I SA/Wa 1557/12
PostanowienieWSA w Warszawie2013-01-03
Skład orzekający: Agnieszka Miernik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, gdy wnioskodawca posiada oszczędności i oczekuje na przyznanie emerytury?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że wnioskodawczyni nie wykazała wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej, gdyż posiadała oszczędności wystarczające do pokrycia kosztów, a jej sytuacja materialna prawdopodobnie ulegnie poprawie po przyznaniu emerytury.Stan faktyczny
G. M. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu dotyczącym przywrócenia terminu do złożenia wniosku. Wnioskodawczyni prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, była zatrudniona na umowę o pracę, posiadała oszczędności oraz wskazała na choroby i wysokie koszty leczenia. Po utracie zatrudnienia oczekiwała na przyznanie emerytury, co miało poprawić jej sytuację materialną.Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania G. M. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Miernik (spr.) po rozpoznaniu w dniu 3 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia wniosku postanawia odmówić przyznania G. M. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 14 września 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 1557/12 odrzucił skargę G. M. wniesioną na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] wydane w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia wniosku. Następnie postanowieniem z dnia 7 listopada 2012 r., Sąd przywrócił skarżącej termin do wniesienia skargi.
W dniu [...] listopada 2012 r., G. M. skierowała do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawczyni wyjaśniła, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, źródłem jej utrzymania jest dochód z tytułu umowy o pracę w wysokości [...] zł. Ponadto ujawniła, że posiada zgromadzone oszczędności w wysokości [...] zł. Uzasadniając wniosek strona podała, że jest osobą samotną i chorą. Sama ponosi koszty utrzymania. Z uwagi na schorzenia na które cierpi zmuszona jest ponosić znaczne wydatki na zakup leków oraz na rehabilitację.
Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 27 listopada 2012 r., odmówił przyznania G. M. prawa pomocy w żądanym przez nią zakresie.
W dniu [...] grudnia 2012 r., skarżąca przesłała do Sądu sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego w którym zakwestionowała zasadność wydanego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu wyjaśniła, że aktualnie nigdzie nie pracuje, w listopadzie 2012 r. otrzymała ostatnią wypłatę w wysokości [...] zł. Od tego czasu pozostaje bez środków do życia, z informacji uzyskanych w ZUS wynika, że w pierwszym kwartale 2013 roku zostanie jej przyznana emerytura, jednak nie wiadomo kiedy świadczenie zostanie wypłacone. Dlatego też ujawnione oszczędności zmuszona jest przeznaczać na bieżące utrzymanie. Zdaniem G. M. powyższa sytuacja przemawia za uwzględnieniem jej sprzeciwu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. , poz. 270) prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 ustawy).
Zauważyć należy, że przy ocenie zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy ustawodawca nakazuje stosowanie surowych kryteriów oceny. Strona domagając się jego uwzględnienia w całości czy też w części powinna wykazać, że znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji, która w znaczący sposób odbiega od przeciętnej. Tylko zatem te osoby, które wykażą, iż ich sytuacja materialna jest trudna mogą oczekiwać, że ich wniosek zostanie uwzględniony. Takie stanowisko wielokrotnie akcentowały również w orzeczeniach sądy administracyjne.
Z treści wniosku wynika, że strona domaga się przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, do których zalicza się opłaty sądowe (w tym wpis i opłaty kancelaryjne) oraz zwrot wydatków (art. 211 powołanej ustawy). Nie ulega wątpliwości, iż na obecnym etapie postępowania sądowego konieczne będzie uiszczenie przez skarżącą wpisu od skargi, którego wysokość z uwagi na charakter zaskarżonego aktu prawnego wyniesie 200 zł. Natomiast wysokość innych kosztów sądowych, np. opłat kancelaryjnych (m. in. opłat za wydanie kopii, czy odpisu dokumentu z akt sprawy – odpowiednio 2 lub 10 zł za każdą stronę dokumentu, opłaty za sporządzenie uzasadnienia wyroku -100 zł), czy wydatków (np. kosztów dojazdu do Sądu) nie jest obecnie znana, ponieważ zależna będzie od przebiegu sprawy. Ponadto obowiązek ich opłacenia powstanie na dalszym etapie postępowania sądowego. Niemniej jednak wpis od skargi jest najwyższym spośród kosztów sądowych.
W ocenie Sądu odnosząc powyższe kryteria do niniejszej sprawy należy stwierdzić, że G. M. nie wykazała, że pozostaje w sytuacji uzasadniającej uwzględnienie jej wniosku. Skarżąca ma zabezpieczone potrzeby bytowe i mimo, iż utraciła zatrudnienie, na dzień złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy dysponowała znaczną kwotą oszczędności. Przyjmując argumentację skarżącej, że z kwoty tej do czasu wypłacenia jej emerytury będzie ona pobierać środki na utrzymanie, nie można uznać, iż nie jest ona w stanie samodzielnie opłacić kosztów sądowych z których najwyższym jest wpis od skargi w wysokości 200 zł. Jak słusznie bowiem zauważyła wnioskodawczyni w chwili obecnej oczekuje ona na decyzję o przyznaniu jej emerytury, zatem prawdopodobnym jest, że jej sytuacja materialna w roku 2013 ulegnie zmianie.
Reasumując uznać należy, że sytuacja majątkowa skarżącej nie daje podstaw do uznania, że jej sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 27 listopada 2012 r., powinien zostać uwzględniony.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło