I SA/Wa 1554/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łukaszewska - Macioch (spr.) sędzia NSA Anna Lech asesor WSA Agnieszka Miernik Protokolant Rafał Puścian po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie. Minister Infrastruktury postanowieniem z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku M. S., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] odmawiającej potwierdzenia prawa do zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego przez K. S. W uzasadnieniu postanowienia Minister Infrastruktury stwierdził, że powołaną decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. Wojewoda [...] odmówił potwierdzenia prawa do zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionych przez K. S. poza obecnymi granicami państwa polskiego, we wsi [...], gmina [...], powiat [...]. Od decyzji Wojewody [...] odwołał się M. S. dołączając do odwołania wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, w którym podniósł, że z powodu ważnych spraw rodzinnych przebywał poza miejscem zamieszkania. Minister Infrastruktury odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania zważywszy, że zgodnie z art. 129 § 2 kpa odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie Odwołanie M. S. zostało wniesione jednak z uchybieniem tego terminu. W myśl art. 58 § 1 i 2 kpa w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę strony, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu dopełniając jednocześnie czynności, dla której określony był termin. Strona obowiązana jest do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, zatem przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (postanowienie NSA z dnia 4.10.2000 r. sygn. akt I SA/Gd 560/00 publ. LEX nr 46437) Ponadto kryterium braku winy jako przesłanka przywrócenia terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można zatem mówić w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie dającej się przezwyciężyć (wyrok NSA z dnia 2.02.2000 r. sygn. akt SA/Sz 2125/98, publ. LEX nr 39797). Brak uprawdopodobnienia obiektywnej przeszkody uniemożliwiającej dokonanie czynności procesowej w terminie należy uznać za negatywna przesłankę wykluczającą możliwość przywrócenia uchybionego terminu (wyrok NSA z dnia 4.12.1998 r. sygn. akt III SA 1700/97 niepubl.). Na postanowienie Ministra Infrastruktury M. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o uchylenie postanowienia. Skarżący wskazał na fakt, iż przyczyną uchybienia terminu do wniesienia odwołania było pozostawanie poza domem w czasie, w którym upływał termin. Było to spowodowane koniecznością zaopiekowania się obłożnie chorą [...] zamieszkałą w K. Przesyłkę odebrała żona skarżącego, która nie czuła się upoważniona do jej otwarcia. Bezpośrednio po ustaniu przyczyny uniemożliwiającej wniesienie odwołania, pismem z dnia 30 listopada 2004 r., skarżący zwrócił się do Ministra Infrastruktury o przywrócenie terminu podając równocześnie faktyczną przesłankę odwołania się od decyzji Wojewody [...]. Odpowiedź w postaci postanowienia odmawiającego przywrócenia terminu, poprzedzoną pismem informującym o niemożności załatwienia sprawy w ustawowym terminie, skarżący otrzymał dopiero w dniu 24 czerwca 2005 r. W tej sytuacji, w ocenie skarżącego, niesprawiedliwym jest powoływanie się przez organ na brak należytej staranności w dokonywaniu czynności procesowych, jako przesłankę odmowy przywrócenia terminu, skoro organ sam sprawę załatwiał przez siedem miesięcy. Skarżący podniósł ponadto, że sprawa zaliczenia wartości mienia pozostawionego przez jego ojca poza granicami państwa polskiego ma dla niego duże znaczenie i wskazał, że odmowna decyzja Wojewody [...] została wydana na skutek bezpodstawnego przyjęcia, iż K. S. otrzymał już rekompensatę w postaci nieruchomości rolnej. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury poinformował, że podtrzymuje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Przede wszystkim należy podkreślić, że postępowanie sądowe dotyczy skargi na postanowienie o odmowie przywrócenia uchybionego terminu do złożenia odwołania. W związku z tym przedmiotem rozpoznania przez Sąd nie mogą być zawarte w skardze merytoryczne zarzuty odnoszące się do decyzji Wojewody [...] odmawiającej potwierdzenia prawa do zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionej poza granicami państwa polskiego. Dokonując natomiast oceny zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził, iż jest ono dotknięte istotną wadą. Zgodnie z art. 124 § 2 kpa postanowienie powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego. Ponadto, stosownie do art. 126 kpa, do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 107 § 2-5. Przepis § 3 powołanego artykułu stanowi, że uzasadnienie faktyczne powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne zawierać powinno wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia zostało ograniczone do ustalenia przebiegu postępowania w sprawie z wniosku M. S. o potwierdzenie prawa do zaliczenia wartości mienia pozostawionego poza granicami państwa polskiego, zacytowania treści art. 58 § 1 i 2 kpa oraz przytoczenia tez orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczących stosowania tego przepisu. Brak jest natomiast jakiegokolwiek odniesienia się do okoliczności stanowiących uzasadnienie prośby skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Organ, wbrew treści art. 58 § 1 kpa, nie oceniał ani wskazanej we wniosku przyczyny uchybienia terminu, ani winy strony, co prowadzi do naruszenia tego przepisu w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zaskarżone postanowienie nie spełnia tym samym wymogów art. 124 oraz art. 107 § 3 w związku z art. 126 kpa, ponieważ jest pozbawione uzasadnienia faktycznego. W takim stanie rzeczy skargę należało uwzględnić. Mając na względzie powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.