I SA/Wa 1557/11
WyrokWSA w Warszawie2011-11-04
Skład orzekający: WSA Dariusz Chaciński, WSA Jolanta Dargas, WSA Emilia Lewandowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wysokość odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej powinna być ustalana na podstawie ustawy o pomocy społecznej (70% dochodu) czy ustawy o emeryturach i rentach (65% dochodu)?Ratio decidendi
Wysokość odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej reguluje ustawa o pomocy społecznej, która stanowi, że mieszkaniec domu ponosi opłatę w wysokości nie wyższej niż 70% swojego dochodu. Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych nie ma zastosowania do ustalania tej odpłatności. Zmiana wysokości dochodu mieszkańca lub kosztu utrzymania w placówce uzasadnia zmianę decyzji ustalającej odpłatność.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia odpłatności A.B. za pobyt w domu pomocy społecznej. Prezydent W. zmienił wcześniejszą decyzję, ustalając nową odpłatność w wysokości 70% dochodu A.B. (emerytury) w związku ze wzrostem jego dochodu i kosztów utrzymania w placówce. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. A.B. zaskarżył decyzję, argumentując, że odpłatność powinna wynosić 65% emerytury zgodnie z ustawą o emeryturach i rentach.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie: WSA Jolanta Dargas WSA Emilia Lewandowska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2011 r. sprawy ze skargi A.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...], po rozpoznaniu odwołania A.B., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...], zmieniającą decyzję Prezydenta W. z dnia [...] października 2008 r., nr [...] dotyczącą odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej przy ul. [...] w W. oraz uchylającą decyzję Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] w sprawie zmiany odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej.
W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało, że Prezydent W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. zmienił decyzję z dnia [...] października 2008 r. dotyczącą odpłatności A.B. za pobyt w Domu Pomocy Społecznej przy ul. [...] w W. w ten sposób, że ustalił miesięczną odpłatność za pobyt w okresie od dnia 1 lutego 2011 r. do dnia 28 lutego 2011 r. w wysokości [...] zł, a od dnia 1 marca 2011 r. w wysokości [...] zł oraz stwierdził, że pozostała kwota opłaty, stanowiąca różnicę pomiędzy ustaloną odpłatnością od A.B., a średnim miesięcznym kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej, wynosić będzie od dnia 1 lutego 2011 r. do dnia 28 lutego 2011 r. – [...] zł, od dnia 1 marca 2011 r. do dnia 31 marca 2011 r. - [...] zł, a od dnia 1 kwietnia 2011 r. – [...] zł. Prezydent W. uchylił jednocześnie decyzję z dnia [...] kwietnia 2010 r. w sprawie zmiany odpłatności A.B. za pobyt w Domu Pomocy Społecznej. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał, że decyzją z dnia [...] października 2008 r. ustalono odpłatność A.B. za pobyt w Domu Pomocy Społecznej przy ul. [...] w W..
Następnie na podstawie materiału dowodowego ustalono, że uległa zmianie sytuacja materialna strony oraz zmieniła się wysokość średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca w powyższej placówce. Do dnia 28 lutego 2011 r. dochód A.B. wyniósł [...] zł, natomiast od dnia 1 marca 2011 r. wysokość dochodu wzrosła i wynosi [...] zł (emerytura). A.B. zobowiązany jest zatem do wnoszenia od dnia 1 lutego 2011 r. do dnia 28 lutego 2011 r. opłaty w wysokości [...] zł, tj. 70% uzyskiwanego dochodu, a od 1 marca 2011 r. w wysokości [...] zł.
Organ pierwszej instancji zaznaczył jednocześnie, że zgodnie z Zarządzeniem Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] średni koszt utrzymania mieszkańca Domu Pomocy Społecznej [...] przy ul. [...] w W. od dnia 1 lutego 2011 r. wyniósł [...] zł, natomiast zgodnie z Zarządzeniem Prezydenta W. z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] koszt ten wyniósł od dnia 1 kwietnia 2011 r. [...] zł.
W związku z powyższym różnica pomiędzy ustaloną odpłatnością za pobyt A.B., a średnim kosztem utrzymania w Domu Pomocy Społecznej wynosić będzie od 1 lutego 2011 r. do 28 lutego 2011 r. kwotę [...] zł, od 1 marca 2011 r. do 31 marca 2011 r. kwotę [...] zł, a od 1 kwietnia 2011 r. – [...] zł.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył A. B. wnosząc o jej uchylenie i wydanie decyzji w wysokości 65% emerytury, zgodnie z ustawą z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz zwrot nienależnie pobranych dopłat od 1 marca 2009 r. Zdaniem odwołującego podstawą prawną odpłatności powinien być art. 36 pkt 2 lit. o ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Emeryt powinien wnosić opłatę samodzielnie w wysokości 65% emerytury.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. rozpoznając sprawę stwierdziło, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa.
Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 175, poz. 1362 ze zm.) pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania.
W myśl art. 61 ust. 1 i 2 powołanej ustawy, zobowiązani do wnoszenia opłaty są w kolejności mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70% swojego dochodu, małżonek, zstępni przed wstępnymi - zgodnie z zawartą umową, gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej. Przepis art. 62 ust. 1 tej ustawy stanowi natomiast, że mieszkaniec domu wnosi opłatę do kasy domu lub na jego rachunek bankowy. Za jego zgodą opłata może być potrącana z emerytury lub renty mieszkańca domu - przez właściwy organ emerytalno – rentowy zgodnie z odrębnymi przepisami.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podkreśliło, że materiał dowodowy wskazuje, iż uległa zmianie sytuacja materialna A.B. oraz zmieniła się wysokość średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca w placówce przy ul. [...] w W., co powoduje to konieczność zmiany decyzji zgodnie z art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej.
Zdaniem organu drugiej instancji Prezydent W. prawidłowo wyliczył wysokość opłaty A.B. za pobyt w Domu Pomocy Społecznej oraz uzasadnił swoje rozstrzygnięcie podając sposób wyliczenia kwoty odpłatności. Decyzja organu pierwszej instancji nie narusza zatem prawa.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. zaznaczyło jednocześnie, że powołany w odwołaniu przepis art. 36 ustawy o pomocy społecznej nie określa zasad odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej oraz że powoływane przez A.B. przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. nie mają zastosowania do określenia wysokości opłat za pobyt w domu pomocy społecznej.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł A.B..
W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący zarzucił, że zaskarżona decyzja jest wadliwa, bowiem wyznaczając opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej przyjęto równowartość 70% emerytury zgodnie z ustawą z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, a nie 65% emerytury zgodnie z ustawą z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Zdaniem skarżącego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. rozpoznając sprawę ograniczyło się ponadto jedynie do "sprawdzenia poprawności działania arytmetycznego, wyznaczającego wysokość opłaty".
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W ocenie Sądu skarga jest nieuzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Na wstępie wskazać należy, że zasady ustalania odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej reguluje ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r., Nr 175, poz. 1362 ze zm.).
Zgodnie z art. 60 ust. 1 powołanej ustawy, pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania.
W myśl art. 61 ust. 1 tej ustawy, obowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej są w kolejności: 1) mieszkaniec domu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, 2) małżonek, zstępni przed wstępnymi, 3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej - przy czym osoby i gmina określone w pkt 2 i 3 nie mają obowiązku wnoszenia opłat, jeżeli mieszkaniec domu ponosi pełną odpłatność.
Stosownie zaś do treści art. 61 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy społeczne, opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej ponosi mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70% swojego dochodu. Różnicę pomiędzy wniesioną opłatą, a średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej uiszcza natomiast gmina, z której osoba została skierowania do domu pomocy społecznej (art. 61 ust. 2 pkt 3).
Zgodnie z kolei z art. 106 ust. 5 wskazanej ustawy, decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, 12 i 107 ust. 5. Zmiana decyzji administracyjnej na korzyść strony nie wymaga jej zgody
W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji uznały, że zaistniały przesłanki określone w powołanym wyżej art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej, uzasadniające zmianę decyzji ustalającej odpłatność A.B. za pobyt w Domu Pomocy Społecznej [...] przy ul. [...] w W., nastąpiła bowiem zmiana sytuacji materialnej strony oraz zmieniła się wysokość średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca w powyższej placówce.
Zdaniem Sądu stanowisko organów jest prawidłowe. Ze zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika bowiem, że od wydania decyzji ustalającej wysokość ponoszonej przez A.B. opłaty za pobyt w Domu Pomocy Społecznej [...] w W., uległa zmianie zarówno sytuacja materialna strony, spowodowana wzrostem wysokości otrzymywanej przez niego emerytury, jak też zmieniła się wysokość średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca we wskazanej placówce.
Jak wynika z akt sprawy dochód (świadczenie emerytalne) A.B. do dnia 28 lutego 2011 r. wynosił [...] zł. Od dnia 1 marca 2011 r. dochód ten wynosi [...] zł. Średni koszt utrzymania mieszkańca Domu Pomocy Społecznej [...] przy ul. [...] w W., od dnia 1 lutego 2011 r. - zgodnie z Zarządzeniem Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...], wynosił [...] zł, a od dnia 1 kwietnia 2011 r., zgodnie z Zarządzeniem Prezydenta W. z dnia [...] marca 2011 r., nr [...], wynosi [...] zł.
Nie ulega zatem wątpliwości, że w sprawie zaistniała konieczność ustalenia nowej wysokości odpłatności A.B. za pobyt w Domu Pomocy Społecznej. Jak zaś wyżej wskazano, zgodnie z art. 61 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, mieszkaniec domu ponosi opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej w wysokości nie wyższej niż 70% swojego dochodu. Ustalając zatem od A.B. wysokość opłaty w kwocie [...] zł od dnia 1 lutego 2011 r. do dnia 28 lutego 2011 r. oraz opłatę w wysokości [...] zł od dnia 1 marca 2011 r., organy administracji publicznej nie naruszyły prawa. Wskazana wysokość opłaty stanowi bowiem 70% dochodu A.B..
W świetle powyższego stwierdzić należy, że wydane w sprawie rozstrzygnięcia nie naruszają prawa. Oczywiste bowiem jest, że w sprawie zaistniały przesłanki do wydania decyzji zmieniającej decyzję ustalającą wysokość opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej. Prawidłowo też ustalona została wysokość opłaty ponoszonej przez skarżącego. Wniesiona skarga jest więc bezzasadna i podlega oddaleniu.
Jednocześnie odnosząc się do podnoszonych w skardze zarzutów zaznaczyć trzeba, że - jak wyżej wskazano - zasady ponoszenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej określa ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Przy ustalaniu wysokości tej opłaty nie ma natomiast zastosowania powoływana przez skarżącego ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Bezzasadne są zatem twierdzenia skarżącego, że wysokość opłaty powinna być ustalona w oparciu o przepisy wskazanej ustawy i powinna wynosić 65% jego dochodu. Przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. jednoznacznie wskazują, że mieszkaniec domu obowiązany jest do wnoszenia opłaty w wysokości 70% swojego dochodu.
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło