I SA/Wa 1553/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.) Sędzia WSA Daniela Kozłowska Asesor WSA Sławomir Antoniuk Protokolant referendarz sądowy Lucyna Picho po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2006 r. sprawy ze skargi "D." Sp. z o. o. z siedzibą w S. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zgody na przeniesienie udziału w prawie użytkowania wieczystego i we własności budynków oddala skargę. Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] lipca 2006 r., nr [...] na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o portach i przystaniach morskich (t.j. Dz. U. z 2002 r., Nr 110, poz. 967 ze zm.), art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego po rozpatrzeniu wniosku Spółki "D." Sp. z o.o. z siedzibą w S. o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2006 r., nr [...]. W uzasadnieniu decyzji przedstawiono, co następuje: W dniu 11 maja 2005 r. do Ministra Skarbu Państwa wpłynął wniosek spółki "D." Sp z o.o. uzupełniony w dniu 31 maja 2005 r., o wyrażenie zgody na przeniesienie w drodze sprzedaży, na rzecz Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. z siedzibą w G. wyodrębnionego w tym celu udziału wynoszącego [...] części w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej, stanowiącej własność Skarbu Państwa, położonej w granicach Portu [...] w S., przy ul.[...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha wraz z takim samym udziałem w prawie własności budynków posadowionych na ww. nieruchomości, dla której w Sądzie Rejonowym w S. prowadzona jest księga wieczysta KW nr [...]. Wartość zbywanych praw majątkowych określona została przez strony na kwotę [...] zł. netto. W toku postępowania w sprawie ustalono, iż większościowym wspólnikiem Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. jest R. J., który posiada [...] udziałów w kapitale zakładowym tejże Spółki o łącznej wartości [...] zł. R. J. nie wywiązuje się wobec Skarbu Państwa - Ministra Skarbu Państwa ze swoich zobowiązań wynikających z umowy sprzedaży udziałów Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. zawartej w dniu [...] marca 1999 r. Przed Sądem Okręgowym w W. prowadzone są przeciwko R. J. dwa postępowania windykacyjne o zapłatę należności Skarbu Państwa z weksla oraz w odrębnym postępowaniu o zapłatę odsetek ustawowych, trzecie postępowanie o zapłatę należności Skarbu Państwa z weksla zakończone zostało prawomocnym wyrokiem zasądzającym ww. należności wraz z ustawowymi odsetkami. W postępowaniu tym wniesiona została przez pozwanego skarga kasacyjna. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o portach i przystaniach morskich zgody ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa, udzielonej w drodze decyzji administracyjnej, wydanej w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw gospodarki morskiej, wymaga: 1) przeniesienie własności, użytkowania wieczystego albo oddanie w użytkowanie wieczyste, 2) oddanie w użytkowanie, dzierżawę, najem albo na podstawie innej umowy uprawniającej do korzystania lub pobierania pożytków przez okres powyżej 10 lat nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, jednostki samorządu terytorialnego albo podmiotu zarządzającego portem lub przystanią morską, położonych w granicach portów i przystani morskich. W myśl art. 3 ust. 6 ww. ustawy odmowa udzielenia zgody, o której mowa w ust. 1 tego przepisu, może nastąpić ze względu na zagrożenie obronności lub bezpieczeństwa państwa, lub ze względu na inny ważny interes publiczny. Przychody z prywatyzacji stanowią element budżetu państwa. W interesie publicznym leży regulowanie przez inwestorów należności wobec Skarbu Państwa z tego tytułu. Nierzetelność inwestora przekłada się na wysokość niezrealizowanych przychodów z prywatyzacji. Fakt nieuregulowania przez R. J. zobowiązań wobec Skarbu Państwa z tytułu prywatyzacji Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. oraz stałe przedłużanie postępowań windykacyjnych poprzez zaskarżanie wydanych przez Sąd Okręgowy w W. nakazów zapłaty opatrzonych klauzulą wykonalności, mają również negatywny wpływ na ocenę wiarygodności tego podmiotu jako ewentualnego nabywcy praw majątkowych objętych omawianym wnioskiem. Odnosząc się do treści pisma R. J. przekazanego do Ministerstwa Skarbu Państwa w dniu 5 października 2005 r., trudno jest zakładać, że wspólnik posiadający znaczącą większość udziałów w kapitale zakładowym Spółki nie ma zapewnionego bezpośredniego wpływu na jej funkcjonowanie, w tym sytuację majątkową. Nie można również przyjąć, że nabycie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości za cenę [...] netto, a zatem zobowiązania pieniężnego przekraczającego połowę kapitału zakładowego Spółki, następuje bez wiedzy i akceptacji wspólnika, zwłaszcza wykonującego prawo z [...]% wszystkich udziałów. W świetle zgromadzonej dokumentacji świadczącej o niewywiązywaniu się inwestora z umowy prywatyzacyjnej wobec Skarbu Państwa reprezentowanego przez Ministra Skarbu Państwa, Minister stwierdził, że nie znajdowałoby uzasadnienia wyrażenie zgody na dokonanie transakcji, w której nabywcą prawa użytkowania wieczystego gruntu byłaby Spółka bezpośrednio kontrolowana przez R. J. Nie ulega bowiem wątpliwości, że uniemożliwianie zapłaty przysługującej Skarbowi Państwa należności z tytułu nabycia przez tę osobę udziałów Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. jest działaniem zagrażającym interesom Skarbu Państwa, a zatem interesowi publicznemu. Z powyższych względów Minister Skarbu Państwa odmówił decyzją z [...] stycznia 2006 r. wyrażenia zgody na dokonanie opisanego we wniosku Spółki "D." Sp. z o.o. przeniesienia w drodze sprzedaży udziału w prawie użytkowania wieczystego gruntu i własności budynków. Rozpatrując sprawę ponownie - w wyniku wniosku wniesionego przez "D." Sp. z o.o. Minister Skarbu Państwa podniósł, co następuje: W postępowaniu odwoławczym ustalono, iż prowadzone przed Sądem Okręgowym w W. dwie sprawy z powództwa Skarbu Państwa - Ministra Skarbu Państwa przeciwko R. J. o zapłatę odsetek ustawowych w związku z niewykonaniem zobowiązań wynikających z umowy sprzedaży udziałów Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. nadal pozostają w toku. Ponadto Delegatura Ministra Skarbu Państwa w G. prowadzi w imieniu Ministra Skarbu Państwa przeciwko R. J. egzekucję należności. W ramach tego postępowania złożone zostały wnioski o zajęcie należących do R. J. udziałów Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. W przedłożonym w dniu 21 marca 2006 r. piśmie R. J. poinformował, iż w związku z odmową przyjęcia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu Apelacyjnego w W. z dnia [...] czerwca 2005 r. zobowiązuje się do uiszczenia kwoty wynikającej z ww. sprawy do końca czerwca 2006 r. Realizacja powyższej deklaracji uzależniona została jednakże od uprzedniego pozytywnego rozpatrzenia przez Ministra Skarbu Państwa wniosku spółki "D." Sp. z o.o. dotyczącego wyrażenia zgody na sprzedaż na rzecz Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. praw majątkowych związanych z nieruchomością położoną w S. przy ul.[...]. Zawarta w ww. piśmie warunkowa deklaracja R. J. dotycząca przewidywanej spłaty części należności przysługującej Skarbowi Państwa, a zwłaszcza zaproponowany sposób pozyskania na ten cel środków finansowych, nie dają podstaw do tego, ażeby możliwym było jej wyegzekwowanie, w przypadku odstąpienia od realizacji tak przyjętego zobowiązania. Zgodnie z cytowanym powyżej art. 3 ust. 6 ustawy o portach i przystaniach morskich odmowa udzielenia zgody, o której mowa w ust. 1 tego przepisu, może nastąpić ze względu na zagrożenie obronności lub bezpieczeństwa państwa, lub ze względu na inny ważny interes publiczny. W interesie publicznym leży regulowanie przez inwestorów należności wobec Skarbu Państwa z tytułu prywatyzacji. Niewywiązywanie się przez R. J. ze swoich zobowiązań wobec Skarbu Państwa z tytułu nabycia udziałów Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. jest działaniem zagrażającym interesom Skarbu Państwa, a zatem interesowi publicznemu. Podkreślić należy, iż nie można rozważać kwestii nabycia przez Przedsiębiorstwo [...] Sp. z o.o. opisanych powyżej praw majątkowych bez oceny wiarygodności wspólnika bezpośrednio kontrolującego ten podmiot. Zgromadzona w trakcie postępowania odwoławczego dokumentacja nie daje podstaw do pozytywnego rozpatrzenia wniosku spółki "D." Sp. z o.o. w sprawie wyrażenia zgody na przeniesienie na rzecz Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. praw majątkowych związanych z nieruchomością położoną w S. przy ul. [...]. Dlatego podtrzymując argumentację zawartą w rozstrzygnięciu z dnia [...] stycznia 2006 r., Minister Skarbu Państwa utrzymał tę decyzję w mocy. Na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2006 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła "D." Sp. z o.o. z siedzibą w S.. Wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji strona skarżąca zarzuciła, że narusza ona art. 3 ust. 6 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o portach i przystaniach morskich poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że pozostawanie przez jednego z udziałowców Spółki będącej nabywcą nieruchomości w sporze cywilnoprawnym z osobą prawną jaką jest Skarb Państwa stanowi podstawę do odmowy wyrażenia zgody na przeniesienie na tę spółkę prawa współużytkowania wieczystego nieruchomości ze względu na ważny interes publiczny. Ponadto zarzucone zostało zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów art. 33 kodeksu cywilnego w związku z art. 12 Kodeksu spółek handlowych oraz art. 151 § 4 tego Kodeksu poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu, że za działania i długi osoby fizycznej - udziałowca spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiada sama spółka. Minister Skarbu Państwa w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na zarzuty skargi Minister Skarbu Państwa podtrzymał stanowisko, że uczestnictwo w charakterze większościowego wspólnika Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. R. J., który nie wywiązuje się wobec Skarbu Państwa - Ministra Skarbu Państwa ze swoich zobowiązań wynikających z umowy sprzedaży udziałów Przedsiębiorstwa zawartej w dniu [...] marca 1999 r. i wobec którego prowadzone są z powództwa Skarbu Państwa postępowania sądowe oraz postępowanie egzekucyjne o zapłatę należności przysługujących Skarbowi Państwa, upoważniało Ministra do odmowy udzielenia zgody, której dotyczy postępowanie. Uniemożliwianie zapłaty przysługującej Skarbowi Państwa należności z tytułu nabycia udziałów Przedsiębiorstwa jest działaniem zagrażającym interesom Skarbu Państwa, a zatem interesowi publicznemu. Za stanowiskiem tym przemawia także wysoka wartość zbywalnych praw majątkowych ([...]zł). Dochody z prywatyzacji stanowią element budżetu państwa. Nierzetelność inwestora przekłada się na wysokość niezrealizowanych dochodów z prywatyzacji i wpływa na ocenę wiarygodności spółki, której jest on większościowym wspólnikiem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem stwierdzić należało, że w sprawie niniejszej nie zostało wykazane, aby kwestionowana przez stronę skarżącą decyzja naruszała przepisy prawa materialnego lub procesowego w sposób, o którym mowa w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tylko zaś w takim przypadku możliwe byłoby uchylenie zaskarżonej decyzji, stwierdzenie jej nieważności lub stwierdzenie, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Rozważając zarzuty podniesione przez skarżącą Spółkę nie można podzielić poglądu, że decyzja Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2006 r. narusza w sposób opisany w skardze przepis art. 3 ust. 6 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o portach i przystaniach morskich, który stanowi, że odmowa udzielenia zgody, o której mowa w ust. 1, może nastąpić ze względu na zagrożenie obronności lub bezpieczeństwa państwa, lub ze względu na inny ważny interes publiczny. Odmawiając w oparciu o ten przepis wyrażenia zgody na dokonanie czynności, której dotyczył wniosek Minister Skarbu Państwa nie działał w sposób dowolny. Uznanie, że opisane szczegółowo w decyzji okoliczności dotyczące wywiązywania się większościowego udziałowca Spółki mającej zostać nabywcą przedmiotowej nieruchomości z wcześniejszych zobowiązań w stosunku do Skarbu Państwa wynikających z umowy z dnia [...] marca 1999 r. stanowią "inny ważny interes publiczny" zostało przekonująco umotywowane. Obszerna argumentacja przedstawiona przez Ministra na poparcie zajętego stanowiska nie budzi wątpliwości. Brak jest przesłanek, by w świetle tej argumentacji, znajdującej odzwierciedlenie w materiale dokumentacyjnym sprawy można było uznać za uzasadniony zarzut niewłaściwego zastosowania powołanego przepisu. Zgodzić należy się z Ministrem Skarbu Państwa, że skoro przychody z prywatyzacji stanowią element budżetu państwa, to w interesie publicznym leży rzetelne regulowanie przez inwestorów należności wobec Skarbu Państwa z tego tytułu. Podnieść trzeba, że zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz.U.z 2003 Nr 159 poz. 1548 ze zm.) dział Skarb Państwa, który należy do właściwości Ministra Skarbu Państwa, obejmuje sprawy dotyczące gospodarowania Mieniem Skarbu Państwa, w tym komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych oraz narodowych funduszy inwestycyjnych i ich prywatyzacji, jak również ochrony interesów Skarbu Państwa. Zaskarżona decyzja nie przekracza granic tej ochrony, której ramy w sprawie niniejszej zakreśla przepis art. 3 ust. 6 powołanej ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. Nie stwierdzono również, by w sprawie naruszone zostały pozostałe wskazane w skardze przepisy prawa materialnego. Przyjęcie, że nierzetelność większościowego udziałowca nabywającej mienie Spółki z o.o. w stosunkach ze Skarbem Państwa dotyczących nabycia udziałów w spółce Przedsiębiorstwo [...] Spółka z o.o. w G. mogła być uznana za "ważny interes publiczny" i przesądzić o odmowie wyrażenia zgody na zamierzoną transakcję, której dotyczy niniejsze postępowanie, nie narusza wynikającej z obowiązujących przepisów podmiotowej odrębności Spółki z o.o. i jej wspólników, którzy wzajemnie nie odpowiadają za swoje zobowiązania. Odmowa wyrażenia zgody na zawarcie umowy nie może bowiem być postrzegana w kategoriach odpowiedzialności Spółki za zobowiązania wspólnika. Z przedstawionych względów oddalono skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.