I SA/Wa 1547/11

WyrokWSA w Warszawie2011-10-13

Skład orzekający: Marta Kołtun-Kulik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ prawidłowo zastosował przepisy o utracie dochodu przy ustalaniu prawa do świadczeń rodzinnych w sytuacji uzyskania renty przez członka rodziny?
Ratio decidendi
Organ prawidłowo uwzględnił dochód z tytułu renty jako dochód powiększający dochód rodziny, a utrata dochodu z tytułu renty została zastosowana zgodnie z przepisami, co uzasadnia odmowę przyznania świadczeń rodzinnych w okresie, gdy dochód przekraczał ustawowe kryteria. Skarga została oddalona, ponieważ organy właściwie ustaliły stan faktyczny i prawny oraz zastosowały przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych i rozporządzenia.
Stan faktyczny
W. S. otrzymała decyzję o przyznaniu świadczeń rodzinnych na okres od listopada 2009 do października 2010 r. Po uzyskaniu renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy organ wznowił postępowanie i uchylił wcześniejszą decyzję, przyznając świadczenia tylko w niektórych okresach oraz odmówił ich przyznania w pozostałym czasie z powodu przekroczenia kryterium dochodowego. Skarżąca zarzuciła, że organ nie uwzględnił utraty dochodu z tytułu zatrudnienia w firmie C. A., twierdząc, że uzyskanie renty spowodowało utratę dochodów z pracy.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik po rozpoznaniu w dniu 13 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] w przedmiocie przyznania świadczeń rodzinnych oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] marca 2011 r., nr [...]. Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o następujące ustalenia prawne i faktyczne sprawy. Decyzją z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy [...] przyznał W. S. na okres od dnia [...] listopada 2009 r. do dnia [...] października 2010 r. świadczenia rodzinne. W związku z decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] o przyznaniu W. S. renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy od dnia [...] września 2009 r. do dnia [...] września 2010 r. organ I instancji wznowił z urzędu postępowanie administracyjne i decyzją z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] uchylił własne rozstrzygnięcie z dnia [...] listopada 2009 r. oraz przyznał skarżącej w okresie zasiłkowym 2009-2010: 1) na córkę M. S. zasiłek rodzinny, w wysokości 91,00 zł miesięcznie, od dnia [...] listopada 2009 r. do dnia [...] listopada 2009 r., oraz od dnia [...] października 2010 r. do dnia [...] października 2010 r.; dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego powyżej 5 roku życia, w wysokości 80,00 zł miesięcznie, od dnia [...] listopada 2009 r. do dnia [...] listopada 2009 r.; dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu podjęcia przez dziecko nauki poza miejscem zamieszkania od dnia [...] października 2010 r. do dnia [...] października 2010 r., oraz jednorazowy dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, w wysokości 100,00 zł; 2) na syna Ł. S. zasiłek rodzinny, w wysokości 98 zł miesięcznie, od dnia [...] listopada 2009 r. do dnia [...] listopada 2009 r., oraz od dnia [...] października 2010 do dnia [...] października 2010 r.; dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu podjęcia przez dziecko nauki poza miejscem zamieszkania od dnia [...] listopada 2009 r. do dnia [...] listopada 2009 r., oraz od dnia [...] października 2010 r. do dnia [...] października 2010 r., a także jednorazowy dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku, w wysokości 100 zł. Decyzją tą odmówiono też przyznania stronie, w okresie zasiłkowym 2009-2010: 1) zasiłku rodzinnego na córkę M. S., w wysokości 91,00 zł miesięcznie, od dnia [...] grudnia 2009 r. do dnia [...] września 2010 r.; dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego powyżej 5 roku życia, w wysokości 80 zł miesięcznie, od dnia [...] grudnia 2009 r. do dnia [...] września 2010 r.; dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu podjęcia przez dziecko nauki poza miejscem zamieszkania od dnia [...] września 2010 r. do dnia [...] września 2010 r.; 2) zasiłku rodzinnego na syna Ł. S., w wysokości 98 zł miesięcznie, od dnia [...] grudnia 2009 r. do dnia [...] września 2010 r;. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu podjęcia przez dziecko nauki poza miejscem zamieszkania w okresie od dnia [...] grudnia 2009 r. do dnia [...] czerwca 2010 r., oraz od dnia [...] września 2010 r. do dnia [...] września 2010 r. Od decyzji z dnia [...] marca 2011 r. odwołanie wniosła W. S. argumentując, że "w okresie pobierania renty nie pracowała w firmie C. A., organ nie utracił dochodu z tytułu zatrudnienia, a uzyskał dochód z tytułu renty". Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] marca 2011 r., nr [...]. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że podstawę orzekania w niniejszej sprawie stanowiła ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.), dalej powołana jako ustawa. Kolegium wyjaśniło, że zasady przyznawania zasiłku rodzinnego zostały określone w art. 5 ust. 1 i 3 ustawy, zgodnie z którym zasiłek rodzinny przysługuje rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, opiekunowi faktycznemu dziecka, osobie uczącej się, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 zł. Podejmując rozstrzygnięcie organ kierował się definicją dochodu z art. 3 pkt 2 ustawy, zgodnie z którą "dochodem rodziny jest przeciętny, miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy". W związku z powyższym organ przyjął dochód rodziny z roku kalendarzowego poprzedzającego okres zasiłkowy tj. 2008 r. Miesięczny dochód w tym roku wyniósł [...] zł. Uwzględniając dyspozycję art. 3 pkt 24 ppkt d ustawy, w myśl której uzyskanie dochodu oznacza uzyskanie dochodu spowodowane (...) uzyskaniem zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, a także emerytury lub renty, jako uzyskanie dochodu organ zaliczył rentę przyznaną wnioskodawczyni decyzją ZUS z dnia [...] listopada 2009 r. Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 4 ustawy w przypadku uzyskania przez członka rodziny dochodu, o którym mowa w art. 3 pkt 24 prawo do zasiłku rodzinnego ustala się na podstawie dochodu rodziny powiększonego o uzyskany dochód. Stosownie zaś do § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 ze zm.) w przypadku uzyskania przez członka rodziny dochodu po roku, z którego dochody stanowią podstawę do ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych, do dochodu rodziny dodaje się miesięczną kwotę dochodu uzyskanego przez członka rodziny. Wobec powyższego miesięczny dochód rodziny w 2008 r. został powiększony o uzyskany dochód W. S. z tytułu renty w 2009 r. tj. o kwotę [...] zł. Miesięczny dochód rodziny wyniósł więc [...] zł, co w przeliczeniu na członka rodziny stanowiło kwotę [...] zł i przekroczył 651 zł. Ponadto organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy w przypadku, gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności zasiłek rodziny przysługuje jeśli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 583 zł. Córka W. S. – M. S. została zaliczona do osób niepełnosprawnych do dnia [...] kwietnia 2010 r. Tym samym organ uznał, że kryterium dochodowe wyniosło w przypadku córki 583 zł. W uzasadnieniu organ stwierdził, że skoro na podstawie art. 3 ust. 23 ppkt d utratą dochodu jest utrata także emerytury lub renty a ponadto, że zgodnie z § 17 ust. 3 cyt. rozporządzenia prawo do świadczeń rodzinnych ustala się od pierwszego pełnego miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła utrata dochodu, nie wcześniej niż od miesiąca złożenia wniosku, to mając na uwadze, że w dniu [...] września 2010 r. nastąpiła utrata dochodu (utrata renty) przez W. S., strona była ponownie uprawniona do świadczeń rodzinnych od dnia [...] października 2010 r. do dnia [...] października 2010 r. Na rozstrzygnięcie organu odwoławczego z dnia [...] czerwca 2011 r., W. S., wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że zarówno Burmistrz Miasta i Gminy [...], jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], "nie zastosowały przepisów o utracie dochodu w stosunku do dochodów osiągniętych przez skarżącą w 2008 r. z tytułu zatrudnienia w firmie "C. A." w kwocie [...] zł. Zdaniem skarżącej "uzyskanie dochodu spowodowane uzyskaniem prawa do renty jest jednoznaczne z utratą dochodów w ww. firmie. W związku z powyższym dochody z zatrudnienia powinny zostać potraktowane jako utracone". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Jednocześnie organ administracji wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola sądowo-administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżony akt nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W pierwszej kolejności należy wskazać, że sprawa rozpoznana została w trybie uproszczonym – w myśl art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. Zgodnie z ww. przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w tym trybie, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jako, że przedmiotowy wniosek został zawarty w odpowiedzi Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na skargę, która to odpowiedź została przesłana do W. S., a która następnie pismem z dnia [...] września 2011 r. ustosunkowała się do odpowiedzi organu zwracając się o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, Sąd skargę na decyzję z dnia [...] czerwca 2011 r. rozpoznał na posiedzeniu niejawnym (art. 120 p.p.s.a.). Materiał dowodowy wskazuje, że organy obu instancji prawidłowo zastosowały przepis art. 32 ust. 1 ustawy, w myśl którego organ może bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych. Jako, że w związku z przyznaną rentą zmieniła się sytuacja dochodowa rodziny W. S. zasadnie organy orzekające w niniejszej sprawie uchyliły decyzję z dnia [...] listopada 2009 r. i przyznały skarżącej, na podstawie art. 5 ust. 1 i 2 ustawy, świadczenia rodzinne w czasookresie od [...] do [...] listopada 2009 r. oraz od [...] do [...] października 2010 r., a w pozostałym okresie zasiłkowym 2009-2010, odmówiły przyznania świadczeń, zgodne z osnową zaskarżonego rozstrzygnięcia. Odmowę przyznania zasiłków rodzinnych oraz dodatków organy słusznie uzasadniły przekroczeniem kryterium dochodowego w związku z nabytym przez W. S. prawem do renty (od dnia [...] września 2009 r. do dnia [...] września 2010 r. – po raz pierwszy wypłaconej w dniu [...] listopada 2009 r.) Odnosząc się do zarzutu skargi, że organ nie zastosował przepisów o utracie dochodów w stosunku do dochodów osiągniętych z tytułu zatrudnienia w C. A. wyjaśnić należy, że art. 3 pkt 23 ustawy definiuje dochód utracony wskazując, że oznacza to utratę dochodu spowodowaną: a) uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego, b) utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło, c) utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, z wyjątkiem rent przyznanych rolnikom w związku z przekazaniem lub dzierżawą gospodarstwa rolnego, d) wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności. Jest to katalog zamknięty, wykluczający zakwalifikowanie do tego pojęcia innych, niż wymienione w tym przepisie przypadki zmniejszenia dochodu w okresie zasiłkowym w stosunku do roku go poprzedzającego. Skarżąca nie utraciła zatrudnienia w C. A., miała zawartą umowę o pracę od dnia [...] września 1998 r., o czym świadczy aneks do umowy o pracę z [...] września 2010 r. W sprawie niniejszej skarżąca pobierała rentę z tytułu niezdolności do pracy w okresie od [...] września 2009 r. do [...] września 2010 r. Utrata dochodu (renty) nastąpiła po okresie, na który to renta przysługiwała. Sposób postępowania w przypadku utraty dochodu reguluje przepis § 17 ust. 1 i 3 ww. rozporządzenia, na co wskazały organy obu instancji. W przypadku utraty przez członka rodziny dochodu, od dochodu rodziny odejmuje się przeciętną miesięczną kwotę utraconego dochodu (ust. 1). Prawo do świadczeń rodzinnych ustala się od pierwszego pełnego miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła utrata dochodu, nie wcześniej jednak niż od miesiąca złożenia wniosku (ust. 3). Wobec tego, zgodnie z dyspozycją § 17 ust. 3 rozporządzenia, ustalono prawo do świadczeń rodzinnych od pierwszego pełnego miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła utrata dochodu. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, zdaniem Sądu, organy przeprowadziły właściwie postępowanie wyjaśniającego, zbadały stan faktyczny i prawny sprawy, a wydane w sprawie decyzje zawierają wszystkie niezbędne elementy, w tym jasne i wyczerpujące uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia. To zaś oznacza, że skarga W. S., pomimo niewątpliwie jej trudnej sytuacji rodzinnej, nie ma usprawiedliwionych podstaw. Dlatego też Sąd, działając na podstawie art. 151 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło