I SA/Wa 1548/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie: Sędzia WSA Iwona Maciejuk Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi C. K. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Skarbu Państwa na rzecz C. K. kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Minister Skarbu Państwa po rozpatrzeniu odwołania C. K. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. o potwierdzeniu prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Orzeczenie powyższe zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Wnioskami z dnia 1 grudnia 2008 r. C. K. oraz L.L. zwrócili się do Wojewody [...] o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty za nieruchomości pozostawione przez W. i H. K. na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z postanowienia Sądu Rejonowego w G. Wydział II Cywilny z dnia [...] listopada 1991 r., Sygn. akt [...] wynika, iż spadek po W. K. zmarłym dnia [...] sierpnia 1945 r. w [...], ostatnio stale zamieszkałym w W., na podstawie ustawy nabyli: H. K. - żona, w 2/8 częściach spadku, M. L. – córka, C. K. - syn, każdy w 3/8 częściach spadku. Natomiast z postanowienia Sądu Rejonowego w G. Wydział II Cywilny z dnia [...] listopada 1991 r., Sygn. akt [...] wynika, iż spadek po H. K., zmarłej dnia [...] lutego 1988 r. w G., ostatnio stale zamieszkałej w G. na podstawie ustawy nabyli: M. L. – córka, C. K. - syn, każdy po 1/2 części spadku. Z postanowienia Sądu Rejonowego w G. Wydział II Cywilny z dnia [...] kwietnia 2002 r., Sygn. akt [...] wynika, iż spadek po M. L., zmarłej dnia [...] września 2001 r. w G., ostatnio stale zamieszkałej w G. na podstawie ustawy nabyli mąż L. L. oraz brat C. K., każdy w 1/2 części spadku. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] Wojewoda [...] potwierdził C. K. prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez H.K. nieruchomości w W. przy ul. [...], dawne województwo [...]. Wartość pozostawionej nieruchomości po waloryzacji została określona na kwotę [...] zł, wobec czego wartość rekompensaty wyniosła [...] zł. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, że znajdujący się w sprawie materiał dokumentacyjny potwierdza, że H. K. pozostawiła w W. przy ul. [...], nieruchomość składającą się z: - 0,02 ha ziemi, na której rosło 6 drzew wiśni i 39 krzewów porzeczek; - domu mieszkalnego drewnianego, parterowego, oszklonego, pomalowanego, krytego dachówką, wybudowanego w 1920 r. o kubaturze 374 m2; - szopy z desek, wybudowanej w 1920 r,, o kubaturze 32 m3, - pomieszczenia na składy z desek, krytego dachówką, wybudowanego w 1920 r., o kubaturze 35 m3, - piwnicy murowanej z betonu, wybudowanej w 1920 r., o kubaturze 25 m3; - studni z daszkiem z kesonów, wybudowanej w 1920 r. o głębokości 7,5 metra bieżącego; - ustępu na dwa miejsca, z betonu i skrzyni, wybudowanego w 1937 r. Wojewoda [...] wskazał uznał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy spełnia wymogi określone w art. 2, art. 3 i art. 5 ust. i 2 ustawy zabużańskiej (postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2011 r.) i wezwał stronę do wskazania wybranej formy realizacji rekompensaty, wskazania numeru konta bankowego oraz do dostarczenia aktualnego operatu szacunkowego. Organ wskazał, że w dniu 26 lipca 2011 r. C. K. dostarczył do akt sprawy dokumentację otrzymaną z Centralnego Archiwum [...] wnosząc jednocześnie o zmianę postanowienia z dnia [...] kwietnia 2011 r. w związku z błędnym uznaniem, że pozostawiona nieruchomość miała 200 m2, a nie 200 sążni2. Wnioskodawca zwrócił się jednocześnie z prośbą o uwzględnienie 0,02 ha roli i zasiewów oziminy, w związku z nieuwzlędnieniem w postanowieniu sionka i płotu z desek. Postanowieniem z dnia [...] października 2011 r. Wojewoda [...] zmienił swoje orzeczenie z dnia [...] kwietnia 2011 r. w ten sposób, że zamiast wyrazu "szopy" wpisał "sionka" oraz odmówił zmiany postanowienia w pozostałym zakresie wskazując, że dostarczone przez stronę dokumenty stwierdzające, że przedmiotowa nieruchomości miała 200 sążni2 są sprzeczne z Opisem Mienia Pozostawionego znajdującego się w aktach sprawy. Wojewoda [...] wskazał poza tym, że dokumenty określające stan faktyczno-prawny nieruchomości według stanu na dzień jej pozostawienia tj. rok 1945 r. są Opisy Mienia Pozostawionego pozyskane z Archiwum Akt Nowych w W. oraz Centralnego Archiwum Państwowego na L. z datą [...] kwietnia 1945 r., na których widnieje powierzchnia nieruchomości 0,0200 ha tj. 200 m2. Zdaniem organu dokumentami takimi nie są przedłożony przez stronę wykaz nieruchomości i gruntów przy ul. [...] w W., najprawdopodobniej z 1940 r., wypis z księgi włościańskiej oraz plan działki ziemi z 1912 r. Organ stwierdził, że dokumenty z 1912 r. obrazują jedynie stan faktyczno-prawny z ponad 30 lat przed momentem opuszczenia przez H. K. nieruchomości i dlatego nie uznał ich jako dowód w niniejszym postępowaniu. Od decyzji powyższej odwołanie do organu wyższego stopnia wniósł C. K. Po rozpatrzeniu odwołania Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...]. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że kwestią sporną w przedmiotowej sprawie jest powierzchnia nieruchomości pozostawionej. Odwołując się do powołanych przez C. K. dokumentów, organ podniósł, że data sporządzenia dokumentu może mieć istotne znaczenie dla oceny czy dany dokument potwierdza fakt pozostawienia nieruchomości w chwili opuszczenia byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz skład i powierzchnię tejże nieruchomości. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2011 r., Sygn. akt I OSK742/10 organ podniósł, że istotne jest ustalenie stanu majątkowego w dniu opuszczenia lub wypędzenia z byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wyjaśnił, że strona postępowania nie może wymagać od organu, aby ten posiadając dowody potwierdzające powierzchnię i rodzaj nieruchomości pozostawionej na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wynikające z dokumentów urzędowych, przeprowadzał dowody przeciwne, zwłaszcza z dokumentów nieopatrzonych datą lub opatrzonych datą wcześniejszą niż data opuszczenia byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez właściciela nieruchomości. Niezgadzając się z rozstrzygnięciem organu C. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze podniósł, że jego, zdaniem w opisie mienia z dnia [...] lipca 1945 r. pracownik repatriacyjny popełnił widoczny błąd obliczając powierzchnię działki i przeliczył 200 sążni jako 0,0200 ha. Wskazał przy tym, że dokument z dnia [...] sierpnia 1931 r. (arkusz nieruchomości i budynków) określa powierzchnię zabudowy na 50 sążni, co w przeliczeniu daje 227,5 metra kwadratowego. Zabudowa ta jest identyczna z wymienioną w opisie mienia z roku 1945 r. (budynek mieszkalny, szopa, pomieszczenia na składy, studnia z daszkiem). Skarżący wskazał ponadto, że logicznym jest, iż obszar działki musi być większy niż powierzchnia zabudowy co niestety nie zostało zauważone pomimo jego pism i przedstawionych dokumentów. Odpowiadając na skargę Minister Skarbu Państwa podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej "ppsa"). Dokonując kontroli w niniejszej sprawie, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem art. 7, 77 § 1 oraz 80 kpa, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie bowiem z tymi przepisami organy administracji publicznej mają obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności związanych z określoną sprawą w celu ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością i w tym celu podejmują z urzędu wszelkie niezbędne czynności zmierzające do zebrania pełnego materiału dowodowego. Istotą sporu w niniejszej sprawie jest ocena wartości dowodowej przedłożonych przez stronę w postępowaniu administracyjnym dokumentów w zakresie powierzchni pozostawionej przez poprzedniczkę prawną skarżącego, nieruchomości gruntowej położonej przy ul. [...] w W. Przede wszystkim wskazać należy, że zgodnie z treścią przepisu art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zgodnie zaś z przepisem art. 75 § 1 kpa jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Z brzmienia powyższego przepisu wprost wynika, że przez pojęcie dowodu należy rozumieć także inne dowody niewymienione wyraźnie w tym przepisie. Art. 75 § 1 nie zawiera zatem zamkniętego katalogu środków dowodowych dopuszczalnych w postępowaniu dowodowym, lecz jest to jedynie wyliczenie przykładowe. Biorąc powyższe pod uwagę, niezrozumiałym jest dlaczego organy orzekające w niniejszej sprawie odmówiły mocy dowodowej przedłożonym przez stronę skarżącą uwierzytelnionym kopiom dokumentów, wyłącznie ze względu na datę ich sporządzenia. Wprawdzie Minister Skarbu Państwa ma rację twierdząc, że istotne jest ustalenie stanu majątkowego w dniu opuszczenia lub wypędzenia z byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, to jednak w sytuacji gdy strona podważa informacje zawarte w dokumentach potwierdzających pozostawienie takiego mienia, przedkładając jednocześnie dokumenty na potwierdzenie swoich wątpliwości, nie można tych dokumentów pominąć i trzeba poddać je ocenie. Tym bardziej, że zarówno organ jak strona nie kwestionują składników pozostawionego majątku, a spór dotyczy jedynie powierzchni działki na której majątek ten się znajdował. Ze znajdującego się w aktach sprawy Arkusza Nieruchomości i Budynków Nr [...], obszar zabudowany na spornej nieruchomości wynosił 50 sążni kwadratowych. Biorąc pod uwagę, że 1 sążeń kwadratowy odpowiada 4,5522 m2 , należy przyznać rację skarżącemu, że nie jest możliwym aby pozostawiona przez jego poprzedniczkę prawną nieruchomość była mniejsza niż znajdujące się na niej zabudowania. Ze znajdującego się bowiem w aktach sprawy Opisu Mienia Pozostawionego z dnia [...] kwietnia 1945 r., na którym oparł swe rozstrzygnięcie organ, wynika, że pozostawiona nieruchomość miała powierzchnię równą 200 m2 tj. o około 27 m2 mniejsza (50 sążni kwadratowych = 227 m2) niż posadowione na niej budynki mieszkalne i gospodarcze na niej się znajdujące co jest sprzeczne z zasadą logiki. Biorąc pod uwagę powyższe, uznać należy, iż w celu ustalenia powierzchni pozostawionej nieruchomości na dzień opuszczenia byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, należałoby zgodzić się z zasadami logiki i przyjąć jako dowód w sprawie także dokumenty z lat wcześniejszych tj. sprzed 1945 r. Rozpoznając ponownie sprawę organ uwzględni powyższe stanowisko Sądu, dokona jeszcze raz oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, przeprowadzając w tym zakresie uzupełniające postępowanie dowodowe, obejmujące przede wszystkim przekazane przez stronę dokumenty. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), orzekł jak w sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy.