I SA/Wa 1559/11

PostanowienieWSA w Warszawie2011-11-23

Skład orzekający: Aneta Wirkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca przebywający w zakładzie karnym i nieposiadający środków na pokrycie kosztów postępowania może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w postępowaniu przed sądem administracyjnym?
Ratio decidendi
Wnioskodawca, który wykazuje, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, ma prawo do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. W przypadku osoby przebywającej w zakładzie karnym i nieosiągającej dochodów, sytuacja materialna uzasadnia przyznanie prawa pomocy w tym zakresie.
Stan faktyczny
R. P. złożył wniosek do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zobowiązania do zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Skarżący przebywa w zakładzie karnym, nie posiada majątku ani dochodów i nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Wnioskodawca nie pozostaje w stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku R. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w [...]. R. P., wnioskiem z dnia 14 listopada 2011 r., złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący przebywa obecnie w zakładzie karnym, nie posiada żadnego majątku, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący podkreślił, że zakład karny, w którym przebywa nie jest w stanie zagwarantować mu odpłatnej pracy, w związku z czym nie jest on w stanie ponieść kosztów postępowania. Wnioskodawca oświadczył ponadto, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawca wykazał, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Sytuacja majątkowa skarżącego – przebywającego w zakładzie karnym i nieosiągającego jakiegokolwiek dochodu - jest trudna i nie jest on w stanie - bez uszczerbku utrzymania koniecznego - ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Jednocześnie wskazać należy, że w sprawie nie orzekano w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem wnioskodawca zwolniony jest z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy ustawy. Zwolnienie to wynika z przepisu art. 239 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej (taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło