I SA/Wa 1558/11

WyrokWSA w Warszawie2011-12-07

Skład orzekający: Elżbieta Sobielarska, Emilia Lewandowska, Przemysław Żmich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa zakwalifikowania wnioskodawcy do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego jest zgodna z prawem, jeśli wnioskodawca pozostaje w związku małżeńskim z osobą posiadającą tytuł prawny do lokalu socjalnego, mimo jego trudnej sytuacji rodzinnej i faktycznego braku możliwości zamieszkania w tym lokalu?
Ratio decidendi
Uchwała odmawiająca zakwalifikowania do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego jest zgodna z prawem, jeśli wnioskodawca, mimo trudnej sytuacji rodzinnej, posiada tytuł prawny do lokalu socjalnego poprzez pozostawanie w związku małżeńskim z osobą posiadającą taki tytuł. Zgodnie z art. 680¹ § 1 k.c., małżonkowie są najemcami lokalu, jeśli nawiązanie stosunku najmu nastąpiło w czasie trwania małżeństwa, co wyklucza możliwość uwzględnienia wniosku o najem lokalu socjalnego, gdy jeden z małżonków już posiada tytuł prawny do takiego lokalu.
Stan faktyczny
Skarżący P.B. ubiegał się o zawarcie umowy najmu lokalu socjalnego dla siebie i dwójki dzieci, wskazując na trudną sytuację mieszkaniową po opuszczeniu aresztu śledczego. Organ odmówił zakwalifikowania go do listy najemców, argumentując, że jego żona posiada tytuł prawny do lokalu socjalnego, a on sam nie spełnia przesłanki nieposiadania tytułu prawnego do lokalu. Skarżący podniósł, że mimo formalnego związku małżeńskiego, jego sytuacja rodzinna (pozew o rozwód, konflikt z żoną) uniemożliwi mu zamieszkanie w lokalu żony, co czyni go faktycznie bezdomnym. Sąd oddalił skargę, uznając uchwałę organu za zgodną z prawem.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie: Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędzia WSA Przemysław Żmich Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi P.B. na uchwalę Zarządu [...] W. z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia sposobu zadysponowania zasobem mieszkaniowym 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M.C., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych. Zarząd [...] W. w dniu [...] marca 2011 r. podjął uchwałę nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia sposobu zadysponowania zasobem mieszkaniowym W.. Powyższa uchwała wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: P.B. wnioskiem z dnia 4 listopada 2010 r., poprzedzonym wcześniejszą korespondencją, zwrócił się do Wydziału Zasobów Lokalowych [...] W. o zawarcie umowy najmu lokalu socjalnego dla siebie oraz dwójki dzieci. Wnioskodawca wskazał, że przebywa w Areszcie Śledczym W., planowany termin zakończenia kary przypada zaś na dzień [...] lipca 2011 r. P.B. podkreślił, że znajduje się w trudnej sytuacji mieszkaniowej – w dniu [...] lutego 2008 r. wymeldowany został z lokalu własnościowego swojej matki przy ul. [...] m. [...], a ponadto pozostaje w konflikcie z teściową i nie będzie mógł zamieszkać w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., gdzie zameldowana jest i zamieszkuje jego żona wraz z dziećmi. Pismem z dnia 2 grudnia 2010 r. poinformowano wnioskodawcę, że o najem lokalu powinien ubiegać się wraz z żoną K.B. oraz wezwano do uzupełnienia wniosku w części dotyczącej warunków zamieszkiwania żony i dzieci oraz o udokumentowanie dochodu uzyskiwanego w okresie od dnia 1 maja 2010 r. do dnia 31 października 2010 r. Komisja Mieszkaniowa na posiedzeniu w dniu [...] marca 2011 r. zaopiniowała wniosek P.B. negatywnie. Następnie Zarząd [...] W. podjął w dniu [...] marca 2011 r. uchwałę nr [...], w której nie wyraził zgody na zakwalifikowanie wnioskodawcy do umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. W uzasadnieniu uchwały podkreślono, że P.B. przebywa w Areszcie Śledczym W. oraz że posiadał ostatni meldunek stały w lokalu własnościowym swojej matki przy ul. [...], z którego został wymeldowany dnia [...] lutego 2008 r. Organ zaznaczył, że zainteresowany nie osiąga żadnych dochodów oraz że jego żona nie stawiła się na wezwanie i nie wyraziła zgody na ubieganie się o lokal razem z w/w. Komisja Mieszkaniowa zaopiniowała sprawę negatywnie wskazując, że wnioskodawca pozostaje w związku małżeńskim oraz że zgodnie z art. 680¹ kodeksu cywilnego, małżonkowie bez względu na istniejące między nimi stosunki majątkowe są najemcami lokalu, jeżeli nawiązanie stosunku najmu lokalu mającego służyć zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych założonej przez nich rodziny nastąpiło w czasie trwania małżeństwa. W związku z powyższym - zdaniem organu - nie ma podstaw by wnioskodawca ubiegał się o najem lokalu na rzecz siebie i dzieci. Wniosek, z uwagi na brak dochodów, rozpatrzony został na podstawie § 12 uchwały nr [...] Rady W. z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta W.. Skargę na powyższą uchwałę z dnia [...] marca 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł P.B. podnosząc, że jest ona krzywdząca oraz że narusza przepisy Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej. W piśmie procesowym z dnia 5 grudnia 2011 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego podniósł natomiast, że skarżący nie kwestionuje faktu, iż jego obecna żona posiada tytuł prawny do lokalu socjalnego. W sprawie istotne jest jednak, że skarżący złożył pozew o rozwód przeciwko K.B. i istnieje duże prawdopodobieństwo, że w sensie faktycznym skarżący nie będzie mógł mieszkać w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.. Istniejący konflikt osobisty pomiędzy małżonkami może uniemożliwić wspólne zamieszkiwanie. Ponadto w lokalu tym poza żoną skarżącego i dwójką dzieci, zamieszkują obecnie również inne osoby. Pełnomocnik skarżącego podkreślił, że w sensie faktycznym P.B. może być uznany za osobę bezdomną (obecnie przebywa w Areszcie Śledczym), gdyż jego trudna sytuacja rodzinna oraz faktyczne zamieszkiwanie w lokalu przez dwie rodziny może uniemożliwić albo pozbawić go zamieszkiwania w lokalu, do którego w sensie prawnym ma prawo. W sprawie spełniona ponadto została przesłanka, o której mowa w § 4 uchwały nr [...] Rady W. z dnia [...] lipca 2009 r., wobec przebywania skarżącego w Areszcie Śledczym i braku zatrudnienia. Nieumieszczenie zatem wnioskodawcy na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu narusza interes skarżącego i nie uwzględnia jego rzeczywistej sytuacji. Mając powyższe na uwadze wniesiono o uchylenie uchwały z dnia [...] marca 2011 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Zarząd [...] W.. W odpowiedzi na skargę Zarząd [...] W. wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Organ przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania oraz zaznaczył dodatkowo, że pismem z dnia 10 czerwca 2011 r. w odpowiedzi na wniesione zażalenie, poinformowano skarżącego, że nie zaistniały żadne nowe okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na zmianę rozstrzygnięcia oraz że w przypadku istotnej zmiany sytuacji mieszkaniowej i dochodowej może on złożyć ponowny wniosek wraz z wymaganymi załącznikami. Organ wskazał jednocześnie, że po śmierci J.J. (teściowa skarżącego), K.B. wystąpiła z wnioskiem o potwierdzenie uprawnień do lokalu nr [...] przy u. [...]. Pismem z dnia 21 lipca 2011 r. została ona zaś poinformowana o potwierdzeniu uprawnień do przedmiotowego lokalu i obowiązku zgłoszenia się do administracji celem dokonania zmian w umowie najmu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W ocenie Sądu skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżoną uchwała Zarządu [...] W. z dnia [...] marca 2011 r. nie narusza prawa. Przedmiotową uchwałą odmówiono wyrażenia zgody na zakwalifikowanie P.B. do umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. Wskazana uchwała podjęta została na podstawie § 12 uchwały nr [...] Rady W. z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta W. (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...], poz. [...]). Zauważyć zatem trzeba, że § 12 powołanej uchwały z dnia [...] lipca 2009 r. stanowi, iż umowa najmu lokalu socjalnego, z zastrzeżeniem art. 14 ust. 1 ustawy, może być zawarta z osobą, która nie posiada tytułu prawnego do lokalu i spełnia warunki określone w § 4 pkt 1, z zastrzeżeniem § 5 ust. 2 pkt 3, oraz znajduje się w niedostatku. Zgodnie zaś z § 4 pkt 1 tej uchwały, lokale z mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowane osobom, które są bezdomne albo pozostają w trudnych warunkach mieszkaniowych, przy czym za trudne warunki mieszkaniowe uznaje się zamieszkiwanie za zgodą właściciela w lokalu, w którym na osobę przypada nie więcej niż 6m2 powierzchni mieszkalnej, a także zamieszkiwanie w pomieszczeniach nienadających się na stały pobyt ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. Przez niedostatek rozumie się natomiast średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 6 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o najem lokalu, nieprzekraczający 100% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie wieloosobowym i 130% tej kwoty w gospodarstwie jednoosobowym, a także w gospodarstwie osoby samotnie wychowującej dziecko (dzieci), obowiązujący w dniu złożenia wniosku (§ 1 pkt 27 uchwały). Z treści powołanego wyżej § 12 uchwały Rady W. z dnia [...] lipca 2009 r. wynika zatem, że poza spełnieniem podstawowych kryteriów uprawniających do ubiegania się o najem lokalu od gminy, takich jak bezdomność lub pozostawanie w trudnych warunkach mieszkaniowych (§ 4 pkt 1 uchwały) oraz niedostatek, koniecznym warunkiem, który musi być spełniony, aby z daną osobą mogła zostać zawarta umowa najmu lokalu socjalnego, jest nieposiadanie tytułu prawnego do lokalu. W rozpoznawanej sprawie - zdaniem Sądu - przedmiotowa przesłanka nie została przez skarżącego spełniona. Ze zgromadzonego materiału dowodowego jednoznacznie wynika bowiem, że P.B. pozostaje w związku małżeńskim z K.B., która posiada tytuł prawny do lokalu socjalnego nr [...] przy ul. [...] w W. i która nie wyraziła zgody na ubieganie się o lokal razem z mężem. Jak słusznie zauważył zaś organ w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały, zgodnie z art. 680¹ § 1 kodeksu cywilnego, małżonkowie są najemcami lokalu bez względu na istniejące między nimi stosunki majątkowe, jeżeli nawiązanie stosunku najmu lokalu mającego służyć zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych założonej przez nich rodziny nastąpiło w czasie trwania małżeństwa. Jeżeli między małżonkami istnieje rozdzielność majątkowa albo rozdzielność majątkowa z wyrównaniem dorobków do wspólności najmu stosuje się odpowiednio przepisy o wspólności ustawowej. Z powołanego przepisu wynika więc, że każdy z małżonków jest najemcą lokalu, jeżeli nawiązanie stosunku najmu nastąpiło w czasie trwania małżeństwa. Zdaniem Sądu słusznie zatem Zarząd [...] W. odmówił wyrażenia zgody na zakwalifikowanie P.B. do umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. Nie ulega bowiem wątpliwości, że wnioskodawca nie spełnia jednej z przesłanek określonych w § 12 uchwały Rady W. z dnia [...] lipca 2009 r., posiada on bowiem tytuł prawny do lokalu socjalnego, co wyklucza możliwość uwzględnienia wniosku o zawarcie umowy najmu lokalu. Zaskarżona uchwała z dnia [...] marca 2011 r. jest więc zgodna z prawem i brak jest podstaw do jej uchylenia. Zauważyć dodatkowo trzeba, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy są podnoszone w piśmie procesowym z dnia 5 grudnia 2011 r. okoliczności, iż skarżący wystąpił z powództwem przeciwko K.B. o rozwód czy też fakt, iż przebywa on w Areszcie Śledczym i po jego opuszczeniu może mieć trudności z zamieszkaniem w lokalu nr [...] przy ul. [...]. Sąd administracyjny ocenia bowiem zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Nie ulega zaś wątpliwości, że w dacie podejmowania uchwały z dnia [...] marca 2011 r., jak i w dacie rozpoznawania złożonej skargi, P.B. pozostawał w związku małżeńskim z K.B. i nie spełniał przesłanki określonej w § 12 uchwały z dnia [...] lipca 2009 r., uzależniającej możliwość zawarcia umowy najmu lokalu od nieposiadania tytułu prawnego do lokalu. Wskazać również należy, że w przypadku istotnej zmiany sytuacji osobistej i mieszkaniowej skarżącego, może on ponownie ubiegać się o najem lokalu socjalnego. W świetle powyższego stwierdzić trzeba, że wniesiona skarga jest bezzasadna i podlega oddaleniu. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło