I SA/Wa 1562/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Miernik Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska (spr.) WSA Przemysław Żmich Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi R.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego R.F. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z [...] maja 2010 r. nr [...], utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z [...] grudnia 2009 r. nr [...] o odmowie przyznania R.S. zasiłku celowego na zakup energii elektrycznej oraz opłacenie kosztów leczenia stomatologicznego członków rodziny. Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że wnioskiem z 17 lipca 2009 r. R. S. zwrócił się o przyznanie pomocy finansowej na zakup energii elektrycznej w kwocie [...] zł i na opłacenie kosztów leczenia stomatologicznego członków rodziny w kwocie [...] zł. W trakcie wywiadu środowiskowego w dniu 5 sierpnia 2009 r. oraz na podstawie zgromadzonej dokumentacji organ ustalił, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną K. oraz dziećmi P. (17 lat), D. (13 lat) i S. (11 lat). Rodzina korzysta z pomocy społecznej nieprzerwanie od roku 2003. R.S. jak i jego żona nie pracują. W czerwcu 2009 r. tj. w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku rodzina dysponowała łącznie kwotą [...] zł – w tym zasiłek stały przyznany R.S. w wysokości [...] zł miesięcznie, świadczenia rodzinne w wysokości [...] zł miesięcznie oraz zasiłek okresowy [...] zł. W lipcu i sierpniu 2009 roku kwota zasiłku okresowego wynosiła [...] zł, przyznano także [...] zł na dofinansowanie wypoczynku letniego dla 3-ki dzieci. Oceniając zaskarżone rozstrzygnięcie, skład orzekający Kolegium stanął na stanowisku, że organ I instancji odmawiając przyznania R.S. zasiłku celowego na zwrot kosztów leczenia stomatologicznego oraz zakupu energii nie przekroczył granic uznania administracyjnego i właściwie zastosował obowiązujące przepisy. W toku postępowania wyjaśniającego ustalono w [...] Oddziale NFZ, że dr T.L., który wystawiał rachunki za leczenie, nie miał w 2009 r. podpisanej umowy na udzielanie świadczeń w ramach ubezpieczenia zdrowotnego. Jednocześnie wyjaśniono, że dr L. nie ma prawa wydawania zaświadczeń w imieniu Przychodni [...] i jest on jedynie pracownikiem filii tej przychodni znajdującej się przy ul. [...] w W.. Organ I instancji ustalił również, że wykazane dla rodziny R.S. usługi stomatologiczne są objęte ubezpieczeniem i mogą być wykonane całkowicie bezpłatnie. Z powyższych ustaleń wynika zatem, że przyznanie pomocy finansowej w tym zakresie byłoby niecelowe. Organy pomocy społecznej dysponują ograniczonymi środkami finansowymi, a ponadto muszą mieć na względzie nie tylko potrzeby rodziny Państwa S., dla której jedynym źródłem utrzymania od wielu lat jest wyłącznie pomoc społeczna z OPS i cel pomocy, ale także potrzeby innych osób ubiegających się o świadczenia z pomocy społecznej. Organ podkreślił, że uprawnienia wynikające z przepisów ustawy o pomocy społecznej mają charakter subsydiarny, tzn. uzupełniający własne środki, możliwości i uprawnienia osoby objętej systemem świadczeń z pomocy społecznej. W myśl art. 4 powołanej ustawy osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Tymczasem Państwo S. nie podejmują wystarczających starań o zmianę swej sytuacji rodzinnej, zwłaszcza takich, które pozwoliłyby uniezależnić się od pomocy społecznej. W kwestii odmowy zwrotu kosztów zakupu energii, w ocenie Kolegium, uzasadnienie organu I instancji jest wystarczające. Skarżący w okresie, w którym wnioskował o sfinansowanie zakupu energii w czerwcu 2009 r. miał przyznawaną już pomoc na ten cel w kwotach znacznie przekraczających wskazywany przez niego koszt zakupu. Organ wskazał, że cele pomocy społecznej nie polegają na rozwiązaniu wszelkich problemów finansowych obywateli, czy wręcz na utrzymywaniu ich ze środków publicznych, a jedynie na wsparciu ich wysiłków zmierzających do zaspokajania niezbędnych potrzeb. W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego R.S. stwierdził, że nie zgadza się z tą decyzją, gdyż wcześniej OPS nie odmawiał mu zwrotu za leczenie stomatologiczne wykonane w tym samym gabinecie przez tego samego lekarza. Poza tym gabinet miał podpisaną umowę z NFZ i wobec tego twierdzenie Kolegium, że nie miał podpisanej umowy z NFZ nie odpowiada prawdzie. Na okoliczność, że gabinet miał podpisaną umowę z NFZ skarżący złożył stosowne zaświadczenie. Odnośnie zwrotu kosztów zakupu energii elektrycznej skarżący podał, że posiada licznik przedpłatowy i kupuje energię w momencie kiedy się kończy. W czerwcu na zakup energii wydał [...] zł. Decyzją z [...].06.2009 r. przyznano skarżącemu [...] zł na energię elektryczną na lipiec, ale zdaniem skarżącego jest to zwrot należności za energię za poprzednie miesiące. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Zaskarżoną decyzją organ rozstrzygnął wniosek skarżącego, złożony w dniu 17 lipca 2009 r., o przyznanie zasiłku celowego na zakup energii elektrycznej w kwocie [..] zł i na opłacenie kosztów leczenia stomatologicznego w kwocie [...] zł odmawiając przyznania zasiłku na te cele. Zostało również przez organ ustalone, że skarżący spełnia kryterium dochodowe do ubiegania się o pomoc finansową i taką pomocą rodzina skarżącego jest objęta nieprzerwanie od 2003 r. W czerwcu 2009 r. – miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku rozpatrzonego zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzję, rodzina skarżącego otrzymała łącznie kwotę [...] zł pomocy finansowej w różnych formach. Niezależnie od tego, w każdym miesiącu, ze środków pomocowych jest zapłacona składka zdrowotna na rzecz całej rodziny skarżącego. Zgodnie z treścią art. 39 ust. 1 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tj. z 2009 r. Dz. U. Nr 175, poz. 1362 ze zm.) zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Stosownie do ust. 2 powołanego przepisu do niezbędnych potrzeb bytowych zaliczył ustawodawca, w szczególności koszty leczenia. Rodzina skarżącego objęta jest ubezpieczeniem zdrowotnym i może wobec tego korzystać z opieki medycznej w placówkach, które mają podpisaną umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia. Skoro bowiem ze środków pomocowych opłacana jest składka zdrowotna niecelowym byłoby wydawanie środków społecznych na leczenie w placówkach, które takiej umowy z NFZ nie mają zawartej. Z materiału dokumentacyjnego wynika, że rodzina skarżącego korzystała z leczenia stomatologicznego w placówce, która miała zawarty kontrakt z NFZ, również i w miesiącu czerwcu 2009 r., co wynika z informacji przesłanej do organu przez Narodowy Fundusz Zdrowia przy piśmie z dnia 7 grudnia 2009 r. Informacje te wskazują, że członkowie rodziny skarżącego mieli wykonywane liczne świadczenia stomatologiczne w NZOZ [...] M.K.i [...]. Natomiast skarżący dochodzi zwrotu kosztów usług stomatologicznych z rachunków wystawionych w miesiącu czerwcu 2009 r. przez Gabinet Stomatologiczny T.L. w P.. Z informacji udzielonej przez NFZ w piśmie z 9.11.2009 r. wynika, że w 2009 r. lekarz stomatolog T.L. reprezentujący Gabinet Stomatologiczny w P. nie zawarł umowy z NFZ na udzielanie świadczeń w ramach ubezpieczenia zdrowotnego. Tak więc ustalenia organu co do tej okoliczności są prawidłowe i znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym. Natomiast zaświadczenie, na które powołuje się skarżący nie potwierdza tego, że wystawiający rachunki za usługi stomatologiczne Gabinet Stomatologiczny T.L. w P. miał podpisaną umowę z NFZ tylko potwierdza, że Gabinet Stomatologiczny na ul. [...] ma podpisaną umowę a gabinet ten jest filią NZOZ [...]., w którym, w ramach umowy z NFZ, członkowie rodziny skarżącego mieli wykonywane usługi stomatologiczne. Skoro więc członkowie rodziny skarżącego mieli możliwość korzystania z usług stomatologicznych w ramach umowy z NFZ i z tych usług korzystali, prawidłowo organ odmówił zwrotu kosztów tych usług wynikających z rachunków wystawionych przez prywatny gabinet. Również zasadnie organ odmówił zwrotu kosztów zakupu energii elektrycznej w kwocie [...] zł o co wnioskował skarżący. Wynika bowiem z materiału dokumentacyjnego, że skarżący w maju i czerwcu 2009 r. otrzymał na zakup energii elektrycznej pomoc finansową w wysokości [...] zł miesięcznie, natomiast w lipcu 2009 r. otrzymał taką pomoc w kwocie [...] zł. Zatem od maja do lipca 2009 r. skarżący otrzymał na ten cel pomoc finansową w łącznej kwocie [...] zł. Natomiast w tym okresie, udokumentował zakup energii elektrycznej łącznie na kwotę [...] zł. Wynika z tego zestawienia, że pomoc finansowa udzielona na zakup energii elektrycznej, w okresie objętym wnioskiem, była wyższa niż poniesione przez niego wydatki na ten cel. Brak więc uzasadnienia do zwrotu kosztów zakupu energii elektrycznej jeszcze we wnioskowanej kwocie [...] zł. Poza tym należy stwierdzić, że organy pomocy społecznej nie są zobowiązane do zaspokajania wszystkich potrzeb i oczekiwań osób ubiegających się o pomoc finansową. Jak sama nazwa tej instytucji wskazuje, celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia i możliwości (art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej) oraz wspieranie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb (art. 3 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej) . Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 151 ustawy – Prawo o pomocy społecznej orzekł jak w sentencji wyroku.