I SA/Wa 1559/16
WyrokWSA w Warszawie2017-03-07
Skład orzekający: Joanna Skiba, Emilia Lewandowska, Gabriela Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca nieważność decyzji komunalizacyjnej, która nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych, może zostać wydana pomimo upływu znacznego czasu od jej wydania, a także czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący art. 156 § 2 k.p.a. ma zastosowanie do decyzji o charakterze deklaratoryjnym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja stwierdzająca nieważność decyzji komunalizacyjnej może zostać wydana pomimo upływu znacznego czasu, jeśli nie wywołała ona nieodwracalnych skutków prawnych. Wpis do księgi wieczystej nie jest traktowany jako nieodwracalny skutek prawny. Ponadto, wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący art. 156 § 2 k.p.a. nie ma zastosowania do decyzji o charakterze deklaratoryjnym, takich jak decyzje komunalizacyjne, które jedynie potwierdzają istniejący stan prawny.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Gminy Miasta T. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, która stwierdziła nieważność decyzji Wojewody z 1992 r. w części dotyczącej przekazania Gminie nieruchomości. Gmina zarzucała organowi naruszenie przepisów k.p.a., w tym brak przeprowadzenia postępowania dowodowego i nieodniesienie się do nieodwracalnych skutków prawnych. Wcześniejszy wyrok WSA z 2015 r. uchylił decyzję Ministra z 2014 r., wskazując na potrzebę zbadania kwestii nieodwracalnych skutków prawnych.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Sędziowie WSA Emilia Lewandowska WSA Gabriela Nowak Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2017 r. sprawy ze skargi Gminy Miasta T. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Decyzją z dnia [...] listopada 1992 r. nr [...] Wojewoda [...] stwierdził nabycie przez Gminę Miasto T. z mocy prawa nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...], o pow. [...] m2 zapisanej w księdze wieczystej nr [...], opisanej w księdze inwentaryzacyjnej Nr [...] i [...].
K. O. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1992 r. w części odnoszącej się do udziałów Gminy Miasta T., tj. w wysokości [...] w nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...], o pow. [...] ha zapisanej w księdze wieczystej prowadzonej przez Sąd Rejonowy w T., Wydział VI Ksiąg Wieczystych KW nr [...].
Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1992 r. w części odnoszącej się do udziałów Gminy Miasta T., tj. w wysokości [...] w nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...], o pow. [...] ha. Decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] Minister Administracji i Cyfryzacji utrzymał w mocy decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.
Skargę na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Gmina Miasto T. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 7, art. 10 § 1, art. 77, art. 156 § 1 pkt 2 i § 2, art. 107 § 3 i art. 28 k.p.a. Skarżąca wskazała, że organ przy wydawaniu przedmiotowej decyzji, mimo że akta administracyjne sprawy były niekompletne i wymagały uzupełnienia, nie przeprowadził postępowania dowodowego na okoliczność wykorzystania przedmiotowej nieruchomości na realizację zadań własnych przez skarżącą. Ponadto wydając zaskarżoną decyzję organ winien był przeprowadzić postępowanie w pełnym zakresie, a nie odnosić się jedynie do argumentów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i stanowiska zajętego przez organ w decyzji I instancji. Skarżąca podniosła również, że przy ocenie, czy nie zaszły nieodwracalne skutki prawne pominięto fakt wynajmowania lokalu [...] Zrzeszeniu [...]. W ocenie skarżącej ww. Zrzeszenie winno być nadto stroną postępowania w niniejszej sprawie.
W odpowiedzi na skargę Minister Administracji i Cyfryzacji wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że podtrzymuje stanowisko dotyczące konieczności stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody T. z dnia [...] listopada 1992 r. w części odnoszącej się do udziałów Gminy Miasta T. do działki nr [...] o pow. [...] m2 wynoszących [...]. Wskazał również, że najemcy nie są stroną postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a.
W wyniku rozpatrzenia skargi Gminy Miasta Toruń Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 25 czerwca 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 297/15 uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 2 grudnia 2014 r. nr [...]. W uzasadnieniu wskazał, że podstawą materialno-prawną decyzji Wojewody T. z dnia [...] listopada 1992 r. był przepis art. 18 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm., dalej jako "ustawa z 10 maja 1990 r."). Przepisy te stanowią, że wojewoda może wydać decyzję w przedmiocie przekazania gminie, na jej wniosek, mienia ogólnonarodowego (państwowego) innego niż wymienionego w ust. 1-3 tego przepisu, jeżeli jest ono związane z realizacją jej zadań. Podstawową zatem przesłanką jest istnienie mienia ogólnonarodowego, które może podlegać przekazaniu. Nie jest kwestionowanym w sprawie, że wyrokiem z dnia 3 listopada 2010 r. sygn. akt I OSK 825/10 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lutego 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 1891/09 w zakresie pkt 1 i 3 oraz oddalił skargę Gminy Miasta T. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2009 r. nr [...], którą to decyzją Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uchylił własną decyzję z dnia [...] czerwca 2009 r. i równocześnie:
1) stwierdził nieważność zarządzenia Ministra Rolnictwa nr [...] z dnia [...] października 1955 r. w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem "B[...] " w T., stanowiącym byłą własność B. H.
2) stwierdził nieważność orzeczenia Ministra Rolnictwa z dnia 27 września 1958 r. w sprawie przejścia na własność państwa znajdującego się pod przymusowym zarządem ww. przedsiębiorstwa - w części dotyczącej działki o nr ew. [...] o powierzchni [...] ha oraz działki o nr ew. [...] o powierzchni [...] ha - w zakresie udziałów należących do Gminy Miasta T.
3) stwierdził, że orzeczenie Ministra Rolnictwa z dnia 27 września 1958 r. wydane zostało z naruszeniem prawa w stosunku do działki o nr ew. [...] o powierzchni [...] ha - w zakresie dotyczącym udziałów należących do K. F. i T. G. ([...]) i w zakresie dotyczącym udziałów M. i K. K. ([...]), w stosunku do parceli M. o nr ew. [...] o powierzchni [...] ha oraz dawnej parceli M. o nr ew. [...] o powierzchni [...] ha, odmawiając stwierdzenia nieważności z uwagi na wystąpienie nieodwracalnych skutków prawnych.
Powyższa decyzja odniosła zatem ten skutek, że w zakresie udziałów należących do Gminy Miasta T. w części dotyczącej działki o nr ew. [...] o powierzchni [...] ha oraz działki o nr ew. [...] o powierzchni [...] ha brak było podstaw do komunalizacji nieruchomości w oparciu o ww. przepisy ustawy z 10 maja 1990 r. dokonanej kontrolowaną decyzją, albowiem nie stanowiła ona własności Skarbu Państwa w tym zakresie. Takie zaś stwierdzenie powoduje, że kontrolowana decyzja, jako wydana w sprzeczności do treści przepisu art. 5 ust. 4 ustawy z 10 maja 1990 r., obarczona jest wadą wynikającą z treści art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. Jednakże wskazal, że takie ustalenie winno spowodować zbadanie przez organ wystąpienia przesłanek z art. 156 § 2 k.p.a. w zakresie wywołania nieodwracalnych skutków prawnych. Tymczasem w niniejszej sprawie organ II instancji wydając decyzję poprzestał na wskazaniu, że kontrolowana decyzja nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych. W ocenie Sądu, Minister Administracji i Cyfryzacji poprzestając na jednozdaniowym stwierdzeniu, że nie zachodzą skutki określone w art. 156 § 2 in fine k.p.a. nie uczynił zadość wymogom wskazanym w art. 107 § 3 k.p.a. Minister nie odniósł się w ogóle do aktów notarialnych znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy (w tym np. aktu notarialnego zawartego pomiędzy Gminą Miasto T. a L. K. w dniu [...] listopada 2000 r.) oraz skutków nimi wywołanych i wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.
Ponadto sąd zauważył, że wniosek złożony w niniejszym postępowaniu nie został nigdy zmieniony w odniesieniu do wielkości udziałów Gminy Miasta T. w przedmiotowej nieruchomości, mimo że dopiero w dniu [...] stycznia 2013 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju wydał postanowienie dotyczące sprostowania oczywistej omyłki w decyzji z dnia [...] września 2009 r., a dotyczącej wielkości udziału Gminy Miasta T. w przedmiotowej nieruchomości poprzez zastąpienie wysokości "[...] " udziałem w wielkości "[...] ". Pominięcie to uszło uwadze organu II instancji, który pomimo ciążącego na nim obowiązku ponownego rozpoznania sprawy ograniczył się do podtrzymania stanowiska w sprawie z decyzji organu I instancji i przytoczenia jej w części.
W związku z ww. wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 czerwca 2015 r. organ miał za zadanie ponowne rozpatrzenie wniosku Gminy Miasta T. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...]. W wyniku rozpatrzenia wniosku Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wydał zaskarżoną decyzje z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...], którą utrzymał w mocy decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, że zgromadził w aktach sprawy wymagane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie informacje, a wniosek złożony w niniejszym postępowaniu został zmieniony w odniesieniu do wielkości udziałów Gminy Miasta T. w przedmiotowej nieruchomości. Ten obowiązek wynikał również z wyroku WSA w Warszawie. Odnosząc się do kwestii wystąpienia nieodwracalnych skutków prawnych wskazał, że w wyniku przeprowadzonych czynności wyjaśniających dotyczących kwestii zawiązanej z ewentualnym wystąpieniem nieodwracalnych skutków prawnych ustalono, że na podstawie:
- aktu notarialnego z dnia [...] stycznia 2001 r. Rep. A nr [...] właścicielami lokalu użytkowego, z którym związany jest udział wynoszący [...] części w częściach wspólnych budynku i urządzeń nie służących wyłącznie do korzystania przez właścicieli poszczególnych lokali we wspólności nieruchomości pod budynkiem są K. F i D. F.;
- aktu notarialnego z dnia [...] listopada 2000 r. Rep. A nr [...] właścicielem lokalu mieszkalnego nr [...] wraz z udziałem wynoszącym [...] części w częściach wspólnych budynku i urządzeń nie służących wyłącznie do korzystania przez właścicieli poszczególnych lokali oraz we własności nieruchomości pod budynkiem była L. K.;
- aktu notarialnego z dnia [...] lipca 2003 r. Rep. A nr [...] właścicielami lokalu nr [...] wraz z udziałem wynoszącym [...] części w częściach wspólnych budynku i urządzeń nie służących wyłącznie do korzystania przez właścicieli poszczególnych lokali oraz we własności nieruchomości pod budynkiem są M. K. i K. K.. Jak wynika z wyżej wskazanych danych łączny udział ww. osób fizycznych wyniósł [...] . Prowadzone przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji postępowanie zakończone niniejszą decyzją dotyczyło stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1992 r. przekazującej na rzecz Gminy T. nieruchomość Skarbu Państwa położoną w obrąbie [...], ozn. jako działka nr [...] o pow. [...] m2 w udziale [...] stanowiącym własność Gminy T. Zatem nie ulega wątpliwości, iz przedmiotowe postępowanie prowadzone przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nie dotyczyło udziału osób fizycznych w określonej powyżej wysokości. Organ, opierają się na całokształcie materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu wyjaśniającym potwierdził, iż przedmiotowa decyzja Wojewody [...] - w odpowiedniej części - nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych.
Przechodząc do merytorycznego wyjaśnienia sprawy Minister zgodził się z ustaleniami dokonanymi przez organ I instancji, że Skarb Państwa - w zakresie dotyczącym udziałów Gminy Miasta T. - nie legitymował się prawem własności do nieruchomości położonej w T., ozn. jako działka nr [...], o pow. [...] mz, zapisanej w księdze wieczystej Nr [...], w związku z uchyleniem decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2009 r., stwierdzeniem nieważności zarządzenia Ministra Rolnictwa nr [...] z dnia [...] października 1995 r. nr [...], stwierdzeniem nieważności orzeczenia Ministra Rolnictwa z dnia [...] września 1958 r. oraz stwierdzeniem, że ww. orzeczenie Ministra Rolnictwa z dnia [...] września 1958 r. zostało wydane z naruszeniem prawa w stosunku do działki nr [...],[...] w zakresie dotyczącym udziałów K. F., T. G., M. i K. K. jak również w stosunku do dawnej parceli [...] nr [...] i odmówił stwierdzenia jego nieważności w tej części z uwagi na nieodwracalne skutki prawne - co zostało szczegółowo opisane w zaskarżonej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.
W dalszej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ ustalił, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniała przesłanka dotycząca aktualnego i bezpośredniego związania mienia z realizacją zadań gminy. Wniosek Prezydenta Miasta T. z dnia [...] października 1992 r. nie wskazuje celu na jaki miała być dokonana komunalizacja, zaś oddanie mienia [...] Klubowi "[...] " Ziemi [...] w T. nie stanowiło realizacji jej zadań własnych, ponieważ nie każdy teren państwowy winien być gminie bezwzględnie przekazywany w trybie art. 5 ust. 4 cyt. ustawy z dnia 10 maja 1990 r. a celem cyt. przepisu nie jest generalne przysparzanie gminom majątku. Organ zwrócił również uwagę, że w ww. prawomocnym wyroku z dnia 25 czerwca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie potwierdził takie ustalenia przyjęte w decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2011 r.
Jednocześnie Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wskazał, że upływ czasu jaki nastąpił od wydania wadliwej decyzji komunalizacyjnej nie stanowi przeszkody w stwierdzeniu jej nieważności. Organy administracji publicznej zobowiązane są do stosowania wszystkich powszechnie obowiązujących przepisów prawa o ile przepisy te nie zostaną derogowane jako niezgodne z normami wyższego rzędu, w tym z ustawą zasadniczą.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Gmina Miasta T. wnosząc o uchylenie decyzji [...] Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia .2016 r. utrzymującej w mocy decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji Nr [...] z [...] czerwca 2011 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji Nr [...] z [...] czerwca 2011 r. stwierdzającej nieważność decyzji Wojewody [...] z [...] listopada 1992 r. przekazującej na rzecz Gminy Miasta T. nieruchomość Skarbu Państwa położoną w obrębie [...] ozn. jako działka nr [...] o pow. [...] m2, zapisaną w księdze wieczystej Nr [...], opisaną w karcie inwentaryzacyjnej nr [...] i [...] - w części dot. udziałów ([...] ) Gminy Miasta T., jako naruszających prawo - przepisy art. 156 § 2 kpa i art.107 §3 kpa.
W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej po względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać czy organy administracji w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Dokonując w kontekście wskazanego przepisu oceny zaskarżonej decyzji, Sąd uznał, że skarga nie mogła być uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa.
Na wstępie należy przytoczyć treść art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. dalej ppsa), zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Istotą tego przepisu jest gwarancja zachowania spójności działania organów państwowych i niepodejmowania sprzecznych rozstrzygnięć. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 czerwca 2015 r. podjęty w granicach tej sprawy, jednoznacznie przesądził o nieprawidłowości decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1992 r. w części orzekającej o komunalizacji działki nr [...]. Oceniana przez Sąd ponowna decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymała w mocy decyzję ww. organu stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1992 r. Powyższa decyzja respektuje generalną zasadę praworządności i bierze pod uwagę orzeczenie wydane przez WSA. Zatem jedyną kwestią, którą organ miał się zająć przy ponownym rozpatrzeniu sprawy było ustalenie, czy będąca przedmiotem postępowania nadzorczego decyzja nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych. Wobec tego podnoszenie przez skarżącą zarzutów dotyczących naruszenia przez organ nadzoru przepisów prawa materialnego, poprzez przyjęcie, że działka nr [...] nie podlegała przejęciu na własność gminy Miasta [...] jest nieskuteczne, bowiem pozostaje w sprzeczności ze stanowiskiem sądu administracyjnego.
W ponownie prowadzonym postępowaniu Minister przeprowadził postępowanie dowodowe dotyczące kwestii zawiązanej z ewentualnym wystąpieniem nieodwracalnych skutków prawnych. W toku postępowania ustalono, że na podstawie:
- aktu notarialnego z dnia [...] stycznia 2001 r. Rep. A nr [...] właścicielami lokalu użytkowego, z którym związany jest udział wynoszący [...] części w częściach wspólnych budynku i urządzeń nie służących wyłącznie do korzystania przez właścicieli poszczególnych lokali we wspólności nieruchomości pod budynkiem są K. F. i D. F.;
- aktu notarialnego z dnia [...] listopada 2000 r. Rep. A nr [...] właścicielem lokalu mieszkalnego nr [...] wraz z udziałem wynoszącym [...] części w częściach wspólnych budynku i urządzeń nie służących wyłącznie do korzystania przez właścicieli poszczególnych lokali oraz we własności nieruchomości pod budynkiem była L. K.;
- aktu notarialnego z dnia [...] lipca 2003 r. Rep. A nr [...] właścicielami lokalu nr [...] wraz z udziałem wynoszącym [...] części w częściach wspólnych budynku i urządzeń me służących wyłącznie do korzystania przez właścicieli poszczególnych lokali oraz we własności nieruchomości pod budynkiem są M. K. i K. K.. Łączny udział ww. osób fizycznych wyniósł [...].
Prowadzone przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji postępowanie zakończone niniejszą decyzją dotyczyło stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1992 r. przekazującej na rzecz Gminy T. nieruchomość Skarbu Państwa ozn. jako działka nr [...] o pow. [...] m2 w udziale [...] stanowiącym własność Gminy T. Zatem postępowanie prowadzone przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nie dotyczyło udziału osób fizycznych w określonej powyżej wysokości. Tym samym prawidłowe jest ustalenie Ministra, że będąca przedmiotem postępowania nadzorczego decyzja nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych.
W ocenie sądu bezpodstawny jest też zarzut wystąpienia nieodwracalnych skutków prawnych z powodu ujawnienia w księdze wieczystej Gminy T. jako właściciela przedmiotowej nieruchomości. Pojęcie nieodwracalnych skutków prawnych decyzji winno być oceniane w kontekście możliwości działania jakie organ administracji posiada na podstawie przepisów obowiązujących w momencie rozpatrywania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006, s. 732; wyrok NSA z 20 kwietnia 1998 r., IV SA 1050/96, LEX nr 45938; wyrok NSA z 19 lutego 2002 r., akt I SA 1796/00, LEX nr 81755). Nieodwracalność skutku prawnego wywołanego decyzją ma zatem miejsce wtedy, gdy przepisy procesowe nie upoważniają organów administracji do jego cofnięcia lub gdy wykonanie decyzji wywołało takiego rodzaju stan prawny lub faktyczny, że w świetle obowiązujących przepisów prawa nie jest możliwy powrót do stanu pierwotnego (B. Adamiak, glosa do uchwały Sądu Najwyższego z 28 maja 1992 r., III AZP 4/92, OSP 1993/5/104) .(...). Takim przypadkiem nie jest wpisanie Gminy Toruń jako właściciela spornej nieruchomości do księgi wieczystej. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że wpis do księgi wieczystej prawa własności powstałego na podstawie decyzji ma charakter odwracalny (p. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 września 2002 r., sygn. akt II SA/Ka 2651/00 (ONSAiWSA z 2004 r., nr 1, poz. 18).
Odnośnie zarzutu dotyczącego nie zastosowania się przez organ do treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r. sygn. akt P 46/13, to należy zwrócić uwagę, że wyrok ten był już znany Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnego w Warszawie w dacie wydawania wyroku z dnia 25 czerwca 2015 r. W uzasadnieniu sąd nie odniósł się do treści ww. wyroku, a to oznacza, że uznał brak wpływu ww. wyroku na niniejsze postępowanie nadzorcze. Ponadto należy zauważyć, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 12 maja 2015 r. orzekł, że art. 156 § 2 K.p.a. w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP. Wyrok ten może mieć istotne znaczenie dla spraw, w których wydana została decyzja konstytutywna przyznająca obywatelowi prawo lub ekspektatywę nabycia prawa. Kontrolowana natomiast w postępowaniu nadzorczym decyzja komunalizacyjna z [...] listopada 1992 r. stwierdzała nabycie przez Gminę Miasto T. z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. prawa własności do konkretnego mienia, decyzja ta ma zatem charakter deklaratoryjny. Decyzja komunalizacyjna stwierdza jedynie wystąpienie określonego zdarzenia prawnego (nabycia mienia ogólnonarodowego), jakie miało miejsce z dniem wejścia w życie ustawy. Rozstrzygnięcie tej decyzji nie kreuje żadnych praw dla jej adresata – gminy, w szczególności nie ustala żadnych warunków, czy terminów związanych z nabyciem lub późniejszym wykonywaniem prawa własności do określonego mienia. To zaś, że dana gmina może skutecznie powoływać się na nabycie konkretnego mienia po uzyskaniu ostatecznej decyzji komunalizacyjnej nie świadczy o tym, że decyzja ta ma w części charakter konstytutywny. Z powyższych powodów, w ocenie sądu, sam fakt wydania przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z 12 maja 2015 r. sygn. akt P 46/13, nie kreuje negatywnej przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji, w oparciu o art. 156 § 2 K.p.a. Zauważyć należy, że w orzecznictwie sądowym zakwestionowano wykorzystywanie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 12 maja 2015 r. sygn. akt P 46/13 jako orzeczenia mającego istotne znaczenie dla spraw o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że tego typu decyzje nie są podstawą nabycia prawa, które podlegałoby konstytucyjnej ochronie z punktu widzenia zasad z art. 2 Konstytucji RP (por. wyroki z 7 września 2016 r. sygn. akt I OSK 1148/15, z 18 października 2016 r. sygn. akt I OSK 2878/15, z 18 października 2016 r. sygn. akt I OSK 3042/15; http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Reasumując, w ocenie sądu, słusznie przyjął Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w zaskarżonej decyzji, iż postępowanie nadzorcze wykazało zaistnienia przesłanek obligujących organ do usunięcia z obrotu prawnego decyzji z dnia [...] listopada 1992 r. Zdaniem Sądu, organy obu instancji, wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą i nie naruszyły procedury administracyjnej, w tym w szczególności art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ppsa orzekł jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło