I SA/Wa 155/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Asesor WSA Agnieszka Miernik (spr.) Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi B. M. A. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania B. M. A. A. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] października 2007 r. nr [...] o odmowie przyznania zaliczki alimentacyjnej wnioskowanej na P. M., D. M. i M. M. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podano, że B. M. A. A. wniosła o przyznanie zaliczki alimentacyjnej na dzieci P. M., D. M. i M. M. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania zaliczki alimentacyjnej, gdyż w dniu 12 maja 2006 r. wnioskodawczyni zawarła związek małżeński i nie spełnia obecnie warunków określonych w ustawie z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732 ze zm.). Od decyzji organu pierwszej instancji odwołanie wniosła B.M. A. A. zarzucając naruszenie przepisów art. art. 18, 32 ust. 1, 71 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 27 Konwencji o Prawach Dziecka przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych z dnia 20 listopada 1989 r. poprzez zastosowanie w sprawie art. 2 pkt 5 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej w związku z art. 3 pkt 17a ustawy z dnia 28 listopada 203 r. o świadczeniach rodzinnych. Odwołująca się powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 maja 2005 r. sygn. K 16/04 i wskazała, że obecny przepis art. 3 pkt 17a ustawy o świadczeniach rodzinnych ma identyczne znaczenie jak przepis zakwestionowany przez Trybunał Konstytucyjny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., w wyniku rozpoznania odwołania, wskazując na treść przepisów art. 2 pkt 5 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej i art. 3 pkt 17a ustawy z dnia 28 listopada 203 r. o świadczeniach rodzinnych, wyjaśniło, że wnioskująca pozostając w związku małżeńskim nie spełnia warunków do uzyskania zaliczki alimentacyjnej wnioskowanej na dzieci. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu Kolegium wyjaśniło, że organ administracyjny nie jest kompetentny i właściwy do oceny, czy przepisy ustawowe naruszają Konstytucję oraz umowy międzynarodowe. W tych sprawach kompetencja należy wyłącznie do Trybunału Konstytucyjnego. Dopóki więc przepis nie zostanie wyeliminowany z obrotu prawnego na skutek orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, dopóty funkcjonuje domniemanie o jego zgodności z Konstytucją i przepis musi być stosowany. Równocześnie Kolegium wyjaśniło, że powołany przez odwołującą się wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 maja 2005 r. nie oznacza, że niezgodny z Konstytucją jest także art. 3 pkt 17a ustawy o świadczeniach rodzinnych wprowadzony ustawą nowelizującą z dnia 29 grudnia 2005 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 267, poz. 2260). W tej sytuacji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. o odmowie przyznania zaliczki alimentacyjnej wnioskowanej na P. M., D. M. i M. M. Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie B. M. A. A. W skardze podtrzymała zarzuty podniesione w odwołaniu od decyzji odmawiającej przyznania zaliczki alimentacyjnej. W ocenie skarżącej, jej dzieci są dyskryminowane z tego powodu, że ich matka zawarła związek małżeński z mężczyzną, który nie jest ich biologicznym ojcem. Organy orzekające naruszyły konwencję o prawach dziecka bez uzasadnienia ograniczając pomoc finansową rodzinie. Wysokość dochodu przypadającego na osobę w rodzinie nie przekracza określonego ustawowo minimum, a alimenty orzeczone na rzecz dzieci od ich ojca są nieściągalne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W rozpoznawanej sprawie skarga nie mogła być uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa. Wnioskodawczyni, która wystąpiła z wnioskiem o przyznanie zaliczki alimentacyjnej na dzieci P. M., D. M. i M. M., jako osoba pozostająca w związku małżeńskim nie spełnia z uwagi na swój stan cywilny, pierwszego z kryteriów definicji "osoby samotnie wychowującej dziecko" mieszczącej się w art. 3 pkt 17a ustawy o świadczeniach rodzinnych, nie jest bowiem "panną, kawalerem, wdową, wdowcem, osobą pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu ani osobą rozwiedzioną". Zgodnie bowiem z art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, ilekroć w ustawie jest mowa o osobie uprawnionej, oznacza to osobę uprawnioną do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna, jeżeli: a) osoba uprawniona jest wychowywana przez osobę samotnie wychowującą dziecko, w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych, b) osoba uprawniona jest wychowywana przez osobę pozostającą w związku małżeńskim z osobą, która przebywa w zakładzie karnym powyżej 3 miesięcy albo jest całkowicie ubezwłasnowolniona, c) jest osobą uczącą się, w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych; Wobec powyższego wskazać należy, że osoba uprawniona wychowywana przez osobę pozostającą w związku małżeńskim może ubiegać się o zaliczkę alimentacyjną wyłącznie w sytuacjach określonych w art. 2 pkt 5 lit. b ustawy o zaliczce alimentacyjnej i tylko w razie spełnienia jednej ze wskazanych tam przesłanek. Podobny pogląd został wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2007 r. sygn. akt I OSK126/07. W ocenie Sądu, przyjęcie przez ustawodawcę zasady przyznawania zaliczki alimentacyjnej osobie samotnie wychowującej dziecko, w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, co powoduje wyeliminowanie z tego kręgu osób pozostających w związkach małżeńskich, nie stanowi naruszenia art. 27 Konwencji o Prawach Dziecka przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych z dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526 ze zm.). Przepis ten bowiem formułuje ogólne zobowiązanie ze strony Państwa – Strony Konwencji do wspomagania rodziców lub innych osób odpowiedzialnych za dziecko w realizacji warunków życia niezbędnych do rozwoju dziecka, i to tylko zgodnie z warunkami krajowymi oraz odpowiednio do swych środków. Sposób realizacji tego zobowiązania pozostawiony jest ustawodawstwu krajowemu. Zaś badanie zgodności ustaw z Konstytucją zastrzeżone jest do właściwości Trybunału Konstytucyjnego. W rezultacie sąd administracyjny nie może odmówić zastosowania przepisu ustawy, choćby uznał go za niekonstytucyjny. Chociaż w art. 8 ust. 2 Konstytucji RP wyrażono zasadę bezpośredniego jej stosowania, to jednak dopóki niekonstytucyjny przepis nie zostanie wyeliminowany z obrotu prawnego skutkiem orzeczenia TK, podlega stosowaniu. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1279 ze zm.), orzekł jak w sentencji.