I SA/Wa 1557/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Justyna Wtulich po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata A. Z. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi T. G. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku postanawia przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata A. Z. tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, kwotę 147,60 zł (sto czterdzieści siedem złotych sześćdziesiąt groszy) w tym : tytułem opłaty kwotę 120 zł (sto dwadzieścia złotych), tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 27,60 zł (dwadzieścia siedem złotych sześćdziesiąt groszy). Postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2016 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata oraz umorzył postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Na tej podstawie, po wystąpieniu Sądu do Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] na pełnomocnika skarżącej został wyznaczony adwokat – A. Z. Zarządzeniem z dnia 8 sierpnia 2016 r. wezwano pełnomocnika do sprecyzowania skargi poprzez wskazanie, czy jest to skarga na pracowników organu złożona w trybie art. 227 k.p.a., czy też skarga na bezczynność organu. Wskazano, że jeśli skarga ta jest skargą na bezczynność to należy wskazać w jakim konkretnie przedmiocie oraz czy przed jej złożeniem skarżąca składała wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, w trybie art. 37 k.p.a. W dniu 15 września 2016 r. (data stempla biura podawczego) pełnomocnik odpowiedział na powyższe wezwanie. Postanowieniem z dnia 7 listopada 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę, gdyż uznał, że nie jest właściwy do orzekania w przedmiotowej sprawie. W dniu 30 stycznia 2017 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęła sporządzona przez pełnomocnika z urzędu opinia prawna o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wraz z wnioskiem pełnomocnika o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu. Jednocześnie pełnomocnik oświadczył, że koszty te nie zostały opłacone ani w całości, ani w części. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 t.j.) zwanej dalej P.p.s.a. wyznaczony adwokat, radcy prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje obecnie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714), które obowiązuje od dnia 2 listopada 2016 r. Stosownie do treści § 22 ww. rozporządzenia do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Wcześniej obowiązywało rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801), które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. W niniejszej sprawie postępowanie przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji zostało wszczęte wniesioną przez skarżącą skargą w dniu 5 lutego 2016 r. (data stempla wpływu skargi do organu). Z tego względu do zasądzenia wynagrodzenia za pomoc prawną świadczoną przez pełnomocnika w pierwszej instancji zastosowanie będą miały przepisy rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801), które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. Stosownie do § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) ww. rozporządzenia opłata maksymalna w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w innej sprawie wynosi 480 zł. Zgodnie z treścią § 4 ust. 1 rozporządzenia opłatę ustala się w wysokości co najmniej ½ opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2 – 4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Zgodnie z § 4 ust. 2 ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w § 4 ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy adwokata oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. W myśl zaś § 4 ust. 3 opłatę, o której mowa w ust. 1, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. W rozpoznawanej sprawie oczywiste jest, że adwokat A. Z. ustanowiona została pełnomocnikiem skarżącej przed wydaniem postanowienia z dnia 7 listopada 2016 r. odrzucającego skargę, a więc w postępowaniu w pierwszej instancji. Zdaniem referendarza sądowego w sprawie nie zaistniały jednak przesłanki uzasadniające przyznanie wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi skarżącej stosownego wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną w przedmiotowym postępowaniu. Przede wszystkim zauważyć trzeba, że przy przyznawaniu opłaty za czynności adwokata z tytułu zastępstwa procesowego, bierze się pod uwagę niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter sprawy i wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do rozstrzygnięcia sprawy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się przy tym, że pełnomocnikowi ustanowionemu w ramach prawa pomocy należy się wynagrodzenie, w zakresie określonym w art. 250 powołanej ustawy, jedynie za pomoc prawną rzeczywiście udzieloną. Decyzja o przyznaniu pomocy prawnej oznacza, że Skarb Państwa przejmuje na siebie ciężar finansowy związany z wynagrodzeniem pełnomocnika z urzędu, a sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. Oznacza to uprawnienie i obowiązek Sądu ustalenia, czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona (postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 720/04). Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy skarga została sporządzona osobiście przez skarżącą, postanowienie z dnia 7 listopada 2016 r. zostało zaś wydane przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Czynności wyznaczonego z urzędu pełnomocnika ograniczyły się do przejrzenia akt sprawy i udzielenie odpowiedzi na wezwanie Sądu do sprecyzowania, co jest przedmiotem skargi. Analizując zakres podjętych czynności trudno uznać, że pełnomocnik ustanowiony w ramach prawa pomocy udzielił stronie rzeczywistej pomocy prawnej, w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji. Jak zaś wyżej wskazano stosowne wynagrodzenie może być przyznane w związku z faktycznym udzieleniem pomocy prawnej. W ocenie referendarza sądowego należało natomiast przyznać wynagrodzenie pełnomocnikowi z urzędu za reprezentowanie skarżącej w drugiej instancji. Ze względu na to, że opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej została sporządzona i wniesiona do Sądu w dniu 30 stycznia 2017 r. (data stempla biura podawczego) zastosowanie będą miały przepisy obowiązującego obecnie rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714), które obowiązuje od dnia 2 listopada 2016 r. Stosownie do treści § 21 ust. 1 pkt 2 lit b) za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej opłata wynosi 50 % opłaty określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam adwokat – 75 % tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 1 opłaty w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna, jak również skarga na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego wynoszą – 240 zł. Stosownie do treści § 4 ust. 3 rozporządzenia opłatę, o której mowa w ust. 1 i 2, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. Obecnie stawka ta wynosi 23 %. W niniejszej sprawie pełnomocnik z urzędu został ustanowiony przed wydaniem postanowienia z dnia 7 listopada 2016 r. odrzucającego skargę, a więc w postępowaniu w pierwszej instancji. Pełnomocnik w drugiej instancji sporządził i wniósł opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego przez Sąd w dniu 7 listopada 2016 r. postanowienia odrzucającego skargę. Stosownie do treści § 3 rozporządzenia pełnomocnik oświadczył, że opłata nie została zapłacona w całości, ani w części. Z tego względu, należało przyznać pełnomocnikowi wynagrodzenie w wysokości 120 zł (50 % opłaty maksymalnej) powiększone o stawkę podatku od towarów i usług, wynoszącą w rozpoznawanej sprawie 27,60 zł, co w konsekwencji daje kwotę 147,60 zł. Mając powyższe na uwadze w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.