528/93, który w uzasadnieniu stwierdził, że cel wywłaszczenia został w końcu, po upływie kilku lat, osiągnięty, skoro urządzono przedszkole. W konsekwencji organ uznał, iż skoro na wywłaszczonej nieruchomości został zrealizowany cel wywłaszczenia – wybudowano przedszkole – to należało uznać odmowę zwrotu nieruchomości za zasadną. Odnosząc się zaś do podniesionego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzutu, iż na wywłaszczonej nieruchomości nie zrealizowano celu wywłaszczenia, bowiem nie powstał na niej pawilon handlowy Minister Infrastruktury wyjaśnił, że zbędność, o której mówi art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, należy ocenić przez pryzmat charakteru inwestycji, z powodu której doszło do wywłaszczenia i charakteru inwestycji, która ma być zrealizowana lub została zrealizowania zamiast zamierzonej lub też obok niej (por. wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 23 lutego 2007 r., sygn. akt III CSK 391/2006, Lex Polonica nr 2424132). Zatem uznał, iż w sytuacji wywłaszczenia kilku nieruchomości koniecznych dla realizacji danego celu wieloobiektowego, gdy na danej nieruchomości zrealizowano jedynie część tego celu, to nieruchomość ta nie stała się zbędna i wobec tego nie można jej zwrócić. W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1993 r., nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia [...] maja 1993 r., nr [...] o odmowie zwrotu nieruchomości. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2001 r., nr [...] Zarząd Miasta B., po rozpatrzeniu wniosku Przedszkola Miejskiego Nr [...] w B., oddał w trwały zarząd na czas nieoznaczony, na rzecz Przedszkola Miejskiego Nr [...], nieruchomość składającą się m.in. z działek oznaczonych jako pgr [...] i pgr [...], zabudowaną obiektem przedszkola. Skargę na rozstrzygnięcie Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2011 r. wniósł F. W., reprezentowany przez adw. P. P., zarzucając naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 69 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości poprzez dokonanie nieprawidłowej oceny prawnej i błędne przyjęcie przez organ administracyjny, w sytuacji, gdy cel wywłaszczenia określony został zbiorczo jako "budowa przedszkola i pawilonu handlowego", że zrealizowanie jedynie części celu w postaci budowy przedszkola, równoznaczne jest z pełną realizacją celu wywłaszczenia; 2) przepisów postępowania, w szczególności: a) art. 107 § 1 i 3 Kpa poprzez niewskazanie w zaskarżonej decyzji uzasadnienia prawnego dostatecznie wyjaśniającego podstawy prawne wydanego rozstrzygnięcia; b) art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez uznanie, że w niniejszej sprawie nie doszło do wydana decyzji z rażącym naruszeniem prawa; c) art. 77 § 1 kpa poprzez zaniechanie zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego; d) art. art. 8 kpa poprzez zaniechanie przez organ administracyjny prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do tychże organów, które przybrało postać wydania przez organ, w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzji opierającej się na niezmienionym materiale dowodowym oraz niewyjaśnienie kwestii spornych, które zarzucane były organowi przez skarżącego. Strona skarżąca stwierdziła, że kwestią sporną wymagającą wyjaśnienia jest ustalenie, co należy rozumieć pod pojęciem "nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu" i czy w świetle przedstawionego w niniejszej sprawie stanu faktycznego określenie łącznego celu wywłaszczenia jako realizacja dwóch odmiennych inwestycji tj. budowy przedszkola i pawilonu handlowego, a następnie zrealizowanie jedynie części z zakładanego celu, należałoby ocenić jako równoznaczne z niezrealizowaniem całego celu wywłaszczenia, a przez to uznać taką nieruchomość za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, co byłoby podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] o odmowie zwrotu przedmiotu wywłaszczenia. Skarżący wyjaśnił, że w toku postępowania organ ustalił, iż na wywłaszczonej nieruchomość znajdującej się przy ulicy [...] powstało w latach osiemdziesiątych przedszkole, które w chwili wydania kwestionowanych decyzji było użytkowane. Niemniej jednak na tym terenie nigdy nie został zrealizowany cel wywłaszczenia w postaci budowy pawilonu handlowego, o czym Minister Infrastruktury wypowiedział się dość lakonicznie i w uzasadnieniu decyzji nie zamieścił żadnych szczegółowych rozważań na ten temat, który – zdaniem skarżącego – jest jedną z najistotniejszych kwestii w tej sprawie. Ponadto, jak następnie wskazał skarżący, pomiędzy rokiem 1974, a dniem, w którym zostało na nieruchomości urządzone przedszkole, działka ta i znajdujące się na niej zabudowania, wykorzystywane były wyłącznie na cele mieszkaniowe dla ówczesnych prominentów, co całkowicie mijało się z celem wywłaszczenia. Ponadto, w ocenie skarżącego, zbiorcze określenie celu wywłaszczenia jako "budowa przedszkola i pawilonu handlowego" oznacza konieczność zrealizowania obu tych celów jednocześnie, aby można było uznać, że został on osiągnięty. O konieczności jednoczesnego zrealizowania celów świadczy przede wszystkim spójnik "i" który łączy oba sformułowania. Zbiorcze ujęcie celu wywłaszczenia i połączenie go spójnikiem "i" świadczy również o tym, iż zarówno budowa przedszkola, jak i budowa pawilonu handlowego były dla organu wywłaszczającego jednakowo ważne, a tym samym oba musiały być w pełni zrealizowane. Odnosząc się do zarzutu organu, jakoby obie inwestycje (tj. budowa przedszkola i budowa pawilonu handlowego) miały tę samą kategorię i służyły zaspokajaniu tożsamych potrzeb skarżący wskazał, że o kategoryzacji celu wywłaszczenia decydować będzie charakter zamierzonej inwestycji. W przedmiotowej sprawie niewątpliwym jest, że budowa i prowadzenie przedszkola ma odmienny charakter i służy zaspokajaniu zupełnie innych potrzeb niż budowa i prowadzenia pawilonu handlowego. Nie można zatem mówić o tożsamości charakteru określonych w wywłaszczeniu celów. Stąd też nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu jakoby fakt, iż na nieruchomości nigdy nie powstał pawilon handlowy było zupełnie nieistotne i nie świadczyło o nieosiągnięciu celu wywłaszczenia. Z ostrożności skarżący wskazał, że nawet gdyby uznać, że wyżej wskazane cele wywłaszczenia miały charakter rozłączny i mogły funkcjonować zupełnie samodzielnie, to nie zmienia to faktu, że cel w postaci budowy pawilonu handlowego nie został zrealizowany, a co za tym idzie zachodzą przesłanki do stwierdzenia przez organ nieważności części decyzji i zwrotu chociażby tej części wywłaszczonej nieruchomości, która przeznaczona była pod budowę pawilonu handlowego. W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że kontrola sądowo – administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżoną decyzję nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania decyzji, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie - ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2011 r. utrzymująca w mocy decyzję tego organu z dnia [...] kwietnia 2011 r., którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1993 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia [...] maja 1993 r. W tym miejscu Sąd zauważa, iż stwierdzenie nieważności decyzji stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych wyrażonej w art. 16 k.p.a., co oznacza, że tryb ten może być stosowany tylko w sytuacji bezspornego ustalenia wystąpienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Zaistnienie tych przesłanek musi być oczywiste. Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji nie stwarza prawnej podstawy do ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy już rozstrzygniętej decyzją dotychczasową, nie jest w nim bowiem możliwe prowadzenie postępowania dowodowego w takim zakresie jak w postępowaniu zwyczajnym. W sprawie niniejszej skarżący dopatruje się m.in. naruszenia art. 69 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, przejawiającego się w dokonaniu przez organ administracji nieprawidłowej oceny prawnej i błędnym przyjęciu, że zrealizowanie jedynie części celu w postaci budowy przedszkola (w sytuacji, gdy cel wywłaszczenia określony został zbiorczo jako "budowa przedszkola i pawilonu handlowego"), jest równoznaczne z pełną realizacją celu wywłaszczenia. Powołany jako podstawa prawna rozstrzygnięcia przepis art. 69 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (j.t.: Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.) stanowi, że nieruchomość wywłaszczona lub jej część podlega zwrotowi na rzecz poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego na jego wniosek, jeżeli stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Podstawowe znaczenie dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji ma więc wykładnia przytoczonego wyżej przepisu prawa, a w szczególności tej jego części, która dotyczy "zbędności" wywłaszczonej nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. W akcie notarialnym z dnia [...] grudnia 1974 r. cel wywłaszczenia określono jako "budowa przedszkola i pawilonu handlowego", stosownie do decyzji Wydziału Gospodarki Przestrzennej Urzędu Miejskiego w B. z dnia [...] czerwca 1974 r., Nr [...]. Żądanie F. W. dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1993 r., nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia [...] maja 1993 r., nr [...] o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w B. przy ul. [...], oznaczonej pgr [...] o pow. [...] ha. Z materiału dokumentacyjnego sprawy wynika, iż na przedmiotowej działce (pgr [...]) znajduje się przedszkole nr [...], które w dacie wydawania ww. decyzji, tj. w roku 1993 już funkcjonowało. Nabyty, przez Skarb Państwa, budynek został przebudowany na cele przedszkola w latach 1980-1981, gdyż wywłaszczeniu podlegała działka wraz z budynkiem w stanie surowym. Faktu urządzenia w wywłaszczonym budynku przedszkola nie kwestionuje także skarżący. Tak więc w omawianym stanie fatycznym sprawy nie można przyjąć, jak twierdzi skarżący, iż wystarczającą przyczyną do ustalenia, iż działka pgr [...] stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu w rozumieniu art. 69 ust. 1 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, jest fakt, iż nie zrealizowano pozostałej części zamierzenia inwestycyjnego – pawilonu handlowego, a tym samym decyzja Wojewody [...] i ją poprzedzająca naruszają prawo. Zdaniem Sądu, późniejsze, "węższe" wykorzystanie nieruchomości w odniesieniu do pierwotnego zamierzenia nie daje podstaw do twierdzenia, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, a tym samym do przyjęcia zbędności nieruchomości nabytej przez Skarb Państwa w 1974 r. Określenie celu "budowa przedszkola i pawilonu handlowego" stwarzało bowiem, zdaniem Sądu możliwość wykorzystania wywłaszczonej nieruchomości zarówno dla potrzeb przedszkola jak i celów handlowych. Tym bardziej, iż budynek przedszkola znajduje się w budynku, nabytym od F. W. w 1974 r., w stanie surowym. Nawet przy założeniu, że w omawianej sprawie miała miejsce modyfikacja celu wywłaszczenia (dokonano adaptacji budynku tylko na potrzeby przedszkola, a odstąpiono od przeznaczenia na cele handlowe), to ta modyfikacja nie stanowi zmiany charakteru zamierzonej inwestycji, która zrealizowana została zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem, aczkolwiek w węższym zakresie. W sprawie niniejszej bez wątpienia nie nastąpiła także zmiana przeznaczenia wywłaszczonej nieruchomości. W tym zakresie zachowały swoją aktualność poglądy wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 1987 r., IV SA 372/87 oraz Uchwała Składu 7 Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 27 stycznia 1988 r., III AZP 11/87 (OSNCP 11/88), w których rozgraniczono pojęcie zmiany celu wywłaszczenia od modyfikacji tego celu. Konstatując, w omawianej sprawie nie doszło do zbędności nieruchomości ani w znaczeniu faktycznym (ma to miejsce gdy cel wywłaszczenia nie został zrealizowany albo gdy nieruchomość w rzeczywistości wykorzystana została na cele inne niż określone w decyzji wywłaszczeniowej), ani w znaczeniu prawnym (powstanie takiego stanu prawnego, w świetle którego nieruchomość nie może być użyta na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu). Nie bez znaczenia dla omawianej sprawy jest przywoływany także przez organy administracji wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w [...] z dnia 27 października 1994 r., sygn. akt SA/Ka 2528/93, dotyczący działki sąsiedniej oznaczonej pgr [...], zagospodarowanej także na cele przedszkola. NSA sierdził bowiem, iż bez znaczenia jest czas realizacji inwestycji, przerwy w realizacji inwestycji, czy jakiekolwiek zmiany zamierzenia inwestora, jeśli w dacie orzekania o zwrocie nieruchomość została rozdysponowana na cel zgodny z decyzją o wywłaszczeniu. Tym samym, pozostałe zarzuty skargi także nie zyskały akceptacji Sądu. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), orzekł jak w sentencji. ----------------------- 9