I SA/Wa 1548/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Sędziowie WSA Dorota Apostolidis WSA Anna Wesołowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2017 r. sprawy ze skargi T. B. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 lipca 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 293/13 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 4000 (cztery tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta [...] na rzecz T. B. sumę pieniężną w kwocie 2000 (dwa tysiące) złotych; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz T. B. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 19 maja 2017 r. (26 września 2017 r. – data wpływu do Sądu) T. B. (dalej jako: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 lipca 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 293/13. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy wniosku skarżącego z dnia 19 stycznia 2010 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ulicy [...], ozn. hip nr [...]. Jednocześnie Sąd stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W skardze skarżący wniósł o wymierzenie Prezydentowi grzywny w wymiarze stosownym do okresu bezczynności w sprawie, stwierdzenie, że bezczynność Prezydenta po wyroku z dnia 24 lipca 2013 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz zasądzenie od Prezydenta na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w maksymalnej wysokości określonej art. 154 § 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej jako: "P.p.s.a." Akta sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku z dnia 24 lipca 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 293/13, wpłynęły do Prezydenta w dniu 8 października 2013 r. Zatem termin wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny upłynął w dniu 9 grudnia 2013 r. (poniedziałek). Z akt sprawy wynika że w sprawie został już wydany wyrok w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] przytoczonego wyżej wyroku. Wyrokiem z dnia 11 czerwca 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 771/15 Sąd wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 1600 zł oraz stwierdził, że bezczynność organu po wydaniu wyroku z dnia 24 lipca 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 293/13, miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z akt sprawy wynika również, że pismem z dnia 7 marca 2017 r. skarżący wezwał Prezydenta do wykonania wyroku z dnia 24 lipca 2013 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że przedmiotowa nieruchomość została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Na mocy art. 1 tego dekretu ww. grunt przeszedł na własność gminy [...], a następnie na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy Państwowej (Dz. U. z 1950 r. Nr 14, poz. 130), stał się własnością Skarbu Państwa. Organ przyznał, że prowadzone jest – z wniosku spadkobierców dawnych właścicieli - postępowanie administracyjne o przyznanie odszkodowania za grunt przedmiotowej nieruchomość w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm.), dalej jako: "ugn", zgodnie z którym jedną z przesłanek badanych w postępowaniu odszkodowawczym w sprawie przedmiotowej nieruchomości jest określenie dokładnej daty pozbawienia poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego faktycznej możliwości władania działką. Organ wskazał, że istotnym w sprawie jest fakt, iż opóźnienia w rozpatrywaniu spraw są spowodowane między innymi bardzo dużą ilością wpływającej do Biura Spraw Dekretowych korespondencji w sprawach odszkodowawczych za nieruchomości objęte działaniem dekretu [...]. Waga tych spraw, stopień ich skomplikowana oraz złożoność okoliczności, które powinny być ustalone w toku tych postępowań, niestety nie pozwalają na dotrzymanie ustawowych terminów przewidzianych na ich rozpatrzenie. W opinii organu, o kolejności rozpatrzenia spraw nie może decydować li tylko aktywność procesowa stron i ilość składanych skarg, tym bardziej, że wniosek skarżącego jest relatywnie nowy w stosunku do innych wniosków o odszkodowanie oczekujących na rozpatrzenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 154 § 1 P.p.s.a. w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z kolei w myśl art. 154 § 2 P.p.s.a sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z powołanego art. 154 § 1 P.p.s.a. wynikają dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 P.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. Z akt sprawy wynika, że przed wniesieniem rozpoznawanej skargi na niewykonanie wyroku z dnia 24 lipca 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 293/13, po wyroku wydanym w dniu 11 czerwca 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 711/15, w przedmiocie niewykonania wyroku skarżący po raz kolejny pismem z dnia 7 marca 2017 r. wezwał Prezydenta [...] do jego wykonania. Tym samym procesowy warunek wniesienia skargi został spełniony. Zgodnie z art. 286 § 2 P.p.s.a. termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Odpis prawomocnego wyroku z dnia 24 lipca 2013 r. zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania w terminie dwóch miesięcy wraz z uzasadnieniem oraz aktami administracyjnymi sprawy doręczony został organowi w dniu 8 października 2013 r. Termin załatwienia sprawy upłynął bezskutecznie w dniu 9 grudnia 2013 r. (poniedziałek). Z powodu niewykonania powyższego wyroku wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 czerwca 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 771/15 wymierzono Prezydentowi [...] grzywnę. Pomimo wydania wyroku wymierzającego grzywnę do dnia wydania niniejszego orzeczenia Prezydent [...] nie rozstrzygnął wniosku skarżącego o ustalenie odszkodowania. Skoro zatem Prezydent [...] w terminie wyznaczonym wyrokiem z dnia 24 lipca 2013 r. nie załatwił sprawy, to wniosek o wymierzenie Prezydentowi grzywny jest uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych, czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej, a zwłaszcza sytuacji gdy z tego tytułu organ już był – jak w rozpoznawanej sprawie- ukarany przez Sąd grzywną. Taka sytuacja wszak prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Mając na względzie zasadność skargi, jak również okres niewykonania przez organ prawomocnego wyroku z dnia 24 lipca 2013 r. (blisko cztery lata), Sąd uznał, że dla realizacji represyjnej i dyscyplinującej funkcji adekwatna będzie grzywna w wysokości 4000 zł, która mieści się w granicach określonych w art. 154 § 6 P.p.s.a. Wymierzając grzywnę w takiej wysokość Sąd wziął pod uwagę, że pomimo wymierzenia organowi grzywny prawomocnym wyrokiem z dnia 11 czerwca 2015 r. w wysokości 1600 zł Prezydent wciąż nie wydał decyzji odszkodowawczej. W ocenie Sądu, okoliczności podane przez organ w odpowiedzi na skargę nie mogą stanowić usprawiedliwienia niedotrzymania ustawowych terminów załatwienia sprawy. W ocenie Sądu, bezczynność organu, która wystąpiła po wyroku z dnia 24 lipca 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 293/13, ma charakter rażącego naruszenia prawa, gdyż z analizy akt sprawy wynika, że organ całkowicie zaprzestał procedowania w sprawie. Z tego też względu Sąd uznał, że wniosek skarżącego o przyznanie od organu na jego rzecz sumy pieniężnej jest zasadny, co skutkowało przyznaniem kwoty 2000 zł. Kwota ta stanowi formę rekompensaty dla skarżącego za wieloletni okres oczekiwania na merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Jednocześnie stanowi dodatkowy środek dyscyplinujący i mobilizujący organ do niezwłocznego podjęcia czynności w sprawie i w efekcie jej zakończenia. Z powyższych względów w pkt 1, 2 i 3 sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6, art. 154 § 2 i art. 154 § 7 P.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.) (200 zł tytułem wpisu od skargi, 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego).