I SA/Wa 1552/13

PostanowienieWSA w Warszawie2013-07-23

Skład orzekający: Referendarz Sądowy Lucyna Picho

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona wnosząca skargę na decyzję w przedmiocie umorzenia kwoty nienależnie pobranych świadczeń, która jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy ustawy, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, wykazując trudną sytuację materialną?
Ratio decidendi
Strona, która jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy ustawy na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a PPSA, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. Trudna sytuacja materialna, niewielki dochód i korzystanie ze wsparcia pomocy społecznej uzasadniają przyznanie takiego prawa.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni W. S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w związku ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą umorzenia części nienależnie pobranych świadczeń. Wnioskodawczyni wykazała trudną sytuację materialną, utrzymując się z zasiłku z opieki społecznej i nie posiadając majątku. Sąd rozpoznał wniosek, uwzględniając zwolnienie z kosztów sądowych z mocy ustawy.
Rozstrzygnięcie
Przyznano W. S. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w [...].

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia kwoty nienależnie pobranych świadczeń postanawia przyznać W. S. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w [...]. W związku z wniesioną skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2013 r., nr [...], która organ utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] w sprawie umorzenia [...]% kwoty nienależnie pobranych świadczeń oraz obowiązku zwrotu w ratach [...]% kwoty nienależnie pobranych świadczeń, skarżąca W. S. skierowała do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawczyni wyjaśniła, że pozostaje sama w gospodarstwie domowym. Nie posiada żadnego majątku, utrzymuje się z zasiłku uzyskiwanego z opieki społecznej w wysokości [...] zł. Nadmienić należy, że z nadesłanych do Sądu akt administracyjnych sprawy wynika, że wnioskodawczyni od dłuższego czasu korzysta z wsparcia oferowanego przez ośrodek pomocy społecznej w formie [...], opłat za [...] lub dofinansowania [...]. Zamieszkuje w lokalu przepisanym na [...], która opłaca czynsz. Wnioskodawczyni nie wypracowała własnej [...] i jest uprawniona do zasiłku [...] i [...]. Wnioskodawczyni nie ujawniła innych dochodów, oszczędności jak również nie wykazała, iż zatrudnia lub pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. Rozpoznając wniosek należy zauważyć, że stosownie do treści przepisu art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca W. Z. domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wskazać jednak należy, że w sprawie nie orzekano w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem wnioskodawczyni zwolniona jest z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy ustawy. Zwolnienie to wynika z przepisu art. 239 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej (taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym następuje - gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że W. S. wykazała, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Mając na uwadze wykazany niewielki dochód oraz to, iż skarżąca korzysta z opieki oferowanej przez właściwy ośrodek pomocy społecznej należy przyjąć, że w sposób oczywisty nie jest ona w stanie – bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło