I SA/Wa 1564/09

PostanowienieWSA w Warszawie2009-09-30

Skład orzekający: Referendarz sądowy Lucyna Picho

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z zakresu pomocy społecznej, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, jeśli jej sytuacja materialna jest trudna i stanowi jedyne źródło utrzymania?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z zakresu pomocy społecznej, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, jeśli jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że świadczenia z pomocy społecznej stanowią praktycznie jedyne źródło utrzymania, a ponoszenie kosztów ustanowienia adwokata wiązałoby się z uszczerbkiem dla jej koniecznego utrzymania.
Stan faktyczny
J. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu w związku ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. odmawiającą przyznania zasiłku celowego. Skarżący ujawnił trudną sytuację materialną, wskazując na brak dochodów i oszczędności, a także korzystanie z pomocy ośrodka pomocy społecznej. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie podlegał rozpoznaniu ze względu na ustawowe zwolnienie strony w sprawach z zakresu pomocy społecznej.
Rozstrzygnięcie
Przyznano J. S. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w W.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 30 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego postanawia przyznać J. S. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w W. W związku z wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargą, J. S. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie z urzędu adwokata. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu skarżący ujawnił, że pozostaje sam w gospodarstwie domowym, zamieszkuje w mieszkaniu o powierzchni [...] m2 i nie uzyskuje żadnych dochodów. Z oświadczenia wynika ponadto, że skarżący nie dysponuje żadnymi oszczędnościami i prawami majątkowymi przynoszącymi pożytki, jak również nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem bądź radcą prawnym. Nadmienić należy, że z treści zaskarżonej decyzji, jak również z nadesłanych do Sądu akt administracyjnych wynika, że J. S. od dłuższego czasu pozostaje pod stałą opieką ośrodka pomocy społecznej, który regularnie udziela mu pomocy finansowej w formie zasiłków celowych na zakup żywności, leków, środków higienicznych, odzieży, opłatę rachunków za energię elektryczną i gaz. Ośrodek opłaca również składkę na ubezpieczenie zdrowotne. Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy zauważyć należy, że stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 powołanej ustawy). Stosownie do art. 239 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie organu w sprawie z zakresu pomocy społecznej. Skoro więc J. S. korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, nie ta część wniosku o przyznanie prawa pomocy nie podlegała rozpoznaniu. Odnosząc się do żądania strony skarżącej o przyznanie pełnomocnika z urzędu stwierdzić należało, że skoro jak wynika z zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji, dochód pochodzący ze świadczeń pomocy społecznej oraz pomoc doraźna udzielana mu przez właściwy ośrodek pomocy społecznej jest praktycznie jedynym źródłem utrzymania J. S., przyjąć należy, że sytuacja materialna wnioskodawcy jest na tyle trudna, iż daje podstawy do przyznania mu adwokata z urzędu. Oczywistym jest, że z kwot wypłacanych stronie tytułem zasiłków nie byłby on w stanie bez uszczerbku utrzymania dla siebie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem w sprawie adwokata. Mając powyższe na uwadze, w oparciu o wyżej powołane przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło