I SA/Wa 1547/08
WyrokWSA w Warszawie2009-01-15
Skład orzekający: Elżbieta Sobielarska, Emilia Lewandowska, Joanna Skiba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawo do zasiłku rodzinnego i dodatku z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego przysługuje od miesiąca, w którym złożono wniosek wraz z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, czy też od miesiąca, w którym dziecko ukończyło 18 lat?Ratio decidendi
Prawo do świadczeń rodzinnych, w tym zasiłku rodzinnego i dodatku z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego, ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Zarzut dotyczący przyznania świadczenia od miesiąca, w którym dziecko ukończyło 18 lat, jest nietrafny, jeśli wniosek został złożony później.Stan faktyczny
Skarżąca T. K., opiekun prawny całkowicie ubezwłasnowolnionego wnuka A. K., złożyła wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego oraz dodatku z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego. Organ I instancji przyznał świadczenia od 1 czerwca 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę, kwestionując datę przyznania świadczeń i podnosząc, że powinny być przyznane od grudnia 2007 r., gdy wnuk ukończył 18 lat. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Sędziowie WSA Emilia Lewandowska WSA Joanna Skiba Protokolant Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...] przyznającą T. K. świadczenie w formie zasiłku rodzinnego na dziecko, przyznany dla A. K. w kwocie [...] zł miesięcznie, na okres od 1 czerwca 2008 r. do 31 sierpnia 2008 r. oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego, przyznany dla A. K. w kwocie [...] zł, na okres od 1 czerwca 2008 r. do 31 sierpnia 2008 r.
U uzasadnieniu organ przedstawił następującą stan faktyczny:
Wnioskiem z dnia 20 czerwca 2008 r. T. K., będąca opiekunem prawnym całkowicie ubezwłasnowolnionego A. K., wystąpiła o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego dla swojego wnuka oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego.
Decyzją [...] lipca 2008 r., nr [...] Prezydent W. przyznał T. K. świadczenia w formie zasiłku rodzinnego na dziecko, przyznany dla A. K., w kwocie [...] zł miesięcznie, na okres od 1 czerwca 2008 r. do 31 sierpnia 2008 r. oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego, przyznany dla A. K., w kwocie [...] zł miesięcznie, na okres od 1 czerwca 2008 r. do 31 sierpnia 2008 r. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wykazał, iż wnioskodawczyni spełnia ustawowo określone przesłanki warunkujące przyznanie jej przedmiotowych świadczeń rodzinnych.
Od powyższej decyzji pismem z dnia 5 maja 2008 r. odwołanie złożyła T. K. Skarżąca zakwestionowała rozstrzygniecie organu I instancji, w szczególności w zakresie terminu jego przyznania i wskazała na ciężką sytuację zdrowotną swojego wnuka.
Rozpatrując przedmiotowe odwołanie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało, że warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych tj. zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego oraz zasady ustalania, przyznawania i wypłacania tych świadczeń określa ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992). Przepis art. 23 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi, że ustalanie prawa do świadczeń rodzinnych oraz ich wypłata następują na wniosek uprawnionej osoby, w niniejszej sprawie uprawnionym jest opiekun prawny dziecka.
Organ podniósł ponadto, że zasiłek rodzinny jest świadczeniem przeznaczonym na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka i uzależniony jest od dochodów osiąganych przez rodzinę. Do tego świadczenia mogą być przyznane dodatki, określone w art. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych, tj. dodatki z tytułu: urodzenia dziecka, samotnego wychowywania dziecka, opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej, kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego, rozpoczęcia roku szkolnego i podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania. Prawo do dodatków przysługuje pod warunkiem, że na dziecko (dzieci) przysługuje zasiłek rodzinny. Dodatki do zasiłku rodzinnego na dziecko (dzieci) nie przysługują, jeżeli nie przysługuje zasiłek rodzinny na to dziecko (dzieci), choćby spełnione zostały pozostałe warunki wymagane do przyznania dodatków.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało również, że ustawodawca wprowadził wyraźne kryterium dochodowe, które uprawnia do przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatkowych świadczeń - zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 i 2 oraz 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 tej ustawy, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 zł. W przypadku, gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 583,00 zł.
Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo ustalił, iż w przedmiotowej sprawie dochód A. K. nie przekracza wskazanego kryterium - z akt sprawy wynika, że jego dochód w 2006 r. wyniósł [...] zł. Przy czym, przy ustalaniu prawa do zasiłku rodzinnego w okresie zasiłkowym od 1 września 2007 r. do 31 sierpnia 2008 r. uwzględnia się przeciętny miesięczny dochód na osobę w rodzinie uzyskany w 2006 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. powołując przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych stwierdziło ponadto, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, z wyjątkiem świadczeń: dodatku z tytułu urodzenia dziecka, rozpoczęcia roku szkolnego, podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania, zasiłku pielęgnacyjnego i jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka). Okres zasiłkowy to okres od dnia 1 września do dnia 31 sierpnia następnego roku kalendarzowego, na jaki ustala się prawo do świadczeń rodzinnych. Natomiast prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego.
Organ wskazał, że z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie wynika, że T. K. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkiem w dniu 20 czerwca 2008 r. Zatem, w opinii Samorządowego Kolegium Odwoławczego, organ I instancji prawidłowo przyznał wnioskodawczyni świadczenia rodzinne od dnia 1 czerwca 2008 r. tj. począwszy od miesiąca, w którym złożony został wniosek wraz z prawidłowo wypełnionymi dokumentami.
Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2008 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła T. K. Skarżąca w obszernym uzasadnieniu skargi opisała ciężką sytuację zdrowotną swojego wnuka oraz podniosła, iż nie zgadza się z rozstrzygnięciem organu II instancji, który nie wziął pod uwagę faktu, że A. K. jest pełnoletni od [...] listopada 2007 r. i powinien pobierać zasiłek rodzinny osobiście od grudnia 2007 r. Dodatkowo skarżąca opisała niewłaściwe jej zdaniem działanie pracowników Ośrodka Pomocy Społecznej [...], polegające na udzielaniu błędnych informacji na temat świadczeń rodzinnych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumenty wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Kontrola sądowo-administracyjna decyzji organów administracji publicznej w zakresie ich zgodności z prawem sprowadza się do wyjaśnienia w toku rozpoznawania danej sprawy, czy organy te nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji.
Działając w oparciu o powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż kontrola zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej nie wykazała naruszenia przepisów prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy organy administracji prawidłowo przyjęły, iż skarżącej T. K. prawo do świadczeń rodzinnych w postaci zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego przysługuje od dnia 1 czerwca 2008 r., tj począwszy od miesiąca, w którym skarżąca złożyła wniosek wraz z prawidłowo wypełnionymi dokumentami.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2008 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 z późn. zm.) Zgodnie z przepisem art. 23 ust. 1 powołanej ustawy ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych oraz ich wypłata następuje na wniosek osoby uprawnionej (małżonków, jednego z małżonków, rodziców, jednego z rodziców, opiekuna faktycznego dziecka, opiekuna prawnego dziecka, osoby uczącej się, pełnoletniej osoby niepełnosprawnej lub innej osoby upoważnionej do reprezentowania dziecka lub pełnoletniej osoby niepełnosprawnej). Natomiast w myśl art. 4 ust. 2 prawo do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego zasiłku przysługuje m in. opiekunowi prawnemu dziecka (pkt 1 in fine). Jak wynika z akt administracyjnych, w niniejszej sprawie osobą uprawnioną do wystąpienia z takim wnioskiem była skarżąca T. K., która na mocy postanowienia Sądu Rejonowego dla W. VI Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia [...] kwietnia 2008, sygn. akt [...] została ustanowiona opiekunem prawnym dla ubezwłasnowolnionego całkowicie wnuka A. K.
Ponadto, w myśl przepisu art. 24 ust. 1 cytowanej ustawy prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, z wyjątkiem świadczeń: dodatku z tytułu urodzenia dziecka, rozpoczęcia roku szkolnego, podjęcia przez dziecko nauki
w szkole poza miejscem zamieszkania, zasiłku pielęgnacyjnego i jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka, przy czym okres zasiłkowy to okres od dnia
1 września do dnia 31 sierpnia następnego roku kalendarzowego, na jaki ustala się prawo do świadczeń rodzinnych (art. 3 pkt 10). Natomiast prawo od świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami (art. 24 ust. 2).
Z materiału dokumentacyjnego zgromadzonego w aktach administracyjnych sprawy wynika, że skarżąca T. K. wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego na dziecko A. K. złożyła w Ośrodku Pomocy Społecznej [...] w dniu 20 czerwca 2008 r. Natomiast w dniu 23 czerwca 2008 r. skarżąca złożyła brakujące dokumenty tj. decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2008 r. o przyznaniu renty socjalnej dla A. K.
Mając na względzie przepis art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który wyraźnie określa moment od jakiego ustala się prawo do świadczeń rodzinnych stanowiąc, że jest nim miesiąc w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, Sąd w całości podzielił stanowisko organów orzekających w niniejszej sprawie uznając, że zasiłek rodzinny oraz dodatek do zasiłku rodzinnego przysługuje T. K. od dnia 1 czerwca 2008 r., tj. począwszy od miesiąca, w którym skarżąca złożyła wniosek wraz z wymaganymi dokumentami.
Wobec powyższego w ocenie Sądu, zarzut skarżącej dotyczący nieuwzględnienia przez organy orzekające o przyznaniu świadczenia rodzinnego okresu obejmującego miesiące od dnia ukończenia przez A. K. 18 lat (tj. od grudnia 2007 do maja 2008 r.) należy uznać za nietrafny.
Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi dotyczących niewłaściwego działania pracowników Ośrodka Pomocy Społecznej [...] w zakresie udzielania informacji o sytuacji prawnej A. K., wskazać należy, iż nie były one przedmiotem kontroli Sądu, ponieważ sądy administracyjne nie są właściwe do rozpatrywania skarg na działalność pracowników organów.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło